Stakingslijfrente in 2026: zet stakingswinst om in pensioen

Stop of verkoop je je onderneming? Dan kan er stakingswinst ontstaan. Die winst telt normaal mee bij je inkomen, waardoor je in het stakingsjaar mogelijk flink meer inkomstenbelasting betaalt.

Onder voorwaarden kun je een deel van de stakingswinst gebruiken voor een lijfrente. Je zet het geld dan vast voor periodieke pensioenuitkeringen en krijgt daarvoor mogelijk extra lijfrentepremieaftrek. Dit wordt meestal een stakingslijfrente genoemd.

In dit artikel lees je hoe een stakingslijfrente werkt, welke maximumbedragen in 2026 gelden en welke keuzes je moet maken voordat je geld vastzet.

Wat is stakingswinst?

Stakingswinst is de fiscale winst die ontstaat wanneer je je onderneming geheel of gedeeltelijk beëindigt of overdraagt.

Deze winst kan bijvoorbeeld ontstaan doordat:

• je bedrijfsmiddelen verkoopt voor meer dan de boekwaarde;
• je voorraad of bedrijfsmiddelen naar privé overbrengt;
• je goodwill of klantenbestand verkoopt;
• fiscale reserves vrijvallen;
• een bestaande fiscale oudedagsreserve op de balans vrijkomt;
• je een eenmanszaak ruisend inbrengt in een bv.

De stakingswinst is dus niet automatisch gelijk aan de verkoopprijs van je onderneming. Schulden, fiscale boekwaarden, reserves en de verdeling van de koopsom spelen allemaal een rol.

De stakingswinst telt mee bij je inkomen in box 1 in het jaar waarin je fiscaal staakt. Daardoor kan een onderneming met een relatief bescheiden jaarlijkse winst in het stakingsjaar ineens een veel hoger belastbaar inkomen hebben.

Lees voor de volledige afwikkeling ook bedrijf stoppen: dit moet je regelen als ondernemer.

Wat is een stakingslijfrente?

Een stakingslijfrente is geen volledig apart soort pensioenproduct. Het is een toegestane lijfrente waarvoor je de fiscale ruimte gebruikt die ontstaat door het staken van je onderneming.

Je stort een deel van de stakingswinst bijvoorbeeld op:

• een lijfrentespaarrekening;
• een lijfrentebeleggingsrekening;
• een lijfrenteverzekering die aan de fiscale voorwaarden voldoet.

De storting kan aftrekbaar zijn van je belastbare inkomen. Het geld staat daarna vast voor periodieke uitkeringen. Over die latere uitkeringen betaal je inkomstenbelasting.

De belasting verdwijnt dus niet. Je verschuift de belastingheffing van het stakingsjaar naar de jaren waarin de lijfrente wordt uitgekeerd.

Stakingslijfrente is extra ruimte

De extra aftrek voor een stakingslijfrente staat los van de gewone jaar- en reserveringsruimte die je gebruikt voor reguliere pensioenopbouw.

Je kunt daardoor mogelijk een veel groter bedrag fiscaal omzetten dan op basis van je gewone jaarruimte mogelijk zou zijn. Het exacte bedrag hangt wel af van je stakingswinst, leeftijd, bestaande pensioenrechten en eerder gebruikte fiscale aftrek.

Lees ook wat een lijfrente is en hoe de opbouw- en uitkeringsfase werken.

Wanneer kun je een stakingslijfrente gebruiken?

De regeling kan spelen wanneer je als ondernemer voor de inkomstenbelasting stakingswinst behaalt. Dat kan onder meer gebeuren als je:

• definitief stopt met je eenmanszaak;
• je onderneming verkoopt of overdraagt;
• een zelfstandig deel van je onderneming verkoopt;
• uit een vof of maatschap stapt en daarbij fiscaal staakt;
• je eenmanszaak ruisend omzet in een bv;
• door arbeidsongeschiktheid moet stoppen.

Bij een geruisloze overdracht of geruisloze inbreng kan de belastingclaim juist worden doorgeschoven. Er ontstaat dan mogelijk geen direct af te rekenen stakingswinst waarop je de stakingslijfrente toepast.

De extra aftrek geldt voor stakingswinst die je als ondernemer behaalt. Ben je alleen medegerechtigde tot het ondernemingsvermogen, dan gelden niet automatisch dezelfde faciliteiten.

Geheel of gedeeltelijk stoppen

Je hoeft niet altijd je volledige onderneming te beëindigen. Ook bij gedeeltelijke staking kan extra lijfrentepremieaftrek mogelijk zijn.

Er moet dan wel fiscaal daadwerkelijk sprake zijn van de staking van een zelfstandig deel van de onderneming. Minder uren werken of enkele klanten verliezen is op zichzelf niet automatisch een gedeeltelijke staking.

Hoeveel stakingswinst kun je in 2026 omzetten?

De maximale extra lijfrentepremieaftrek hangt af van je leeftijd en de reden of vorm van de staking.

Dit zijn fiscale maxima. Ze betekenen niet dat je altijd het volledige bedrag mag of moet storten.

De aftrek is onder meer beperkt tot het deel van de stakingswinst dat na de wettelijke correcties overblijft. Heb je bijvoorbeeld € 80.000 aan in aanmerking komende stakingswinst en val je onder het maximum van € 143.732? Dan is je aftrek niet hoger dan de in aanmerking komende € 80.000.

Hoe bereken je de mogelijke aftrek?

De berekening begint bij de stakingswinst. Daarvan moeten verschillende bedragen worden afgetrokken voordat je weet welk bedrag voor de extra lijfrentepremieaftrek kan overblijven.

Het gaat onder meer om:

• bedrijfs- en beroepspensioenrechten die ten laste van de winst zijn opgebouwd;
• rechten op bedrijfsbeëindigingsvergoedingen;
• de stand van een bestaande fiscale oudedagsreserve aan het begin van het jaar;
• eerder afgetrokken lijfrentepremies en stortingen;
• bedragen die bij eerdere stakingen al via deze regeling zijn afgetrokken.

Vervolgens geldt het wettelijke maximumbedrag dat bij jouw leeftijd en situatie hoort.

Stakingsaftrek en stakingslijfrente zijn verschillende regelingen

Naast de stakingslijfrente kun je mogelijk de gewone stakingsaftrek gebruiken. Deze bedraagt in 2026 maximaal € 3.630.

De stakingsaftrek:

• verlaagt direct de belastbare stakingswinst;
• is nooit hoger dan de stakingswinst;
• kan over je hele leven maar één keer worden benut;
• wordt verrekend als je de aftrek bij meerdere stakingen gebruikt.

De stakingslijfrente zet een groter deel van de resterende stakingswinst om in toekomstig pensioen. Je kunt beide regelingen dus mogelijk naast elkaar gebruiken.

Voorbeeld: € 180.000 stakingswinst

Stel: je verkoopt je onderneming in 2026 en hebt na de fiscale berekening € 180.000 stakingswinst.

Voor dit vereenvoudigde voorbeeld gaan we ervan uit dat:

• je nog recht hebt op de volledige stakingsaftrek van € 3.630;
• er geen oude oudedagsreserve of bedrijfspensioenrechten hoeven te worden verrekend;
• je jonger bent dan 52 jaar;
• de lijfrente niet direct ingaat.

Over de resterende stakingswinst betaal je in beginsel inkomstenbelasting. De belasting over het bedrag in de lijfrente wordt doorgeschoven naar de latere uitkeringen.

Dit voorbeeld laat alleen de hoofdlijn zien. In werkelijkheid kunnen onder meer de mkb-winstvrijstelling, oude pensioenrechten, een FOR, overdrachtsafspraken en andere fiscale posten de uitkomst veranderen.

Wanneer moet je de stakingslijfrente storten?

Staak je je onderneming in 2026? Dan moet je de premie of storting voor de lijfrente in beginsel vóór 1 juli 2027 hebben betaald om deze nog in de aangifte over 2026 af te trekken.

Dat geeft enige tijd na afloop van het stakingsjaar, maar wacht niet tot het laatste moment. Je hebt tijd nodig om:

• de definitieve stakingswinst te berekenen;
• te bepalen hoeveel geld je vrij wilt houden;
• een geschikte lijfrente te selecteren;
• de rekening te openen en de storting te laten verwerken;
• de fiscale verwerking met je adviseur te controleren.

Leg vóór de verkoop of overdracht al vast wie de berekening uitvoert en wanneer de koopsom wordt ontvangen. Een fiscale aftrek helpt weinig als je het bedrag nog niet daadwerkelijk beschikbaar hebt om te storten.

Pas je voorlopige aanslag aan

Door de stakingswinst kan je inkomen in het stakingsjaar veel hoger uitvallen dan verwacht. Verwerk ook de geplande lijfrenteaftrek zorgvuldig in je schatting.

Een te lage voorlopige aanslag kan leiden tot een forse nabetaling. Een te hoge aanslag kan juist onnodig veel liquiditeit vastzetten terwijl je je onderneming afwikkelt.

Stakingswinst sparen of beleggen?

Gebruik je de stakingswinst voor een bancaire lijfrente? Dan kun je afhankelijk van de aanbieder kiezen voor pensioensparen, pensioenbeleggen of een combinatie.

Lijfrentesparen

Bij lijfrentesparen ontvang je rente en loop je geen risico door dalende beurskoersen. Dat kan passen wanneer je:

• zekerheid belangrijk vindt;
• binnen afzienbare tijd periodieke uitkeringen wilt laten beginnen;
• geen grote waardeschommelingen kunt opvangen;
• een deel van het vermogen voorspelbaar wilt houden.

De rente kan veranderen en de koopkracht van het vermogen kan door inflatie afnemen.

Lijfrentebeleggen

Bij lijfrentebeleggen heb je kans op een hoger rendement, maar kan het vermogen ook dalen. Deze keuze kan eerder passen wanneer je:

• nog een langere periode tot de uitkeringsfase hebt;
• waardedalingen financieel kunt opvangen;
• niet afhankelijk bent van één vast eindbedrag;
• de kosten en risico’s begrijpt.

Een grote eenmalige storting maakt het gekozen risicoprofiel extra belangrijk. Verdeel het bedrag niet automatisch volledig over beleggen omdat het fiscale voordeel aantrekkelijk lijkt.

Lees meer in pensioensparen of pensioenbeleggen: wat past bij jou?

Houd ook vrij vermogen over

Het fiscaal maximale bedrag is niet automatisch het bedrag dat je verstandig kunt vastzetten.

Na het stoppen kun je geld nodig hebben voor:

• inkomstenbelasting en andere laatste aanslagen;
• je dagelijkse uitgaven;
• een nieuwe onderneming of baan;
• advies-, notaris- en afwikkelingskosten;
• onverwachte claims of garanties;
• de periode voordat een pensioenuitkering begint.

Geld in een stakingslijfrente is niet vrij beschikbaar. Maak daarom naast de fiscale berekening altijd een liquiditeitsplanning.

Stappenplan voor je stakingslijfrente

Maak de pensioenkeuze vóór je de onderneming afrondt

Een stakingslijfrente kan voorkomen dat je in het stakingsjaar direct over de volledige stakingswinst belasting betaalt. Je zet een deel van het geld dan wel langdurig vast voor je pensioen.

De juiste keuze hangt daarom niet alleen af van de maximale fiscale aftrek. Je moet ook kijken naar je leeftijd, toekomstige inkomsten, vrije vermogen, gewenste pensioendatum en de risico’s die je wilt nemen.

Laat de fiscale en financiële gevolgen berekenen voordat de verkoop, overdracht of uitschrijving definitief is. Op dat moment heb je meestal nog meer mogelijkheden om de transactie en je pensioen zorgvuldig te plannen.

Veelgestelde vragen over de stakingslijfrente

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal, juridisch, financieel, pensioen- of beleggingsadvies. De berekening van stakingswinst en extra lijfrentepremieaftrek is complex en hangt af van je persoonlijke situatie. Laat de berekening en storting controleren door een accountant, fiscalist of financieel adviseur. Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen.