Zzp’er en belastingaangifte: box 1, 2 en 3 uitgelegd

In Nederland betalen we één keer per jaar inkomstenbelasting over je inkomen. Dit gebeurt met een systeem van drie ‘boxen’: box 1, 2 en 3. In iedere box wordt een ander deel van je inkomen belast, met eigen regels en tarieven. In dit artikel lees je hoe de boxen werken en wat dit betekent voor jou als zzp’er.

Welke belastingboxen zijn er?

Er zijn drie verschillende belastingboxen voor de inkomstenbelasting:

• Box 1: belastbaar inkomen uit werk en woning
• Box 2: belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang
• Box 3: belastbaar inkomen uit sparen en beleggen

Wat is belastbaar inkomen?

Belastbaar inkomen is het deel van je inkomen waarover je daadwerkelijk belasting betaalt. Je bruto inkomen wordt verminderd met aftrekposten, zoals algemene aftrekposten en aftrekposten die specifiek gelden voor zzp’ers. Het bedrag dat overblijft, is je belastbare inkomen. Dit verschilt per box, omdat elke box andere soorten inkomsten belast.

Wat betekenen de belastingboxen voor zzp’ers?

Ben je zzp’er met een eenmanszaak? Dan valt de winst uit je onderneming in box 1. Dit is een bruto bedrag: er is nog geen loonheffing op ingehouden. Aftrekposten en heffingskortingen bepalen uiteindelijk hoeveel belasting je daadwerkelijk betaalt.

Belasting box 1: werk en woning

In box 1 worden onder andere de volgende inkomsten belast:

• winst uit je onderneming;
• salaris, uitkeringen en pensioen;
• inkomsten als freelancer of beroepssporter;
• periodieke uitkeringen, zoals lijfrente;
• buitenlandse inkomsten;
• het eigenwoningforfait.

Voor 2026 gelden de volgende tarieven vóór AOW-leeftijd:

• tot € 38.883: 35,75%
• € 38.883 – € 78.426: 37,56%
• boven € 78.426: 49,50%

Heb je de AOW-leeftijd bereikt, dan gelden lagere tarieven in de eerste schijven. Dat komt doordat je dan geen AOW-premie meer betaalt.

Belangrijk om te weten:

• In box 1 gelden heffingskortingen, zoals de algemene heffingskorting en de arbeidskorting. Deze verlagen je uiteindelijke belastingdruk aanzienlijk.
• Voor zzp’ers zijn de zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling relevant.
  • In 2026 is de zelfstandigenaftrek verder verlaagd naar € 1.200.
  • De MKB-winstvrijstelling blijft bestaan en verlaagt je belastbare winst na aftrekposten.

Meer uitleg over de belastingtarieven lees je in dit artikel over de inkomstenbelasting.

Belasting box 2: aanmerkelijk belang

Box 2 is van toepassing als je, eventueel samen met je fiscale partner, minimaal 5% bezit van aandelen, winstbewijzen of stemrechten in een vennootschap (zoals een bv).

In 2026 geldt in box 2 een vast tarief van 33% over inkomen uit aanmerkelijk belang, zoals dividend of winst bij verkoop van aandelen.

De exacte regels en voorwaarden vind je op de website van de Belastingdienst.

Belasting box 3: sparen en beleggen

In box 3 wordt belasting geheven over je vermogen, zoals spaargeld, beleggingen en een tweede woning. Ook schulden tellen mee (behalve de hypotheek van je eigen woning).

Belangrijke wijziging:

• In 2026 geldt het nieuwe box 3-stelsel, waarbij wordt uitgegaan van het werkelijk rendement (zoals spaarrente, beleggingsopbrengsten en schulden), in plaats van volledig fictieve rendementen.
• De Belastingdienst gebruikt daarbij verschillende categorieën vermogen, met bijbehorende berekeningen.

Voor 2026 geldt een heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon (of € 118.714 met fiscale partner). Over het vermogen boven deze grens betaal je belasting.

Sparen als zzp’er: box 1 of box 3?

Sparen op een particuliere rekening valt in box 3. Sparen op een zakelijke rekening kan in box 1 vallen als de Belastingdienst vindt dat het geld niet aantoonbaar nodig is voor je onderneming. Je moet dus aannemelijk kunnen maken dat het spaargeld een zakelijk doel heeft.

Kies net als ruim 200.000 zzp’ers en ondernemers voor Knab

Voor € 7 per maand krijg je een compleet zakelijk bankpakket met onder andere:

• 5 betaalrekeningen (handig voor potjes);
• onbeperkt spaarrekeningen openen;
• 500 gratis transacties per jaar;
• automatisch btw sparen.

Je koppelt je rekening eenvoudig aan het Knab Boekhoudpakket, zodat je administratie overzichtelijk blijft.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb.  Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.