Samenwonen en een koopwoning: waar moet je op letten?

Ga je samenwonen en heeft één van jullie een eigen woning? Dan komt er meer bij kijken dan alleen dozen verplaatsen en kastruimte verdelen. Financiële afspraken, eigendom en rechten zijn extra belangrijk als één partner een koophuis heeft. Door hier vooraf goed over na te denken, voorkom je problemen als jullie uit elkaar gaan of als één van jullie overlijdt.

Samenwonen in het huis van je partner

Stel: je partner heeft een koopwoning en jij huurt. Dan is de stap om bij elkaar in te trekken vaak snel gezet. Maar juridisch en financieel verandert er op dat moment meer dan je misschien denkt. Trek je in bij je partner zonder iets vast te leggen, dan heb je geen enkel eigendomsrecht op de woning, ook al betaal je mee aan de maandlasten.

Financiële afspraken bij samenwonen

Begin met het maken van duidelijke afspraken over geld. Denk aan:

• de verdeling van vaste lasten
• boodschappen en dagelijkse uitgaven
• gezamenlijke en persoonlijke rekeningen

Sommige stellen kiezen voor een gelijke bijdrage, anderen voor een verdeling op basis van inkomen of zorgen dat ze allebei evenveel vrij te besteden overhouden. Wat je ook kiest: zorg dat het voor jullie allebei eerlijk voelt.

Extra aandachtspunten bij een koopwoning

Heeft één van jullie een eigen huis, dan komen daar extra vragen bij. Moet de partner die geen eigenaar is meebetalen aan de hypotheek? En zo ja, aan welk deel?

• alleen aan de rente
• ook aan de aflossing
• of juist niet aan de hypotheek, maar wel aan andere lasten

Als je meebetaalt aan de aflossing, kan het logisch zijn om afspraken te maken over een eventuele waardestijging van de woning. Leg dit vast, zodat hier later geen discussie over ontstaat.

Wat zijn je rechten als je niets regelt?

Zolang één partner volledig eigenaar blijft en er niets is vastgelegd, heeft de andere partner juridisch geen recht op de woning. Dat geldt bij een relatiebreuk, maar ook bij overlijden. Daarom is het verstandig om afspraken vast te leggen, bijvoorbeeld in een contract of testament. Lees hier meer over wat je kunt vastleggen als je samen een huis koopt.

Samenlevingscontract: afspraken zwart op wit

In een samenlevingscontract leg je afspraken vast over samenwonen, kostenverdeling en wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan.

Kies je voor een notarieel samenlevingscontract, dan kun je ook zaken regelen voor het geval één van jullie overlijdt. Alleen afspraken die bij de notaris zijn vastgelegd, zijn juridisch geldig op dit punt.

Wat als de woningeigenaar overlijdt?

Overlijdt de partner die eigenaar is van de woning en zijn er geen afspraken gemaakt? Dan heeft de achterblijvende partner geen automatisch recht om in de woning te blijven. De erfgenamen kunnen zelfs vragen om verkoop of ontruiming.

Dit kun je voorkomen door:

• een testament op te stellen
• een verblijvingsbeding op te nemen in een notarieel samenlevingscontract

Controleer daarbij ook of jullie als fiscaal partner worden gezien. Zo voorkom je onnodige erfbelasting.

Samen mede-eigenaar worden

Willen jullie de woning samen bezitten? Dan kan de eigenaar een deel van de woning verkopen aan de partner. Dit moet via de notaris en brengt kosten met zich mee:

• overdrachtsakte
• overdrachtsbelasting over het overgenomen deel
• aanpassing van de hypotheek

Vanaf dat moment zijn jullie allebei mede-eigenaar én hoofdelijk aansprakelijk. Dat betekent dat de bank bij ieder van jullie de volledige hypotheekschuld kan opeisen.

Trouwen of geregistreerd partnerschap

Sinds 2018 trouw je of ga je een geregistreerd partnerschap aan in beperkte gemeenschap van goederen. Bezit van vóór het huwelijk of partnerschap blijft persoonlijk eigendom. Je wordt dus niet automatisch mede-eigenaar van een woning die al van je partner was.

Wil je dat wel, dan moet je aanvullende afspraken maken via de notaris, bijvoorbeeld door te kiezen voor een andere vermogensverdeling.

Samenwonen met een koopwoning: regel het goed

Samenwonen is een grote stap, zeker als er een koopwoning in het spel is. Door vooraf duidelijke afspraken te maken en deze vast te leggen, voorkom je financiële en juridische problemen later. Laat je goed informeren en bereid een gesprek met de notaris goed voor. Dat kost misschien geld, maar kan veel ellende besparen.

Bereid je voor met het gratis e-book ‘Naar de notaris’.