Btw-vrijstelling of btw-plichtig? Zo zit het in 2026

Ben je btw-vrijgesteld of btw-plichtig? Dat hangt af van wat je levert, aan wie je levert en soms ook van je omzet. De meeste ondernemers rekenen btw, maar voor sommige beroepen, diensten en regelingen gelden andere regels.

Het verschil is belangrijk. Ben je btw-plichtig, dan bereken je btw aan je klant en doe je btw-aangifte. Ben je vrijgesteld, dan bereken je geen btw en kun je de btw op je kosten meestal ook niet terugvragen. In dit artikel lees je hoe dat zit, welke btw-tarieven er zijn en wanneer de kleineondernemersregeling interessant kan zijn.

Wanneer ben je btw-plichtig?

Je bent meestal btw-plichtig als je zelfstandig goederen of diensten levert en daarvoor betaald krijgt. Je berekent dan btw aan je klanten, houdt een btw-administratie bij en doet btw-aangifte.

Dat geldt ook als je nog maar net begint. KVK geeft je inschrijving door aan de Belastingdienst. Daarna hoor je of je ondernemer bent voor de btw en of je btw-aangifte moet doen.

Btw-plichtig zijn betekent niet automatisch dat je altijd 21% btw rekent. In Nederland zijn er verschillende btw-tarieven. Welk tarief je gebruikt, hangt af van wat je levert.

Wil je de basis van btw en omzetbelasting eerst helder hebben? Lees dan ook ons artikel over omzetbelasting en btw-aangifte doen als zzp’er.

Btw-tarieven: 21%, 9% en 0%

In Nederland kennen we drie btw-tarieven: het algemene tarief van 21%, het verlaagde tarief van 9% en het 0%-tarief. Daarnaast zijn sommige prestaties vrijgesteld van btw.

Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.

Het algemene btw-tarief van 21% geldt voor alles wat niet onder het 9%-tarief, het 0%-tarief of een vrijstelling valt. Check bij twijfel altijd het overzicht met tarieven en vrijstellingen van de Belastingdienst.

Wanneer ben je vrijgesteld van btw?

Een btw-vrijstelling geldt voor bepaalde goederen, diensten, branches en activiteiten. Je brengt dan geen btw in rekening over die vrijgestelde omzet.

Voorbeelden van vrijgestelde activiteiten zijn onder meer bepaalde vormen van zorg, onderwijs, kinderopvang, uitvaartdiensten, financiële diensten, verzekeringen en sommige diensten van schrijvers, componisten, cartoonisten en journalisten.

Let vooral op je concrete werkzaamheden. Een journalistiek artikel kan vrijgesteld zijn, terwijl commerciële copywriting, marketingteksten of advertentiewerk vaak gewoon btw-belast zijn. Het beroep op je visitekaartje is dus niet genoeg; het gaat om wat je precies levert.

Vrijstelling of 0%-tarief: wat is het verschil?

Een btw-vrijstelling en het 0%-tarief lijken op elkaar, omdat je in beide gevallen geen btw aan je klant berekent. Toch zijn de gevolgen heel anders.

Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.

Gebruik dus niet zomaar 0% btw als je eigenlijk vrijgesteld bent. Dat zijn verschillende btw-behandelingen met verschillende gevolgen voor je administratie en btw-aftrek.

Wat zet je op je factuur bij btw-vrijstelling?

Lever je vrijgestelde goederen of diensten? Dan ben je voor die vrijgestelde prestaties meestal niet verplicht om een factuur uit te reiken. Stuur je toch een factuur, dan zet je daar geen btw-bedrag op.

Vermeld op de factuur dat een btw-vrijstelling van toepassing is. Bijvoorbeeld: “Vrijgesteld van btw” of “Btw-vrijstelling van toepassing”. Als uit de omschrijving op de factuur al duidelijk blijkt dat de prestatie vrijgesteld is, kan dat voldoende zijn. Toch is een korte vermelding vaak praktischer voor je klant en je administratie.

Moet je een btw-vrijstelling aanvragen?

Een gewone btw-vrijstelling voor bepaalde goederen of diensten hoef je meestal niet apart aan te vragen. Je bepaalt aan de hand van de regels of jouw prestatie vrijgesteld is. Gebruik daarvoor de lijst van de Belastingdienst.

Twijfel je? Neem dan contact op met de Belastingdienst of vraag advies aan je boekhouder. Een fout btw-tarief kan later vervelend uitpakken. Bijvoorbeeld als je alsnog btw moet afdragen terwijl je die niet aan je klant hebt berekend.

Vrijstelling via de kleineondernemersregeling

Staat jouw beroep of dienst niet op de lijst met vrijstellingen? Dan kun je misschien toch een btw-vrijstelling gebruiken via de kleineondernemersregeling, afgekort KOR.

De KOR is een btw-vrijstelling voor ondernemers met een beperkte omzet. Doe je mee aan de KOR, dan bereken je geen btw aan je klanten, doe je meestal geen btw-aangifte en kun je ook geen btw terugvragen over kosten en investeringen.

Voor de KOR moet je je aanmelden via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Doe dit op tijd: de Belastingdienst houdt rekening met een verwerkingstijd van 4 weken. Tot je definitieve ingangsdatum bekend is, blijf je btw-aangifte doen.

Ga je in een kalenderjaar over de omzetgrens van € 20.000? Dan moet je je direct afmelden. Vanaf de levering of dienst waarmee je boven de grens komt, vervalt de vrijstelling en gelden de normale btw-regels.

Lees meer over de voorwaarden in ons artikel over de kleineondernemersregeling.

Deels vrijgesteld en deels btw-plichtig

Sommige ondernemers hebben zowel vrijgestelde omzet als btw-plichtige omzet. Denk aan een journalist die journalistieke artikelen schrijft, maar ook commerciële teksten maakt. Of een zorgprofessional die deels vrijgestelde zorg levert en daarnaast belaste trainingen geeft.

In dat geval moet je je administratie goed splitsen. Je houdt bij welke omzet vrijgesteld is, welke omzet belast is en welke kosten bij welk deel horen. Alleen de btw op kosten voor btw-belaste omzet is aftrekbaar. Kosten die je voor beide soorten omzet gebruikt, moet je meestal verdelen.

Voordelen en nadelen van btw-vrijstelling

Een btw-vrijstelling kan prettig zijn, vooral als je vooral aan particuliere klanten levert. Zij kunnen btw meestal niet aftrekken, waardoor jouw prijs zonder btw aantrekkelijker kan lijken. Je btw-administratie wordt vaak ook eenvoudiger.

Tegelijk heeft een vrijstelling ook nadelen. Je kunt de btw op kosten en investeringen meestal niet terugvragen. Koop je veel apparatuur, software of materialen? Dan kan dat financieel minder gunstig zijn.

Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.

Btw apart zetten met Knab

Ben je btw-plichtig? Dan wil je voorkomen dat je de ontvangen btw per ongeluk uitgeeft. Met Knab Zakelijk kun je de Inkomstenverdeler gebruiken. Daarmee zet je bij iedere betaalde factuur automatisch je btw apart en verdeel je het restbedrag over je betaal- en spaarrekeningen.

Wil je ook je administratie eenvoudiger maken? Dan kun je aan de slag met het Knab Boekhoudpakket. Dit pakket is afgestemd op de behoeften van zzp’ers.

Check je btw-regels voordat je factureert

Of je btw-vrijgesteld bent of btw-plichtig, hangt af van je activiteit en situatie. De meeste ondernemers rekenen btw, maar voor bepaalde prestaties, branches en regelingen gelden uitzonderingen.

Controleer daarom vóór je factureert welk tarief of welke vrijstelling geldt. Zo voorkom je dat je btw vergeet, ten onrechte 0% gebruikt of btw op kosten terugvraagt terwijl dat niet mag. Twijfel je? Vraag de Belastingdienst of je boekhouder om mee te kijken.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.