Heb je genoeg spaargeld om te beleggen? AFM ziet kansen bij 800.000 huishoudens
Staat er behoorlijk wat geld op je spaarrekening? Dan voelt niets doen misschien als de veiligste keuze. Toch kan ook dat op de lange termijn gevolgen hebben.
In mei 2026 publiceerde de Autoriteit Financiële Markten een opvallend onderzoek. Volgens de AFM hebben ruim 800.000 Nederlandse huishoudens voldoende financiële ruimte om te beleggen, terwijl ze dat niet doen én later mogelijk geld tekortkomen om hun huidige levensstandaard voort te zetten.
Dat betekent niet dat deze huishoudens allemaal direct zouden moeten beleggen. Wel is het een goede aanleiding om jezelf een belangrijke vraag te stellen: past de manier waarop je je spaargeld nu gebruikt nog bij je buffer, plannen en financiële toekomst?
In dit artikel lees je wat de AFM precies onderzocht, wanneer extra spaargeld mogelijk onbenut blijft en welke keuzes je kunt overwegen.
In het kort
Ruim 800.000 huishoudens hebben volgens de AFM genoeg vrij beschikbaar vermogen om te beleggen, maar bouwen mogelijk onvoldoende pensioen op. Beleggen is niet automatisch de juiste oplossing. Houd eerst voldoende spaargeld achter de hand als buffer, kijk wanneer je het geld nodig hebt en bepaal hoeveel risico je kunt en wilt lopen. Voor geld dat je langere tijd kunt missen, kunnen regulier beleggen, pensioensparen of pensioenbeleggen mogelijke opties zijn.
Snel naar
- Wat blijkt uit het AFM-onderzoek?
- Is veel spaargeld aanhouden verkeerd?
- Waarom kijkt de AFM naar pensioen?
- Wanneer heb je genoeg spaargeld als buffer?
- Kun je een deel van je spaargeld missen?
- Sparen, beleggen of pensioen opbouwen?
- Waarom beginnen veel mensen niet met beleggen?
- Stappenplan voor je extra spaargeld
- Veelgestelde vragen
Wat blijkt uit het AFM-onderzoek?
De AFM onderzocht hoeveel Nederlandse huishoudens niet beleggen, terwijl zij daar financieel mogelijk wel ruimte voor hebben.
Daaruit kwamen drie opvallende conclusies:
- ongeveer één op de drie huishoudens belegde in 2024 niet, terwijl het huishouden meer liquide vermogen had dan de Nibud-referentiebuffer;
- een deel van deze huishoudens bestaat uit gepensioneerden, voor wie de resterende beleggingshorizon mogelijk korter is;
- ruim 800.000 huishoudens beleggen niet, hebben wel financiële ruimte en bouwen mogelijk onvoldoende pensioen op om later hun huidige levensstandaard voort te zetten.
Voor ongeveer de helft van die laatste groep geldt volgens de AFM dat er minstens €30.000 beschikbaar is bovenop de Nibud-buffer.
€30.000 is geen universele beleggingsgrens
Het bedrag uit het onderzoek zegt niets over hoeveel spaargeld jij persoonlijk nodig hebt. Je buffer hangt af van je huishouden, woning, inkomen, vervoer en geplande uitgaven. Ook met minder of juist meer spaargeld kan jouw situatie totaal anders zijn.
Wil je het onderzoek zelf bekijken? Lees dan de publicatie van de AFM over onbenut vermogen.
Is veel spaargeld aanhouden verkeerd?
Nee. Spaargeld heeft een duidelijke functie. Het is direct beschikbaar, de waarde schommelt niet door beursbewegingen en je kunt het gebruiken voor onverwachte uitgaven of plannen op korte termijn.
Denk aan:
- een kapotte auto of wasmachine;
- onderhoud aan je woning;
- een periode met minder inkomen;
- een verbouwing of verhuizing;
- een studie, reis of andere geplande uitgave.
Het wordt vooral interessant om verder te kijken als je buffer ruim voldoende is, je geen grote uitgaven verwacht en een deel van je geld waarschijnlijk jarenlang op je rekening blijft staan.
Door inflatie kun je met hetzelfde bedrag na verloop van tijd minder kopen. Spaarrente kan dat verlies aan koopkracht gedeeltelijk compenseren, maar niet altijd volledig. Beleggen biedt kans op een hoger rendement, met het belangrijke verschil dat je waarde ook tussentijds kan dalen.
Lees ook: hoe hoog moet je financiële buffer zijn?
Waarom kijkt de AFM naar pensioen?
De AFM kijkt niet alleen naar hoeveel geld huishoudens vandaag hebben. Het onderzoek vergelijkt dat ook met de verwachte financiële positie na pensionering.
Je Nederlandse pensioen kan uit verschillende onderdelen bestaan:
Eerste pijler
De AOW die je van de overheid ontvangt.
Tweede pijler
Pensioen dat je via een werkgever opbouwt.
Derde pijler
Aanvullend pensioen dat je zelf opbouwt, bijvoorbeeld via een lijfrente- of pensioenrekening.
Heb je vandaag veel spaargeld, maar bouw je weinig pensioen op via een werkgever? Dan kan het verstandig zijn om te onderzoeken of een deel van dat vermogen een duidelijker doel voor later kan krijgen.
Dat kan via gewoon sparen of beleggen, maar ook via pensioensparen of pensioenbeleggen. Die laatste vormen kunnen binnen je jaarruimte belastingvoordeel opleveren. Daar staat tegenover dat het geld in principe vaststaat voor je pensioen.
Lees ook: zo bereken je of je een pensioengat hebt.
Wanneer heb je genoeg spaargeld als buffer?
Er bestaat geen vast bedrag dat voor iedereen voldoende is. Iemand met een koopwoning, auto en kinderen heeft doorgaans een andere buffer nodig dan iemand die alleen woont, huurt en weinig vaste verplichtingen heeft.
Het Nibud kijkt onder meer naar:
- je huishouden en gezinssamenstelling;
- of je huurt of een koopwoning hebt;
- de aanwezigheid en leeftijd van een auto;
- apparaten en spullen die onverwacht vervangen moeten worden;
- onderhoud en andere grotere, onregelmatige uitgaven.
Bereken daarom eerst je persoonlijke adviesbuffer met de BufferBerekenaar van het Nibud.
Houd daarnaast apart geld aan voor uitgaven die je al ziet aankomen. Een verbouwing over twee jaar is geen onverwachte tegenvaller en hoort dus niet per se bij je noodbuffer. Het geld moet wel veilig en beschikbaar blijven als je het binnenkort nodig hebt.
Kun je een deel van je spaargeld missen?
Dit eenvoudige verkeerslicht geeft een eerste indicatie. Het is geen persoonlijk financieel advies.
Rood: je geld moet beschikbaar blijven
Je buffer is nog niet op orde, je hebt betalingsachterstanden of schulden, je inkomen is onzeker of je hebt het geld binnen afzienbare tijd nodig. Sparen en eerst meer financiële ruimte creëren ligt dan meestal meer voor de hand.
Oranje: breng eerst je situatie in kaart
Je hebt spaargeld over, maar weet nog niet hoe je pensioen ervoor staat, welke grote uitgaven eraan komen of hoeveel risico bij je past. Begin dan met overzicht voordat je een product kiest.
Groen: beleggen kan het onderzoeken waard zijn
Je buffer is ruim voldoende, je hebt geen plannen met het geld op korte termijn, je kunt het langere tijd missen en je accepteert dat de waarde tussentijds kan dalen. Dan kan beleggen of pensioenopbouw een mogelijke vervolgstap zijn.
Sparen, beleggen of pensioen opbouwen?
Wat je met extra spaargeld doet, hangt vooral af van het doel en het moment waarop je het geld nodig hebt.
| Mogelijkheid | Past vooral bij | Belangrijk aandachtspunt |
|---|---|---|
| Sparen | Buffer en doelen op korte of middellange termijn. | Veilig en beschikbaar, maar het verwachte rendement is meestal beperkt. |
| Regulier beleggen | Vermogen dat je langere tijd kunt missen en flexibel wilt houden. | De waarde kan dalen en rendement is nooit gegarandeerd. |
| Pensioensparen | Aanvullend pensioen opbouwen met minder beleggingsrisico. | Je geld staat vast en belastingvoordeel geldt alleen binnen de fiscale voorwaarden. |
| Pensioenbeleggen | Langetermijnpensioen en de bereidheid om beleggingsrisico te nemen. | De waarde schommelt en het geld staat in principe vast tot je pensioen. |
Je hoeft niet alles in één vorm te stoppen. Een combinatie kan ook logisch zijn: voldoende sparen voor zekerheid, een deel regulier beleggen voor flexibiliteit en eventueel aanvullend pensioen opbouwen voor later.
Lees ook: zo vind je een passende combinatie tussen sparen en beleggen.
Waarom beginnen veel mensen niet met beleggen?
Gebrek aan kennis is volgens de AFM de meest genoemde reden om niet te beleggen. Daarnaast vinden veel mensen beleggen te riskant, hebben ze weinig interesse of denken ze dat er een groot startbedrag nodig is.
Opvallend is dat sommige ondervraagden zeiden onvoldoende geld te hebben, terwijl hun beschikbare vermogen volgens het onderzoek wel boven de Nibud-buffer lag. De persoonlijke beleving van wat “genoeg geld” is, kan dus verschillen van een financiële berekening.
Deze stappen kunnen de drempel kleiner maken:
- begin met het bepalen van je doel;
- lees eerst hoe risico en spreiding werken;
- start eventueel met een klein periodiek bedrag;
- spreid je inleg over de tijd;
- vergelijk kosten en dienstverlening;
- kies tussen zelf beleggen, advies of vermogensbeheer;
- beleg alleen geld dat je langere tijd kunt missen.
Lees ook: vijf veelvoorkomende drempels bij beginnen met beleggen.
Stappenplan voor je extra spaargeld
1. Bereken je persoonlijke buffer
Gebruik niet één algemeen spaarbedrag als maatstaf. Kijk naar je eigen huishouden, woning, vervoer en risico’s.
2. Reserveer geld voor bekende plannen
Zet geld voor een verbouwing, verhuizing, studie of andere nabije uitgave niet zomaar in beleggingen.
3. Controleer je verwachte pensioen
Kijk wat je al hebt opgebouwd en welk inkomen je later verwacht. Bepaal daarna pas of aanvullend pensioen nodig is.
4. Geef het geld een doel
Beleg je voor pensioen, financiële vrijheid, je kinderen of algemene vermogensgroei? Het doel bepaalt mede welke oplossing en looptijd passen.
5. Bepaal hoeveel risico je accepteert
Kun je rustig blijven als je beleggingen tijdelijk flink dalen? Kies geen groter risico dan financieel en emotioneel bij je past.
6. Vergelijk sparen, beleggen en pensioenproducten
Let op flexibiliteit, risico, belastingregels, kosten en de periode waarin je niet bij het geld hoeft.
Veelgestelde vragen over spaargeld en beleggen
Moet je beleggen als je veel spaargeld hebt?
Nee. Veel spaargeld hebben betekent niet automatisch dat beleggen bij je past. Je plannen, buffer, beleggingshorizon en bereidheid om risico te nemen zijn minstens zo belangrijk.
Is €30.000 spaargeld te veel?
Dat kun je niet algemeen zeggen. De €30.000 uit het AFM-onderzoek gaat over vermogen bóven de persoonlijke Nibud-buffer bij een deel van de onderzochte huishoudens. Jouw benodigde buffer kan hoger of lager zijn.
Kun je beter sparen of beleggen voor je pensioen?
Dat hangt af van je resterende looptijd en hoeveel risico je wilt nemen. Pensioensparen geeft meer zekerheid, terwijl pensioenbeleggen meer rendementspotentie én meer risico heeft. Bij beide staat het geld in principe vast voor later.
Kun je met een klein bedrag beginnen met beleggen?
Bij veel aanbieders kun je periodiek met een relatief klein bedrag beginnen. Belangrijker dan het minimale bedrag is dat je buffer op orde is en je de inleg langere tijd kunt missen.
Laat je spaargeld passen bij je toekomst
Het AFM-onderzoek zegt niet dat 800.000 huishoudens onmiddellijk moeten gaan beleggen. Het laat vooral zien dat veel mensen financiële ruimte hebben die nog geen duidelijke rol speelt in hun toekomstplanning.
Heb je meer spaargeld dan je nodig hebt voor je buffer en concrete plannen? Kijk dan niet alleen naar het saldo van vandaag. Controleer ook hoeveel pensioen je naar verwachting opbouwt, wanneer je het geld nodig hebt en hoeveel risico bij je past.
De uitkomst kan sparen zijn. Of beleggen. Of aanvullend pensioen opbouwen. Het belangrijkste is dat de keuze bewust aansluit bij het doel van je geld.
Welke stap past bij jouw doel?
Begin met twee concrete checks:
- bereken je persoonlijke buffer met de BufferBerekenaar van het Nibud;
- bereken je jaarruimte als je mogelijk te weinig pensioen opbouwt.
Wil je vermogen opbouwen dat vrij beschikbaar blijft? Bekijk dan de mogelijkheden van beleggen bij Knab. Wil je specifiek geld voor je pensioen opzijzetten? Lees dan meer over Knab Pensioenbeleggen.
Let op
Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. De waarde van je beleggingen kan schommelen en je kunt een deel van je inleg verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Beleg alleen met geld dat je langere tijd kunt missen. Dit artikel is informatief en geen persoonlijk financieel advies.
Artikel bewaren of doorsturen?
Ken je iemand met behoorlijk wat spaargeld die nog niet heeft nagedacht over beleggen of pensioen? Deel dit artikel om het gesprek op gang te brengen.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken slim kunt regelen.
Dick Tichelaar
Dick Tichelaar is Productmanager bij Knab en is expert op het gebied van sparen en beleggen.
