Belastingschalen, -schijven, box 1 en ander jargon uitgelegd
Elk voorjaar staat voor veel mensen in het teken van de belastingaangifte. De Belastingdienst probeert het zo eenvoudig mogelijk te maken, maar gebruikt daarbij nog steeds veel vaktermen. Wat is het verschil tussen box 1, box 2 en box 3? Hoe werken belastingschijven? En hoe wordt je belastbaar inkomen eigenlijk bepaald? In dit artikel zetten we het belastingjargon overzichtelijk voor je op een rij.
Inkomstenbelasting: box 1, box 2 en box 3
De inkomstenbelasting is verdeeld over drie zogenoemde boxen. Elke box heeft zijn eigen regels en tarieven.
- Box 1: inkomen uit werk en woning
- Box 2: inkomen uit aanmerkelijk belang
- Box 3: belasting over vermogen
Wat is box 1?
In box 1 vallen de inkomsten die je ontvangt uit:
- loon
- winst uit een onderneming
- resultaat uit overige werkzaamheden
- periodieke uitkeringen
- inkomsten uit een eigen woning
Over dit inkomen betaal je inkomstenbelasting én premies voor de volksverzekeringen. Dat zijn de AOW, Anw en de Wlz. Hoe hoog die belasting is, hangt af van je inkomen en de geldende belastingschalen, waarover je meer leest bij het onderdeel belastingschalen.
Wat is box 2?
Box 2 gaat over inkomen uit een aanmerkelijk belang. Daar is sprake van als je meer dan 5% van de aandelen bezit in een bv of nv.
In 2026 gelden twee tarieven:
- 24,5% over inkomen tot € 68.843
- 31% over het meerdere daarboven
Deze box is vooral relevant voor directeur-grootaandeelhouders.
Wat is box 3?
In box 3 wordt je vermogen belast. Denk aan spaargeld, beleggingen en een tweede woning. Over een deel van je vermogen betaal je geen belasting.
In 2026 is het heffingsvrije vermogen:
- € 59.357 per persoon
- € 118.714 met een fiscale partner
Boven dit bedrag gaat de Belastingdienst uit van een fictief rendement. Over dat rendement betaal je 36% belasting. Meer uitleg hierover lees je in het artikel over vermogensbelasting.
Wat is belastbaar inkomen?
Je belastbaar inkomen is niet hetzelfde als het bedrag dat je daadwerkelijk verdient. Voor box 1 geldt dat je bruto-inkomen eerst wordt verlaagd met aftrekposten. Daarna worden heffingskortingen toegepast. Het bedrag dat overblijft, vormt de basis voor de belasting die je uiteindelijk betaalt.
Heffingskortingen en aftrekposten
Met aftrekposten en heffingskortingen kun je de belasting die je betaalt verlagen.
Wat zijn aftrekposten?
Aftrekposten verlagen je belastbaar inkomen. Bekende voorbeelden zijn de hypotheekrenteaftrek en persoonsgebonden aftrek voor specifieke kosten, zoals zorgkosten, studiekosten en giften.
In het overzicht met aftrekposten voor de belastingaangifte zie je waar je mogelijk recht op hebt.
Wat is een heffingskorting?
Een heffingskorting is een bedrag dat rechtstreeks in mindering wordt gebracht op de belasting die je moet betalen. Welke heffingskortingen voor jou gelden, hangt af van je situatie en je inkomen.
In 2026 bestaan onder andere:
- algemene heffingskorting
- arbeidskorting
- inkomensafhankelijke combinatiekorting
- heffingskortingen voor AOW-gerechtigden
- jonggehandicaptenkorting
- heffingskorting voor groene beleggingen
Je werkgever houdt hier bij het uitbetalen van je salaris al rekening mee.
Belastingschalen, -schijven en -tarieven
Belastingschalen, belastingschijven en belastingtarieven betekenen in de praktijk hetzelfde. Ze bepalen hoeveel belasting je betaalt over je inkomen in box 1. Je inkomen wordt verdeeld over meerdere schijven, waarbij elke schijf een eigen tarief heeft.
Belastingaangifte doen in 2027 over 2026
De inkomsten die je in 2026 verdient, geef je aan in 2027. Voor mensen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt, gelden in 2026 de volgende tarieven in box 1:
| Belastbaar inkomen | Tarief 2025 |
|---|---|
| tot € 38.883 | 35,75% |
| van € 38.883 tot € 78.426 | 37,56% |
| boven € 78.426 | 49,50% |
Heb je de AOW-leeftijd bereikt, dan gelden lagere tarieven omdat je geen AOW-premie meer betaalt. De actuele tarieven vind je via de Belastingdienst.
Belastingaangifte doen in 2026 over 2025
Vanaf 1 maart 2026 kun je aangifte doen over je inkomen uit 2025. Daarbij gelden de belastingtarieven van 2025. Ben je in loondienst, dan wordt de belasting gedurende het jaar al ingehouden. Dat verklaart het verschil tussen je bruto- en nettosalaris.
Bereken zelf hoeveel belasting je betaalt
Via Knab kun je eenvoudig berekenen hoeveel inkomstenbelasting je betaalt over je inkomen in box 1. Ben je benieuwd hoeveel belasting je betaalt over je vermogen, dan helpt de calculator voor vermogensbelasting je verder.
