Belastingvrij sparen in 2026: de regels en je werkelijke rendement
Je spaargeld groeit, maar groeit de belasting dan automatisch mee? Dat hangt af van hoeveel vermogen je hebt, hoe dat is verdeeld en wat het werkelijk oplevert. In 2026 is bij de berekening met vaste rendementen € 59.357 per persoon vrijgesteld. Met een fiscale partner is dat samen € 118.714.
Kom je boven die grens? Dan kan je werkelijke rendement van belang zijn. Ook als je belegt. De tegenbewijsregeling is dus niet alleen bedoeld voor spaarders. Hieronder lees je hoe de twee berekeningen zich tot elkaar verhouden en welke gegevens je nodig hebt.
In het kort
Het heffingsvrij vermogen voor 2026 is € 59.357 per persoon. Voor fiscale partners is dat samen € 118.714. Het box 3-tarief bedraagt 36% van het berekende box 3-inkomen, niet van je hele vermogen.
Is je werkelijke rendement lager dan het fictieve rendement? Dan gebruikt de Belastingdienst het lagere bedrag. Daarbij telt je totale box 3-vermogen mee, inclusief beleggingen en waardeveranderingen. In die berekening geldt geen heffingsvrij vermogen.
Snel naar
Wat valt er in box 3?
Denk aan spaargeld, aandelen, obligaties, crypto en een tweede woning. Je eigen woning waarin je woont valt meestal in box 1. Ook vermogen in een fiscaal kwalificerend pensioen- of lijfrenteproduct valt doorgaans buiten box 3.
Sommige schulden mag je in box 3 meenemen. Bij de berekening met fictief rendement geldt in 2026 een schulddrempel van € 3.800 per persoon, of € 7.600 voor fiscale partners. Alleen het deel daarboven is aftrekbaar. Of een schuld in box 3 thuishoort, hangt af van het doel en de voorwaarden.
Hoeveel vermogen is belastingvrij in 2026?
De Belastingdienst kijkt bij deze methode naar de bezittingen en aftrekbare schulden op 1 januari 2026. Blijft de uitkomst onder de vrijstelling? Dan betaal je op basis van deze berekening geen box 3-belasting. Boven de grens wordt alleen het belastbare deel meegenomen; je betaalt dus niet ineens belasting over alles.
| Situatie | Heffingsvrij vermogen 2026 |
|---|---|
| Zonder fiscale partner | € 59.357 |
| Met fiscale partner | € 118.714 samen |
Hoe werkt de berekening met fictief rendement?
Voor de voorlopige aanslag 2026 gebruikt de Belastingdienst een vast rendementspercentage per vermogenscategorie. De samenstelling van je vermogen maakt daardoor verschil.
| Categorie | Rendement 2026 | Status |
|---|---|---|
| Bank- en spaartegoeden | 1,28% | Voorlopig |
| Beleggingen en andere bezittingen | 6,00% | Vastgesteld |
| Aftrekbare schulden | 2,70% | Voorlopig |
De percentages voor banktegoeden en schulden worden begin 2027 definitief vastgesteld. Het percentage voor beleggingen staat al vast. De voorlopige aanslag houdt nog geen rekening met je werkelijke rendement over 2026: dat is pas na afloop van het jaar bekend.
Na de rendementsberekening wordt het heffingsvrije deel verwerkt. Over het box 3-inkomen dat overblijft, betaal je 36%. Dat tarief is dus iets anders dan de rendementspercentages in de tabel.
Ook beleggers kunnen hun werkelijke rendement doorgeven
Blijkt je werkelijke rendement lager dan de fictieve uitkomst? Dan mag de belasting niet op die hogere fictieve uitkomst worden gebaseerd. Vanaf belastingjaar 2025 kun je je werkelijke rendement doorgeven in je aangifte inkomstenbelasting. Voor eerdere jaren bestaat de Opgaaf werkelijk rendement.
De Belastingdienst kijkt naar het totale box 3-vermogen. Rente en dividend tellen mee, maar ook waardestijgingen en waardedalingen, zelfs wanneer je een belegging nog niet hebt verkocht. Je kunt dus niet alleen een verliesgevende belegging eruit kiezen en de winst op andere bezittingen weglaten.
Alle bezittingen samen
De opbrengsten en waardeveranderingen van je totale box 3-vermogen tellen mee.
Geen vrijstelling in deze berekening
Het heffingsvrij vermogen hoort bij de fictieve methode. Bij werkelijk rendement wordt het niet afgetrokken.
De voordeligste uitkomst
De Belastingdienst vergelijkt de methoden en gebruikt de voor jou voordeligste uitkomst.
De meeste kosten kun je niet aftrekken van het werkelijke rendement. Voor betaalde rente op een box 3-schuld en bepaalde investeringen in een tweede woning gelden uitzonderingen. Bij een woning die je zelf kunt gebruiken, speelt vanaf 2026 ook een bijtelling voor eigen gebruik. Controleer daarom de specifieke uitleg voor jouw bezittingen.
Zijn er nog andere vrijstellingen?
Voor erkende groene beleggingen en sommige uitvaart- of kapitaalverzekeringen gelden aparte vrijstellingen en voorwaarden. Een duurzaam beleggingsfonds is niet automatisch een erkend groenproduct. Controleer de fiscale kwalificatie voordat je rekent op een voordeel.
Bij een kwalificerende lijfrente bouw je vermogen op voor later. Dat vermogen valt onder voorwaarden buiten box 3; de inleg kan binnen je jaar- en reserveringsruimte aftrekbaar zijn in box 1. Daar staat tegenover dat het geld geblokkeerd is voor pensioen. Kies zo'n product daarom op basis van je pensioendoel en de voorwaarden, niet alleen vanwege box 3.
Welke gegevens kun je alvast verzamelen?
- De jaaroverzichten van banken en beleggingsaanbieders.
- De waarde van je bezittingen en schulden op de relevante peildata.
- Ontvangen rente, dividend, huur en betaalde rente op box 3-schulden.
- Stortingen, opnames en waardeveranderingen gedurende het jaar.
- Aanvullende gegevens voor bijvoorbeeld een tweede woning.
Veelgestelde vragen
Bronnen en controle
Gecontroleerd op 10 september 2026. Bekijk de officiële uitleg voor de voorwaarden en eventuele latere wijzigingen.
Wil je de vrijstelling verder uitpluizen?
Bekijk ook de uitleg over hoeveel je belastingvrij mag sparen. Zo kun je de grens en de verschillende vermogenscategorieën naast je eigen situatie leggen.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.
-1.png)
