Waarom zou je banksparen voor je pensioen?

Je pensioen lijkt misschien nog ver weg, maar steeds vaker hoor je dat nú het moment is om je erin te verdiepen. Hoe pak je dat aan? Een optie is zelf sparen via de bank, ook wel banksparen of een bancaire lijfrente genoemd. In dit artikel lees je wat banksparen is, hoe het werkt en wat de voor- en nadelen zijn.

Wat is banksparen voor je pensioen?

Met banksparen – ook wel een bancaire lijfrente of pensioensparen genoemd – zet je periodiek geld opzij op een speciale, geblokkeerde spaarrekening. Het verschil met regulier sparen is dat je het geld tijdens de looptijd niet tussentijds kunt opnemen, bijvoorbeeld voor een wasmachine of vakantie. De bank keert het opgebouwde kapitaal later uit in termijnen, op een vooraf afgesproken moment.

Naast sparen bestaat er ook een beleggingsvariant. Daarbij stort je geld op een geblokkeerde beleggingsrekening. Dit wordt ook wel pensioenbeleggen genoemd. In een ander artikel lees je meer over beleggen voor je pensioen, inclusief de voor- en nadelen en de bijbehorende risico’s.

Lijfrente via een verzekeraar

Naast bancaire lijfrentes bestaan er ook lijfrenteverzekeringen. Deze sluit je af bij een verzekeraar.

Er zijn daarmee drie vormen van lijfrente:

• de lijfrentespaarrekening (banksparen of pensioensparen);
• de lijfrentebeleggingsrekening (pensioenbeleggen);
• de lijfrenteverzekering.

In het artikel over de verschillende soorten lijfrente lees je hoe deze producten van elkaar verschillen.

Hoe werkt een lijfrente bij de bank?

Een lijfrente bestaat uit twee fases: de opbouwfase en de uitkeringsfase.

Tijdens de opbouwfase spaar of beleg je voor je pensioen. Deze fase eindigt op een vooraf afgesproken moment, meestal rond je AOW-leeftijd. Daarna start de uitkeringsfase. Met het opgebouwde bedrag koop je een uitkerende lijfrente, die in één keer of in periodieke termijnen wordt uitgekeerd.

Heb je het geld op dat moment nog niet nodig, bijvoorbeeld omdat je nog doorwerkt of andere inkomsten hebt, dan kun je de start van de uitkeringsfase uitstellen. Dat mag maximaal vijf jaar na het bereiken van je AOW-leeftijd.

Waarom een lijfrente afsluiten?

Een lijfrente is bedoeld om vermogen op te bouwen voor later. Bijvoorbeeld omdat je eerder wilt stoppen met werken, een pensioengat wilt dichten of een pensioen wilt opbouwen als zzp’er.

Een lijfrente is één van de manieren om aanvullend pensioen op te bouwen. In het artikel over andere vormen van aanvullend pensioen lees je hoe lijfrente zich verhoudt tot andere opties.

Banksparen met lijfrente

Kies je voor banksparen, dan sta je voor de vraag waar je je lijfrente afsluit. Zowel banken als verzekeraars bieden lijfrenteproducten aan. Hieronder lees je de belangrijkste voor- en nadelen van banksparen ten opzichte van een lijfrenteverzekering.

Voordelen van banksparen

Belastingvoordeel

Bij banksparen kun je de inleg aftrekken van je belastbaar inkomen, zolang je voldoende jaarruimte en reserveringsruimte hebt. Daardoor betaal je in het jaar van inleg minder inkomstenbelasting. De uitkeringen later worden wel belast, vaak tegen een lager tarief dan tijdens je werkzame leven.

Het opgebouwde vermogen telt niet mee in box 3. Je betaalt er dus geen belasting over zolang het geld vaststaat in de lijfrente.

Of en hoeveel je mag aftrekken, hangt af van je jaarruimte en reserveringsruimte. Weet je niet of je die ruimte hebt, dan kun je dit berekenen met de jaarruimte-tool.

Jouw geld staat veilig

Staat je geld op een lijfrentespaarrekening bij een bank, dan valt dit onder de Nederlandse Depositogarantie. Dit betekent dat je spaargeld tot € 100.000 per persoon per bank wordt beschermd als de bank failliet gaat.

Heb je een lijfrentebeleggingsrekening, dan geldt deze garantie niet. Bij beleggen loop je altijd risico en kan de waarde schommelen.

Nabestaanden erven het geld

Overlijd je voordat de bank het volledige bedrag heeft uitgekeerd, dan gaat het resterende tegoed naar je nabestaanden. Zij ontvangen het bedrag volgens de regels die voor lijfrentes gelden.

Bij een lijfrenteverzekering kan dit anders zijn geregeld. Overlijd je tijdens de uitkeringsfase, dan ontvangen nabestaanden vaak geen uitkering meer, tenzij er aanvullende afspraken zijn gemaakt. Of dit een nadeel is, hangt af van je persoonlijke situatie.

Voordelen van een lijfrente via een verzekeraar

Belastingvoordeel

Ook bij een lijfrenteverzekering profiteer je van belastingvoordeel. De premie is aftrekbaar van je belastbaar inkomen, mits de verzekering voldoet aan de voorwaarden van de Belastingdienst en daadwerkelijk wordt gebruikt voor pensioen of een uitkering voor meerderjarige invalide kinderen.

Levenslange uitkering

Een belangrijk verschil met banksparen is dat een lijfrenteverzekering kan zorgen voor een levenslange uitkering. Bij banksparen spreek je altijd een einddatum af. Leef je langer dan die datum, dan stopt de uitkering. Je kunt de uitkeringsduur wel verlengen, maar er is geen levenslange garantie.

Nadelen van banksparen en lijfrenteverzekeringen

Lijfrenteproducten hebben niet alleen voordelen. Zowel bij banken als verzekeraars kunnen kosten worden gerekend voor het openen, beheren en eventueel beëindigen van de lijfrente. Het geld staat vast en tussentijds opnemen is alleen mogelijk met een fiscale boete.

Daarnaast verschillen producten sterk in voorwaarden en kosten. Het is daarom verstandig om de tijd te nemen om lijfrentes te vergelijken en te bekijken wat bij jouw situatie past. Twijfel je, dan kan een financieel adviseur helpen bij het maken van een keuze.

Tip: Sinds juni 2024 volgden ruim 10.000 mensen ons webinar over hoe je je pensioen slim kunt regelen. Financieel Expert Oskar Barendse legt daarin op een begrijpelijke manier uit welke (fiscaal aantrekkelijke) opties je hebt. Maar liefst 96% van de kijkers geeft aan iets nieuws geleerd te hebben.