Intrekken in het koophuis van je partner: 6 opties

De keuze om samen te gaan wonen is vaak snel gemaakt. Zeker als één van jullie al een koophuis heeft. Jij trekt in, jullie verdelen de boodschappen en misschien voelt het al snel alsof het huis van jullie samen is.

Juridisch en financieel ligt dat vaak anders. Wie eigenaar is, bouwt vermogen op door aflossing en mogelijke waardestijging. Degene die intrekt, betaalt misschien mee aan woonlasten, maar krijgt daarmee niet automatisch recht op de woning.

Daarom is het slim om vooraf afspraken te maken. Wie betaalt wat? Bouw je wel of geen rechten op? En wat gebeurt er als jullie uit elkaar gaan of als één van jullie overlijdt?

Eerst: wie is eigenaar van het huis?

Bij samenwonen horen afspraken over geld. Niet alleen over boodschappen, maar vooral over de woonlasten. Dat ligt extra gevoelig als één van jullie al een koopwoning heeft.

De woningeigenaar heeft meestal recht op hypotheekrenteaftrek, betaalt de hypotheek en bouwt vermogen op door aflossing en eventuele waardestijging. Trek jij in, dan krijg je door samenwonen niet automatisch een deel van dat vermogen.

De vraag is dus: hoe verdelen jullie de lasten eerlijk? En minstens zo belangrijk: waar sta jij juridisch en financieel als jullie relatie eindigt of als je partner overlijdt?

Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.

1. Trouwen of geregistreerd partnerschap

Vóór 2018 trouwde je automatisch in algehele gemeenschap van goederen. Bezittingen en schulden van vóór het huwelijk werden dan in principe gezamenlijk. Daardoor kon ook een huis dat één van jullie al had, binnen de gemeenschap vallen.

Sinds 2018 geldt standaard de beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent meestal dat bezittingen en schulden van vóór het huwelijk privé blijven. Schenkingen en erfenissen blijven ook persoonlijk, behalve als daar iets anders over is bepaald. Dit geldt ook bij een geregistreerd partnerschap.

Trek je in bij je partner en trouwen jullie in beperkte gemeenschap van goederen? Dan blijven de woning en de hypotheekschuld die je partner al had in principe van je partner, tenzij jullie iets anders vastleggen.

2. Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden

Kiezen jullie voor huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden? Dan kun je veel preciezer vastleggen wat van wie is. Bijvoorbeeld of jij mede-eigenaar wordt van de woning, hoe de hypotheekschuld wordt verdeeld en of vermogen juist gescheiden blijft.

Veel stellen gebruiken voorwaarden om vermogen en risico’s gescheiden te houden. Dat kan handig zijn als één van jullie een woning, onderneming, erfenis of schuld heeft. Maar je kunt er ook bewust voor kiezen om het huis of een deel daarvan juist wél samen te delen.

Voor huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden ga je naar de notaris. Laat je daarbij ook uitleggen wat de afspraken betekenen als jullie uit elkaar gaan, als één van jullie overlijdt of als de woning later wordt verkocht.

3. Mede-eigenaar worden

Je kunt er ook voor kiezen om mede-eigenaar te worden van de woning. Je partner verkoopt dan formeel een deel van het huis aan jou. Dat wordt vastgelegd bij de notaris. Vaak moet ook de hypotheek worden aangepast, omdat jij dan meestal ook medeschuldenaar wordt.

Word je mede-eigenaar, dan betaal je meestal overdrachtsbelasting over jouw deel van de woning. Voor woningen waarin je zelf gaat wonen is het algemene tarief 2%. Ben je tussen de 18 en 35 jaar, heb je de startersvrijstelling nog niet eerder gebruikt en voldoet de woning aan de voorwaarden? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de startersvrijstelling. In 2026 geldt die vrijstelling tot een woningwaarde van € 555.000.

Gaan jullie later uit elkaar? Dan koopt één van jullie het aandeel van de ander terug, of jullie verkopen de woning. Leg vooraf vast hoe jullie de waarde bepalen en wat er gebeurt met overwaarde, restschuld en eventuele verbouwingen.

Zijn jullie samen eigenaar van de woning waarin jullie wonen en staan jullie allebei op dat adres ingeschreven? Dan zijn jullie meestal fiscale partners. Fiscale partners kunnen bepaalde gezamenlijke inkomsten en aftrekposten verdelen in de aangifte inkomstenbelasting. Denk aan hypotheekrenteaftrek. De exacte uitwerking hangt af van eigendom, schuld, betalingen en jullie persoonlijke situatie.

4. Samenlevingscontract

Willen jullie niet trouwen, geen geregistreerd partnerschap aangaan en word jij ook geen mede-eigenaar? Dan is een samenlevingscontract alsnog sterk aan te raden.

Daarin kun je vastleggen hoe jullie de woonlasten verdelen, of jij meebetaalt aan rente of aflossing, wat er gebeurt als je meebetaalt aan een verbouwing en of je recht krijgt op een vergoeding bij verkoop of uit elkaar gaan.

Let op: een samenlevingscontract maakt je niet automatisch mede-eigenaar van het huis. Staat de woning alleen op naam van je partner, dan blijft dat zo. Wil je wél eigendomsrechten, dan moet de woning juridisch deels aan jou worden overgedragen.

Verblijvingsbeding

Een verblijvingsbeding kan belangrijk zijn als jullie samen bezittingen hebben. Daarmee spreek je af dat gezamenlijke bezittingen naar de langstlevende partner gaan als één van jullie overlijdt.

Bij een huis op naam van je partner helpt een verblijvingsbeding voor die woning meestal niet. Het werkt namelijk alleen voor gezamenlijke bezittingen. Wil je voorkomen dat je bij overlijden van je partner direct in de knel komt met de woning, dan is vaak ook een testament nodig.

Een notaris is niet altijd verplicht voor een samenlevingscontract, maar vaak wel verstandig. Voor sommige regelingen, zoals partnerpensioen, kan een notarieel samenlevingscontract zelfs nodig zijn. In het gratis e-book ‘Naar de notaris’ lees je wat je kunt verwachten.

5. Huur of woonvergoeding betalen

Een andere optie is dat je partner volledig eigenaar blijft en jij meebetaalt via huur of een woonvergoeding. Je betaalt dan voor het gebruik van de woning, zonder dat je automatisch vermogen opbouwt.

Het voordeel is duidelijkheid: jij betaalt een afgesproken bedrag en je partner blijft eigenaar. Het nadeel is dat je geen recht op de woning opbouwt, terwijl je wel bijdraagt aan de maandelijkse woonlasten van je partner.

Let goed op de vorm. Een echte huurconstructie kan andere gevolgen hebben dan een onderlinge woonkostenvergoeding. Denk aan huurbescherming, fiscale gevolgen, hypotheekvoorwaarden en afspraken met de geldverstrekker. Laat dit dus goed checken voordat je het vastlegt.

Wil je toch een huurprijs bepalen? Dan kun je je oriënteren via de Huurprijscheck van de Huurcommissie. In de praktijk kiezen stellen ook vaak voor een afgesproken bijdrage aan de netto woonlasten, bijvoorbeeld een deel van de hypotheekrente, energie en vaste lasten.

Bij overlijden is een huur- of woonvergoeding op zichzelf meestal onvoldoende bescherming. Wil je in de woning kunnen blijven wonen of iets erven, dan zijn aanvullende afspraken nodig. Denk aan een testament, een samenlevingscontract of andere notariële afspraken.

6. Niet meebetalen aan de hypotheek

Tot slot kunnen jullie afspreken dat je niet meebetaalt aan de hypotheek. Je draagt dan bijvoorbeeld alleen bij aan boodschappen, energie, internet of andere dagelijkse kosten.

Het voordeel is dat jullie de woning financieel duidelijk gescheiden houden. Je partner betaalt de hypotheek en bouwt vermogen op. Jij draagt bij aan de kosten die jullie samen maken, maar niet aan de aflossing of waardestijging van de woning.

Het nadeel is net zo duidelijk: je bouwt ook geen rechten op. Gaan jullie uit elkaar, dan heb je meestal geen recht op een deel van de woning. Overlijdt je partner, dan heb je zonder aanvullende afspraken ook geen vanzelfsprekende bescherming.

Deze optie kan prima werken als jullie dit allebei eerlijk vinden. Juist dan helpt het om kort vast te leggen wat jullie afspreken, zodat er later geen discussie ontstaat over “meebetalen aan het huis”.

Checklist fiscale gevolgen woning en hypotheek

Een woning kopen, verkopen of een hypotheek aanpassen heeft gevolgen voor je belastingaangifte. Met de online checklist van de Belastingdienst zie je welke belastingzaken belangrijk zijn als je een huis koopt, verkoopt of een hypotheek afsluit.

Daarmee check je bijvoorbeeld of je recht hebt op hypotheekrenteaftrek, welke kosten aftrekbaar zijn en waar je op moet letten bij je aangifte of voorlopige aanslag.

Gaan jullie samenwonen? Regel het voordat het ingewikkeld wordt

Welke vorm jullie ook kiezen: bespreek vooraf wat jullie eerlijk vinden. Betaalt degene die intrekt mee aan de hypotheek, aan de rente, aan de vaste lasten of alleen aan het huishouden? Bouwt diegene rechten op, of juist niet? En wat gebeurt er bij verkoop, uit elkaar gaan of overlijden?

Laat je bij twijfel goed informeren door een notaris, hypotheekadviseur of financieel adviseur. Dat voorkomt scheve verwachtingen en gedoe achteraf.

Meer weten over het vastleggen van afspraken? Bekijk de gratis checklist Samenlevingscontract.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken slim kunt regelen.