Zzp-regels uitgelegd: dit is de actuele stand van zaken

Als zzp’er heb je het waarschijnlijk al gemerkt: er gebeurt veel tegelijk. Nieuwe plannen vanuit het kabinet, opdrachtgevers die soms voorzichtiger worden en regels die niet altijd even duidelijk zijn.

Dat zorgt al snel voor onrust.

Tegelijk zie je nu ook iets anders ontstaan. Minder losse maatregelen, meer samenhang en daarmee stap voor stap ook meer duidelijkheid.

In dit artikel lees je waar we nu staan, hoe de belangrijkste regels met elkaar samenhangen en wat je de komende tijd kunt verwachten.

De grote lijn: één nieuwe basis voor zzp’ers

De verschillende plannen lijken losse dossiers. Maar ze horen bij dezelfde beweging.

Het kabinet werkt toe naar één nieuw fundament: de Zelfstandigenwet. Die moet uiteindelijk bepalen wanneer je als zzp’er werkt en wat daar minimaal bij hoort.

Wat je nu ziet, is een overgangsfase. De bestaande regels gelden nog gewoon. Tegelijk worden onderdelen uit eerdere wetsvoorstellen los doorgezet, vooruitlopend op de Zelfstandigenwet.

Die volgorde is belangrijk. Want het laat zien dat dit geen losse ingrepen zijn, maar stappen richting één systeem waarin duidelijker wordt: wanneer je zzp’er bent en wat daarbij hoort.

Ook de toon verandert. Waar het eerst vooral ging over risico’s en beperkingen, zie je nu meer nadruk op wanneer zzp juist wél kan.

Wet DBA: dit is de basis die nu al geldt

De Wet DBA is niet nieuw, maar wel weer bepalend.

Sinds 2025 wordt er weer gehandhaafd op schijnzelfstandigheid. In 2026 gebeurt dat nog met een zachte landing, maar de richting is duidelijk: dit blijft.

Daarbij draait het vooral om de praktijk. Niet alleen wat er op papier staat, maar hoe je daadwerkelijk werkt. Heb je eigen regie? Meerdere opdrachtgevers? Ondernemersrisico?

Dat onderscheid is belangrijk, omdat alle nieuwe regels hierop voortbouwen.

Zzp'ers: "Scheer schijnzelfstandigen en échte ondernemers niet over één kam"
Dat alle onduidelijkheid veel impact heeft gehad, zie je ook terug in ons eigen onderzoek. Uit recent Knab-onderzoek onder ruim 20.000 zzp’ers blijkt dat 52% zich zorgen maakt over wet- en regelgeving. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor.

Uit eerder onderzoek bleek ook waar die frustratie zat: veel zzp’ers hadden het gevoel over één kam geschoren te worden. Dat zij werden geraakt door maatregelen tegen schijnzelfstandigheid, terwijl ze bewust ondernemen.

Juist daar zie je nu een verschuiving. De nieuwe kabinetskoers richt zich veel duidelijker op het onderscheid tussen schijnzelfstandigheid en echt ondernemerschap waarbij die laatste groep meer ruimte moet krijgen.

Rechtsvermoeden bij lage tarieven: eerste grote verandering (verwacht vanaf 2027)

Een van de eerste concrete nieuwe regels is het rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage tarieven.

De verwachting is dat deze per 1 januari 2027 ingaat.

De kern is eenvoudig: werk je rond de € 38 à € 39 per uur of lager, dan kun je straks makkelijker stellen dat je eigenlijk werknemer bent. Het is dan aan de opdrachtgever om aan te tonen dat je toch echt zelfstandig bent.

De exacte tariefgrens beweegt mee met het minimumloon en in procedures kijkt een rechter naar het feitelijke uurloon, inclusief niet-declarabele tijd.

Wat betekent dit concreet?

Dat heeft directe gevolgen als een rechter daarin meegaat. Je kunt dan recht krijgen op loondoorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming en pensioenopbouw via de werkgever.

Voor een deel van de werkenden is dat precies de bedoeling: bescherming in situaties die eigenlijk op loondienst lijken.

Tegelijk zal deze maatregel ook gedrag in de markt veranderen. Opdrachtgevers worden voorzichtiger, tarieven rond die grens komen vaker onder druk en sommige opdrachten zullen anders worden ingericht.

Het is geen minimumtarief en geen verbod. Maar in de praktijk ontstaat er wel een duidelijke ondergrens die mee gaat spelen.

Belangrijk om te weten

Dit tarief bepaalt niet of je wel of geen ondernemer bent. Die beoordeling verandert niet.

Ook met een lager uurtarief kun je dus nog steeds gewoon zzp’er zijn. Rechters blijven kijken naar het totaalplaatje - de zogenoemde holistische toets - waarbij alle omstandigheden worden meegewogen, zoals ook gebeurt in de Deliveroo- en Uber-uitspraken.

Het rechtsvermoeden maakt het alleen makkelijker om in specifieke situaties een beroep te doen op werknemerschap, maar vervangt die bredere beoordeling dus niet.

Zelfstandigenwet: de kapstok die alles verbindt

Het rechtsvermoeden is geen eindpunt, maar een tussenstap.

De echte verandering moet komen van de Zelfstandigenwet. Die moet vooraf duidelijker maken wanneer je als zzp’er kunt werken, zodat die onzekerheid aan de voorkant kleiner wordt.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar één opdracht, maar naar je ondernemerschap als geheel.

Er wordt breder gekeken dan één opdracht

Dus niet alleen: hoe werk je voor je huidige opdrachtgever? Maar ook:

• heb je meerdere klanten? 
• zorg je zelf voor opdrachten?
• investeer je in je bedrijf?
• loop je financieel risico?

Dat bredere beeld wordt steeds belangrijker en zie je nu al terug in rechtspraak en beleid.

Onder diezelfde wet komen ook verplichtingen te hangen, zoals een voorziening bij arbeidsongeschiktheid en mogelijk op termijn pensioen.

De verdere uitwerking wordt nog in 2026 verwacht. De Minister streeft naar een invoering op 1 januari 2028.

Arbeidsongeschiktheid (AOV): dit wordt waarschijnlijk verplicht

Een van die verplichtingen is de basisverzekering arbeidsongeschiktheid (AOV).

De beoogde invoeringsdatum van deze wet (BAZ) ligt rond 2030, maar parlementaire behandeling en uitvoering kunnen dit nog verschuiven.

De hoofdlijnen zijn inmiddels redelijk duidelijk: je betaalt ongeveer 5,4% van je winst, met een maximum van zo’n € 170 tot € 180 per maand. Na twee jaar ziekte krijg je een uitkering tot maximaal het minimumloon.

Dat maakt meteen duidelijk wat deze regeling is - en vooral wat niet. Het is een basisvangnet, geen volledige inkomensvervanging. Voor veel zzp’ers zal dat niet genoeg zijn om hun huidige levensstandaard te behouden.

Aanvullen met een extra verzekering of eigen buffer blijft dus relevant.

Volg Knab op LinkedIn en blijf op de hoogte
De komende maanden volgen hier nog meerdere debatten en besluiten over. De exacte invulling kan dus nog veranderen. Wil je dat blijven volgen? Volg Knab op LinkedIn, daar delen we regelmatig updates over dit en andere relevante zzp-onderwerpen. 

Alle details weten over dit onderwerp? Lees ons artikel: Alles wat zzp'ers moeten weten over de verplichte AOV 

Wat betekent dit voor jou?

Als je alles bij elkaar neemt, ontstaat er een duidelijke lijn.

Werk je als zelfstandige met meerdere opdrachtgevers, eigen regie en ondernemersrisico, dan sluit het toekomstige beleid daar beter op aan.

Werk je in een constructie die sterk lijkt op loondienst, of tegen een relatief laag tarief, dan wordt het speelveld waarschijnlijk lastiger.

Daarnaast zie je dat zaken die eerst vrijblijvend waren, zoals een vangnet bij ziekte, steeds meer onderdeel worden van wat bij ondernemerschap hoort.

“Losse puzzelstukjes vallen samen”

Oskar Barendse, Financieel Expert bij Knab:

“We zien in onze onderzoeken dat veel zzp’ers de afgelopen tijd vooral behoefte hadden aan één ding: duidelijkheid. Door alle losse maatregelen en wisselende signalen ontstond het gevoel dat iedereen over één kam werd geschoren, terwijl de meeste zzp’ers juist heel bewust ondernemen.

Wat er nu gebeurt, is dat die losse puzzelstukjes steeds meer samenkomen. Met de Zelfstandigenwet als kapstok wordt duidelijker wat er van je verwacht wordt als ondernemer, en waar de grens ligt met loondienst.

Voor zzp’ers die hun ondernemerschap goed op orde hebben, is dat positief. Het maakt hun positie sterker en beter uitlegbaar, ook richting opdrachtgevers.

Tegelijk wordt het voor situaties die daar tegenaan zitten lastiger om in stand te blijven. En dat is precies het onderscheid waar veel zzp’ers al langer om vragen.”

Wat kun je nu al doen

Je hoeft niet te wachten tot alle wetten definitief zijn.

Kijk kritisch naar hoe je werkt in de praktijk. Kun je laten zien dat je echt zelfstandig onderneemt?

Let ook op je tarief, zeker rond de ondergrens. En ga het gesprek aan met opdrachtgevers over hoe jullie samenwerking toekomstbestendig blijft.

Daarnaast is dit een logisch moment om na te denken over je financiële vangnet bij ziekte.

Veel verandert, maar de richting is duidelijker

De afgelopen jaren draaiden vooral om onzekerheid. De komende periode draait om het vastleggen van nieuwe spelregels.

Die zijn nog niet helemaal af. Maar de richting wordt wel duidelijker en dat alleen al zorgt voor meer houvast.

Knab houdt je op de hoogte

Bij Knab volgen we de ontwikkelingen rondom zzp-wetgeving op de voet. Via LinkedIn delen we regelmatig updates en duiding, zodat je precies weet wat er speelt en wat dat voor jou betekent.

Ook zeker weten dat je niets mist?