Nieuwe pensioenwet voor zzp'ers: dit is er veranderd

De Wet toekomst pensioenen veranderde het Nederlandse pensioenstelsel. Voor werknemers gaat het vooral om de overgang naar nieuwe pensioenregelingen. Als zzp’er merk je de wet vooral aan de ruimere mogelijkheden om zelf met belastingvoordeel pensioen op te bouwen.

Je kunt meer fiscale pensioenruimte hebben, ongebruikte ruimte langer inhalen en langer doorgaan met inleggen. Dat betekent niet dat je automatisch pensioen opbouwt: je moet zelf je ruimte berekenen, een pensioenproduct kiezen en geld storten.

In dit artikel lees je wat de nieuwe pensioenwet in 2026 concreet voor jou als zzp’er betekent.

Wat is de Wet toekomst pensioenen?

De Wet toekomst pensioenen, vaak afgekort tot Wtp, geldt sinds 1 juli 2023. De wet verandert vooral het pensioen dat werknemers samen met hun werkgever opbouwen.

Werkgevers, werknemers en pensioenuitvoerders stappen uiterlijk per 1 januari 2028 over op nieuwe pensioenregelingen. Daarbij wordt duidelijker hoeveel premie voor iedere werknemer wordt ingelegd en kan het verwachte pensioen sterker meebewegen met beleggingsresultaten.

De meeste zzp’ers bouwen niet actief pensioen op via zo’n werkgeversregeling. Voor hen zitten de belangrijkste veranderingen in de fiscale regels voor zelf pensioen opbouwen.

1. Meer fiscale ruimte om pensioen op te bouwen

Een belangrijke verandering is dat het fiscale opbouwpercentage in de jaarruimteberekening is verhoogd naar 30% van de pensioengrondslag. Vóór 2023 was dit percentage aanzienlijk lager.

Dat betekent niet dat je zonder verdere berekening 30% van je volledige winst mag aftrekken. Bij het bepalen van je jaarruimte tellen onder meer mee:

• je relevante inkomen uit het voorgaande jaar;
• de jaarlijks vastgestelde AOW-franchise;
• eventueel pensioen dat je daarnaast hebt opgebouwd;
• de wettelijke maxima;
• of je volgens de fiscale regels een pensioentekort hebt.

Voor je jaarruimte in 2026 gebruik je je inkomens- en pensioengegevens uit 2025.

De inleg binnen je beschikbare ruimte kan aftrekbaar zijn van je belastbare inkomen in box 1. Het opgebouwde pensioenvermogen telt tijdens de opbouw in beginsel niet mee in box 3. Over de uitkeringen betaal je later inkomstenbelasting.

Lees stap voor stap hoe je je jaarruimte en reserveringsruimte berekent.

2. Je kunt langer gemiste pensioeninleg inhalen

Heb je je jaarruimte in een eerder jaar niet volledig gebruikt? Dan kan het ongebruikte bedrag onderdeel worden van je reserveringsruimte.

Door de nieuwe pensioenregels kun je niet-benutte jaarruimte uit de tien voorgaande jaren mogelijk alsnog gebruiken. Dat is vooral relevant voor zzp’ers met wisselende inkomsten.

Een voorbeeld:

• in minder goede jaren leg je weinig of niets in;
• de ongebruikte fiscale ruimte blijft tijdelijk beschikbaar;
• in een beter jaar kun je mogelijk een deel van die oude ruimte benutten.

Bereken de ruimte wel per afzonderlijk jaar. Je kunt niet alleen naar je huidige winst kijken en daar een willekeurig percentage van storten.

Inleggen na je AOW-leeftijd

Je kunt onder voorwaarden tot vijf jaar na het bereiken van je AOW-leeftijd lijfrentepremies of stortingen doen. Ook daarvoor heb je voldoende fiscale ruimte nodig.

Of later inleggen verstandig is, hangt onder meer af van je inkomen, belastingtarief, gewenste uitkeringsmoment en hoeveel geld je nog voor andere doelen nodig hebt.

3. Sommige pensioenfondsen kunnen experimenteren met deelname door zzp’ers

De nieuwe pensioenwet biedt ruimte voor experimenten waarbij zelfstandigen vrijwillig kunnen deelnemen aan een pensioenregeling in de tweede pijler.

Dat betekent niet dat iedere zzp’er zich bij ieder pensioenfonds kan aanmelden. Deelname is alleen mogelijk wanneer:

• een pensioenuitvoerder daadwerkelijk aan een experiment deelneemt;
• je binnen de doelgroep of sector van die regeling valt;
• je aan de voorwaarden van het fonds voldoet;
• de regeling op het moment van aanmelden nog openstaat.

Bij deelname betaal je de premie zelf. Er is geen werkgever die een deel van de premie bijlegt. Daar kunnen wel collectieve voordelen tegenover staan, zoals gezamenlijke beleggingen of bepaalde nabestaandenvoorzieningen.

Lees meer over de voor- en nadelen van een pensioenfonds voor zzp’ers.

4. De wet kan ook je pensioen uit eerdere banen veranderen

Ben je nu zzp’er, maar heb je vroeger in loondienst gewerkt? Dan heb je mogelijk nog pensioen bij één of meer pensioenuitvoerders staan.

Die pensioenregelingen gaan uiterlijk per 1 januari 2028 over op de nieuwe regels. De uitvoerder informeert je onder meer over:

• wanneer de regeling overstapt;
• wat er met je bestaande pensioen gebeurt;
• hoe je verwachte pensioen vóór en na de overgang eruitziet;
• welke risico’s en reserves binnen de nieuwe regeling gelden;
• of compensatie van toepassing is.

Je hoeft een oud werkgeverspensioen niet zelf naar een persoonlijke pensioenspaar- of pensioenbeleggingsrekening over te zetten. Zo’n overdracht is normaal gesproken niet mogelijk.

Heb je pensioenen bij meerdere oude werkgevers? Bekijk dan afzonderlijk of pensioenen samenvoegen via waardeoverdracht passend is.

5. Het bedrag ineens is uitgesteld tot 2029

Er is een wettelijk keuzerecht gemaakt waarmee je bij pensionering onder voorwaarden maximaal 10% van je pensioen- of lijfrentevermogen ineens kunt opnemen.

Die mogelijkheid geldt in 2026 nog niet. De beoogde ingangsdatum is uitgesteld tot 1 januari 2029.

Tot die datum kun je je geblokkeerde pensioenvermogen dus niet op basis van deze regeling gedeeltelijk ineens laten uitbetalen. Eerder opnemen of afkopen kan leiden tot inkomstenbelasting en mogelijk revisierente.

Wat is géén direct onderdeel van de nieuwe pensioenwet?

Rond dezelfde periode veranderden meer regels voor zzp’ers. Die worden regelmatig met de Wet toekomst pensioenen verward.

De afschaffing van de FOR

De fiscale oudedagsreserve is sinds 2023 afgeschaft, maar dit is een afzonderlijke fiscale maatregel. Je kunt geen nieuwe FOR meer vormen. Een oude reserve op je balans moet nog wel worden afgewikkeld.

Lees wat dit betekent in FOR afgeschaft: zo bouw je als zzp’er nu pensioen op.

De AOW verandert niet door de Wtp

De Wet toekomst pensioenen verandert niet hoe je AOW wordt opgebouwd of wanneer deze begint. De AOW blijft het basispensioen van de overheid. Zelf pensioen opbouwen is een mogelijke aanvulling daarop.

Er is geen algemene pensioenplicht voor zzp’ers

De ruimere fiscale regels verplichten je niet om een bepaald bedrag in te leggen. Alleen zelfstandigen die vanwege hun beroep verplicht bij een specifiek pensioenfonds zijn aangesloten, hebben een verplichte regeling.

Wat kun je als zzp’er nu doen?

1. Bekijk wat je al hebt.
   Controleer je AOW en pensioen uit eerdere dienstverbanden via Mijnpensioenoverzicht.
2. Bepaal hoeveel je later nodig hebt.
   Maak een begroting van je verwachte inkomsten en uitgaven na pensionering.
3. Bereken je fiscale ruimte.
   Gebruik de juiste gegevens voor je jaar- en reserveringsruimte.
4. Kies hoeveel flexibiliteit je wilt behouden.
   Zet alleen geld vast dat je tot je pensioen kunt missen en houd een vrije buffer aan.
5. Vergelijk sparen en beleggen.
   Let op risico, verwacht rendement, kosten en resterende looptijd.
6. Herhaal dit jaarlijks.
   Je inkomen, plannen en fiscale ruimte kunnen ieder jaar veranderen.

De wet geeft meer ruimte, maar jij moet die zelf benutten

De nieuwe pensioenwet maakt het voor zzp’ers fiscaal eenvoudiger om een grotere pensioenachterstand in te halen. Vooral de hogere jaarruimte, langere reserveringsruimte en langere inlegperiode bieden extra mogelijkheden.

Maar een hogere fiscale grens is niet automatisch een passend pensioenplan. Bereken eerst wat je nodig hebt, hoeveel je kunt missen en hoeveel ruimte je daadwerkelijk hebt.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal, financieel of pensioenadvies. Fiscale ruimte en pensioenkeuzes hangen af van je persoonlijke situatie. Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen.