Waarborgsom of bankgarantie bij een huis kopen: zo werkt het
Heb je een koopcontract voor een woning getekend? Dan staat daarin vaak dat je een waarborgsom moet storten of een bankgarantie moet regelen. Daarmee krijgt de verkoper financiële zekerheid dat jij je afspraken nakomt.
De waarborgsom bedraagt vaak 10% van de koopsom. Bij een woning van € 450.000 gaat het dus om € 45.000. Heb je dat bedrag niet beschikbaar of wil je je spaargeld vrijhouden? Dan kun je meestal een bankgarantie laten afgeven.
In dit artikel lees je wat het verschil is, wat een bankgarantie kost en wat er gebeurt als de koop toch niet doorgaat.
In het kort
Een waarborgsom is een bedrag dat je zelf op de derdengeldenrekening van de notaris stort. Bij een bankgarantie belooft een bank of andere garantieaanbieder dit bedrag te betalen als jij je verplichtingen niet nakomt. Het bedrag is vaak 10% van de koopsom, maar de afspraken in het koopcontract zijn bepalend. Gaat de koop normaal door, dan wordt de waarborgsom met de koopsom verrekend of vervalt de bankgarantie.
Snel naar
Waarom vraagt de verkoper om zekerheid?
Waarborgsom of bankgarantie?
Hoe hoog is de waarborgsom?
Hoe regel je een bankgarantie?
Wat kost een bankgarantie?
Wat als de koop niet doorgaat?
Spaargeld gebruiken of een garantie regelen?
Waarom vraagt de verkoper om een waarborgsom?
Tussen het tekenen van het koopcontract en de overdracht bij de notaris kunnen meerdere weken of maanden zitten. De verkoper wil in die periode zekerheid dat jij de woning daadwerkelijk afneemt.
Daarom staat in veel koopcontracten dat de koper vóór een bepaalde datum:
- een waarborgsom op de rekening van de notaris stort; of
- een bankgarantie voor hetzelfde bedrag laat afgeven.
Een waarborgsom of bankgarantie is niet automatisch wettelijk verplicht. De verplichting ontstaat doordat jullie deze in het koopcontract afspreken. Controleer daarom altijd welk bedrag geldt en op welke datum de zekerheid geregeld moet zijn.
Wat is het verschil tussen een waarborgsom en een bankgarantie?
| Onderdeel | Waarborgsom | Bankgarantie |
|---|---|---|
| Wie stelt het bedrag beschikbaar? | Jij stort het geld zelf. | Een bank of garantieaanbieder staat namens jou garant. |
| Waar staat het geld? | Op de derdengeldenrekening van de notaris. | Je stort vooraf geen waarborgsom; de notaris ontvangt een garantieverklaring. |
| Kosten | Meestal geen afzonderlijke garantiekosten. | De aanbieder rekent kosten voor de garantie. |
| Gevolg voor je spaargeld | Het bedrag staat vast tot de overdracht of beëindiging van de koop. | Je houdt je spaargeld beschikbaar. |
Een bankgarantie is bij de start geen lening. De aanbieder belooft alleen te betalen wanneer aan de voorwaarden van de garantie is voldaan. Wordt het bedrag daadwerkelijk uitgekeerd? Dan ontstaat er wel een schuld die je aan de aanbieder moet terugbetalen.
Hoe hoog is de waarborgsom?
Bij de aankoop van een bestaande woning bedraagt de waarborgsom meestal 10% van de afgesproken koopsom. Jullie kunnen in het koopcontract ook een ander bedrag of percentage afspreken.
Rekenvoorbeeld
Je koopt een woning voor € 450.000. Bij een waarborgsom van 10% moet je € 45.000 storten of voor dat bedrag een bankgarantie laten afgeven.
De deadline staat in het koopcontract. De waarborgsom of garantie hoeft meestal niet direct bij het tekenen geregeld te zijn, maar wacht ook niet tot het laatste moment. Een aanbieder moet je aanvraag eerst beoordelen en de garantie naar de juiste notaris sturen.
Hoe regel je een bankgarantie?
Een bankgarantie regel je meestal via je hypotheekadviseur, hypotheekaanbieder of een gespecialiseerde garantieaanbieder.
1. Controleer in het koopcontract het bedrag, de uiterste datum en de gegevens van de notaris.
2. Vraag je hypotheekadviseur direct na het tekenen welke aanbieder de bankgarantie kan verzorgen.
3. De aanbieder beoordeelt je financiële situatie en hypotheekaanvraag.
4. Je ontvangt een overeenkomst met de voorwaarden en kosten van de garantie.
5. Na jouw akkoord stuurt de aanbieder de garantieverklaring naar de notaris.
6. Controleer of de notaris de garantie vóór de deadline heeft ontvangen en goedgekeurd.
Je hypotheek en bankgarantie zijn twee aparte stappen
Een ondertekend koopcontract betekent nog niet dat de bankgarantie automatisch is geregeld. Vraag expliciet wie de garantie aanvraagt en controleer de deadline zelf.
Wat kost een bankgarantie?
De kosten verschillen per aanbieder. Veel aanbieders rekenen ongeveer 1% van het garantiebedrag, soms met een minimumtarief. Bij andere aanbieders zijn de garantiekosten onderdeel van de totale afsluit- of afhandelingskosten.
Bij een garantie van € 45.000 en kosten van 1% betaal je € 450. Je betaalt deze kosten ook als de koop gewoon doorgaat en de aanbieder niets hoeft uit te keren.
Vraag vooraf naar:
- het tarief en eventuele minimumkosten;
- de geldigheidsduur van de garantie;
- de voorwaarden waaronder de aanbieder uitbetaalt;
- de terugbetalingsvoorwaarden als de garantie wordt ingeroepen;
- de verwerkingstijd van de aanvraag.
Wat gebeurt er als de koop niet doorgaat?
De gevolgen hangen af van de reden en het moment waarop de koop wordt beëindigd.
Je gebruikt op tijd de wettelijke bedenktijd
Als particuliere koper heb je na ontvangst van het door beide partijen ondertekende koopcontract minimaal drie dagen bedenktijd. Zie je binnen die termijn van de koop af? Dan betaal je normaal gesproken geen boete en wordt de bankgarantie niet ingeroepen.
Je gebruikt geldig een ontbindende voorwaarde
Heb je bijvoorbeeld een financieringsvoorbehoud afgesproken en krijg je de hypotheek aantoonbaar niet rond? Dan kun je de koop mogelijk zonder boete ontbinden. Je moet daarbij precies voldoen aan de voorwaarden en deadline in het koopcontract.
Bij een geldige ontbinding wordt een gestorte waarborgsom terugbetaald en kan de bankgarantie worden beëindigd.
Je komt je verplichtingen niet na
Zie je na de bedenktijd van de koop af zonder geldige ontbindende voorwaarde? Of kom je een andere belangrijke afspraak niet na? Dan kan de verkoper je formeel in gebreke stellen.
Blijf je daarna in gebreke, dan kan de verkoper de contractuele boete opeisen. Die boete is vaak 10% van de koopsom, maar het koopcontract is bepalend.
Heb je zelf een waarborgsom gestort? Dan kan dat bedrag voor de boete worden gebruikt. Heb je een bankgarantie? Dan kan de garantieaanbieder het bedrag aan de notaris of verkoper uitbetalen. Jij krijgt vervolgens een schuld aan de aanbieder.
Zonder financieringsvoorbehoud bieden vergroot je risico
Krijg je de hypotheek niet rond terwijl je geen geldig financieringsvoorbehoud hebt? Dan kun je mogelijk toch aan de koop vastzitten of een hoge boete moeten betalen. Laat de financiële gevolgen beoordelen voordat je zonder voorbehoud biedt.
Kies je voor spaargeld of een bankgarantie?
Zelf de waarborgsom storten is meestal goedkoper, omdat je geen garantiekosten betaalt. Je moet het bedrag alleen wel kunnen missen tot de overdracht.
Een bankgarantie kan logischer zijn wanneer:
- je onvoldoende vrij spaargeld hebt;
- je geld nodig hebt voor kosten koper, verbouwing of inrichting;
- je een financiële buffer wilt houden voor tegenvallers;
- een groot deel van je vermogen nog vastzit in je huidige woning.
Kijk dus niet alleen naar de kosten van de bankgarantie. Bepaal ook hoeveel spaargeld je na de aankoop nog nodig hebt voor de notaris, hypotheekadvies, verhuizing, onderhoud en onverwachte uitgaven.
Controleer dit na het tekenen van het koopcontract
- Hoe hoog is de waarborgsom?
- Wanneer moet deze bij de notaris binnen zijn?
- Stort je zelf geld of regel je een bankgarantie?
- Wie vraagt de garantie aan?
- Welke kosten en terugbetalingsvoorwaarden gelden?
- Welke ontbindende voorwaarden heb je afgesproken?
- Welke bewijsstukken moet je aanleveren als je daarvan gebruikmaakt?
Hoeveel kun je verantwoord lenen?
Bereken eerst je maximale hypotheek en hoeveel eigen geld je naast de hypotheek nodig hebt.
Controleer vooral het koopcontract en de deadline
De waarborgsom en bankgarantie hebben hetzelfde doel: de verkoper zekerheid geven. Het belangrijkste verschil is dat je bij een waarborgsom zelf geld vastzet, terwijl bij een bankgarantie een andere partij namens jou garant staat.
Controleer direct na het tekenen welk bedrag en welke deadline in het koopcontract staan. Regel de garantie op tijd en zorg dat je precies begrijpt wanneer de verkoper er aanspraak op kan maken.
Bronnen: Notaris.nl, Notaris.nl over een koop die niet doorgaat en Consumentenbond.
Artikel bewaren of doorsturen?
Deel deze uitleg met iemand die net een koopcontract heeft getekend.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken slim kunt regelen.
Marit Rooijakkers
Marit werkte tot 2016 bij Knab. Ze schreef voornamelijk over hypotheekzaken.
