Oudedagsreserve afschaffing: Wat betekent dit voor jouw pensioen?

Let op: met de komst van de nieuwe pensioenwet is de fiscale oudedagsreserve (FOR) per 1 januari 2023 afgeschaft. Sindsdien kun je geen bedragen meer toevoegen aan deze reserve. Heb je in het verleden wel een oudedagsreserve opgebouwd, dan gelden hiervoor nog speciale regels. In dit artikel lees je hoe dat zit.

Als zzp’er kun je op veel verschillende manieren je pensioen opbouwen. Maar welk bedrag zet je opzij? De fiscale oudedagsreserve (FOR) is een aantrekkelijke manier van sparen voor je pensioen, omdat je er pas later belasting over betaalt. Maar hoe werkt dat nou precies? En waar moet je rekening mee houden? 

Als zzp’er kun je op verschillende manieren je pensioen opbouwen. De fiscale oudedagsreserve was jarenlang een bekende regeling, omdat je de belastingheffing uitstelde. Maar hoe werkt de FOR nu nog, en waar moet je rekening mee houden?

Wat is oudedagsreserve?

De oudedagsreserve was een deel van de fiscale winst dat je als ondernemer mocht reserveren voor later. Dit bedrag mocht je aftrekken van de winst, waardoor je in dat jaar minder inkomstenbelasting betaalde.

Het ging hierbij altijd om uitstel van belasting, niet om afstel. Op het moment dat je stopt met je onderneming of met pensioen gaat, wordt de opgebouwde oudedagsreserve alsnog belast.

Sinds 1 januari 2023 is het niet meer mogelijk om nieuwe bedragen toe te voegen aan de oudedagsreserve. Bestaande reserves blijven wel bestaan totdat ze worden afgewikkeld.

Voorwaarden

Tot en met 2022 gold dat je alleen gebruik kon maken van de oudedagsreserve als:

• je voldeed aan het urencriterium;
• je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet had bereikt.

Deze voorwaarden zijn nu alleen nog relevant voor oudedagsreserves die vóór 2023 zijn opgebouwd.

Hoeveel mag ik opzijzetten?

Nieuwe toevoegingen aan de oudedagsreserve zijn sinds 2023 niet meer toegestaan. De percentages en maximumbedragen die daarvoor golden, zijn daardoor niet meer van toepassing.

Heb je vóór 2023 een oudedagsreserve opgebouwd, dan blijft wel gelden dat het totale gereserveerde bedrag niet hoger mag zijn dan je ondernemingsvermogen.

Van uitstel komt geen afstel

De oudedagsreserve is en blijft een uitstel van belastingheffing. Op het moment dat je stopt met je onderneming of de reserve vrijvalt, wordt het volledige bedrag bij je winst opgeteld. Daarover betaal je inkomstenbelasting.

Heb je het geld niet daadwerkelijk apart gezet, dan kan dit op dat moment voor een flinke belastingaanslag zorgen.

Zet je oudedagsreserve om in pensioen

Heb je nog een oudedagsreserve staan, dan is het verstandig om na te denken over de afwikkeling. Je kunt de reserve bijvoorbeeld omzetten in een lijfrente- of bankspaarproduct. Het bedrag dat je hiervoor gebruikt, wordt in mindering gebracht op je oudedagsreserve.

Belasting betaal je pas op het moment dat de lijfrente of bankspaarrekening wordt uitgekeerd. Zo gebruik je de reserve daadwerkelijk voor je pensioen en voorkom je dat het bedrag ineens belast wordt.

Afschaffing FOR in 2023

Vanaf 1 januari 2023 kun je niet meer doteren aan de oudedagsreserve. De regeling is afgeschaft omdat de nieuwe pensioenwet zzp’ers meer ruimte geeft om op andere manieren fiscaal aantrekkelijk pensioen op te bouwen, bijvoorbeeld via lijfrentes.

Tip: Sinds juni 2024 volgden ruim 10.000 mensen ons webinar over hoe je je pensioen slim kunt regelen. Financieel Expert Oskar Barendse legt op een begrijpelijke manier uit welke (fiscaal aantrekkelijke) opties je hebt. Maar liefst 96% van de kijkers geeft aan iets nieuws geleerd te hebben.