Checklist: Zo blijf je werken als zzp'er onder de Wet DBA

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) blijft een belangrijk thema voor zzp’ers. De Belastingdienst handhaaft weer actief op schijnzelfstandigheid. Dat zorgt bij sommige opdrachtgevers voor terughoudendheid, maar voor het overgrote deel van de zzp’ers geldt: je kunt gewoon blijven ondernemen.

Met deze checklist laat je zien dat je bewust en professioneel met je zelfstandigheid omgaat. Dat geeft houvast voor jezelf en vertrouwen richting je opdrachtgever.

Belangrijk om te weten

Kun je niet alles afvinken? Dan betekent dat niet automatisch dat je als schijnzelfstandige wordt gezien. Andersom geldt ook: alles afvinken is geen garantie. De Belastingdienst beoordeelt altijd het totaalplaatje.

Deze checklist helpt je wel om je positie als zelfstandige te versterken en risico’s te verkleinen.

Let op: deze checklist gaat over werken met zakelijke opdrachtgevers (b2b). Werk je vooral direct voor particuliere klanten (b2c)? Dan heb je meestal weinig met de Wet DBA te maken.

1. Werk met een modelovereenkomst

Gebruik modelovereenkomsten van de Belastingdienst om duidelijke afspraken te maken over jullie samenwerking. Zo leg je vast dat er geen sprake is van loondienst.

Gebruik hiervoor de officiële modelovereenkomsten van de Belastingdienst.

Voorbeeld
Consultant Willemijn gebruikt bij elke nieuwe opdrachtgever een modelovereenkomst, zodat vooraf duidelijk is hoe de samenwerking is ingericht.

 Werk je met een ondertekende modelovereenkomst?

2. Communiceer open met je opdrachtgever

Bespreek regelmatig hoe jullie samenwerken. Zeker als je merkt dat werkzaamheden steeds meer lijken op een dienstverband, is het verstandig dit bespreekbaar te maken.

Voorbeeld
Agile coach Mateo plant vaste evaluatiemomenten om verwachtingen af te stemmen en misverstanden te voorkomen.

 Bespreek je regelmatig de samenwerking met je opdrachtgever?

3. Vermijd kenmerken van een dienstverband

Vaste werktijden, verplichte aanwezigheid bij interne overleggen of verplicht gebruik van interne systemen kunnen wijzen op loondienst.

Voorbeeld
Interim manager Eva sprak af alleen aan te schuiven bij overleggen die relevant zijn voor haar opdracht.

 Ben je vrij om je werk zelfstandig in te richten?

4. Werk voor meerdere opdrachtgevers

Meerdere opdrachtgevers laten zien dat je niet economisch afhankelijk bent van één partij.

Voorbeeld
Projectmanager Elin combineert een grote opdracht met kleinere projecten om haar risico’s te spreiden.

 Werk je voor meerdere opdrachtgevers?

5. Gebruik zoveel mogelijk je eigen materialen

Werk bij voorkeur met je eigen laptop, software en gereedschap. Is dat niet mogelijk, leg dan vast waarom.

Voorbeeld
Grafisch ontwerper Jula werkt altijd met haar eigen designsoftware, ook als een opdrachtgever andere tools aanbiedt.

 Gebruik je je eigen middelen?

6. Bepaal zelf hoe je werkt

De opdrachtgever mag het resultaat bepalen, maar niet de werkwijze.

Voorbeeld
Marketeer Mirza bepaalt zelf zijn strategie en planning, zolang de afgesproken doelen worden gehaald.

 Heb je vrijheid in de uitvoering van je werk?

7. Draag ondernemersrisico

Als zzp’er loop je risico. Denk aan investeren in je bedrijf en aansprakelijkheid bij fouten.

Voorbeeld
Keukenmonteur Jan-Willem gebruikt zijn eigen verzekering als er schade ontstaat bij een klant.

 Loop je zelf ondernemersrisico en heb je dit afgedekt?

8. Maak afspraken over vervanging

Je moet je in principe kunnen laten vervangen, zolang de kwaliteit gewaarborgd blijft.

Voorbeeld
Communicatieadviseur Bien werkt met een netwerk van collega’s die kunnen inspringen als dat nodig is.

 Is vervanging mogelijk en vastgelegd?

9. Zorg voor transparante financiële afspraken

Maak duidelijke afspraken over tarieven en facturatie. Vermijd doorbetaling bij ziekte of arbeidsvoorwaarden die voor werknemers gelden.

Voorbeeld
HR-professional Philou factureert per project en vangt risico’s op met buffers en een AOV.

 Zijn je tarief- en factuurafspraken helder?

10. Hanteer een passend uurtarief

Een structureel laag tarief vergroot het risico dat je als werknemer wordt gezien. In beleid en rechtspraak wordt vaak gekeken naar tarieven rond of boven de €33 per uur als indicatie van zelfstandigheid.

Voorbeeld
Schilder Karim hanteert bewust een tarief boven deze grens om zijn professionaliteit en zelfstandigheid te onderstrepen.

 Hanteer je een tarief dat past bij zelfstandig ondernemerschap?

Extra tips

• Blijf op de hoogte via betrouwbare bronnen. Je kunt het uitgebreide webinar over de Wet DBA terugkijken of de video-update bekijken.
• Volg Knab op LinkedIn voor actuele ontwikkelingen.
• Laat zien dat je bewust bezig bent met je ondernemerschap. Dat geeft vertrouwen bij opdrachtgevers en verkleint risico’s.

Knab voor zzp’ers

Bij Knab vind je praktische informatie en tools om financieel slimme keuzes te maken als ondernemer. Heb je de eindejaarstips voor ondernemers al gelezen? Die helpen je om grip te houden op je geldzaken.