Kun jij geld terugkrijgen van de Belastingdienst over je vermogen in box 3?

Heb je de afgelopen jaren belasting betaald over je vermogen in box 3, terwijl je werkelijke rendement lager was? Dan kun je in sommige gevallen geld terugkrijgen van de Belastingdienst.

De regels rondom box 3 zijn de afgelopen jaren meerdere keren aangepast. Daardoor is het niet altijd eenvoudig om te bepalen of je nog iets moet doen — en voor welke jaren dat nog kan.

In dit artikel lees je wanneer teruggave mogelijk is, welke jaren extra interessant zijn en wat je nu het beste kunt doen.

Waarom kun je mogelijk geld terugkrijgen?

De Belastingdienst berekende jarenlang belasting in box 3 op basis van een forfaitair rendement: een geschatte opbrengst van je vermogen.

Alleen liep dat in de praktijk niet altijd gelijk met de werkelijkheid. Bijvoorbeeld omdat:

• spaarrentes jarenlang laag waren;
• beleggingen in waarde daalden;
• schulden relatief zwaar drukten op je resultaat.

Daarom geldt inmiddels een tegenbewijsregeling. Is jouw werkelijke rendement lager dan het rendement waar de Belastingdienst mee rekent? Dan kan belasting worden verminderd.

Voor welke jaren kun je nog belasting terugvragen?

Dat verschilt per jaar.

2017 t/m 2020: alleen in specifieke situaties

Voor deze jaren zijn de mogelijkheden beperkt.

Je komt mogelijk in aanmerking als je destijds bezwaar hebt gemaakt of als je aanslag op 24 december 2021 nog niet definitief vaststond.

Voor mensen die geen bezwaar maakten loopt nog een massaal bezwaar plus-procedure. Daar hoef je op dit moment meestal niets extra’s voor te doen, maar de uitkomst is onzeker.

2021 t/m 2024: voor veel mensen zijn er nog mogelijkheden

Voor deze jaren kun je in veel gevallen je werkelijke rendement doorgeven.

Dat gebeurt in veel gevallen via het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR), of wordt verwerkt bij de aanslag. De Belastingdienst vergelijkt daarna:

• het forfaitaire rendement;
• jouw werkelijke rendement.

Je betaalt uiteindelijk belasting op de voor jou gunstigste uitkomst.

Vanaf 2025

Vanaf belastingjaar 2025 geef je je werkelijke rendement op via je aangifte inkomstenbelasting.

Wat telt mee als werkelijke rendement?

Bij werkelijke rendementen kijkt de Belastingdienst breder dan veel mensen verwachten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• rente op spaargeld;
• dividend;
• huurinkomsten;
• waardestijging of waardedaling van beleggingen;
• waardeveranderingen van vastgoed;
• betaalde rente op box 3-schulden.

Belangrijk om te weten: ook ongerealiseerde waardestijgingen tellen mee. Je hoeft beleggingen dus niet verkocht te hebben voordat rendement meetelt.

Wat telt meestal niet mee?

Niet alles valt in box 3.

Bijvoorbeeld:

• je eigen woning (meestal box 1);
• lijfrentes;
• ondernemingsvermogen;
• hypotheekschuld waarvoor renteaftrek geldt.

Ook kosten zijn in de huidige regeling meestal niet aftrekbaar bij het bepalen van het werkelijke rendement.

Wanneer loont het om dit te checken?

Teruggave is vooral interessant als je rendement duidelijk lager lag dan waar de Belastingdienst vanuit ging.

Dat kan bijvoorbeeld spelen als:

• je in een slecht beursjaar belegde (zoals 2022);
• je vooral spaarde tegen lage rente;
• je relatief veel schulden had;
• je vermogen anders verdeeld was dan waar de forfaitaire berekening vanuit ging.

Voor beleggers blijkt 2022 in de praktijk vaak een jaar om extra goed naar te kijken.

Hoe vraag je belasting terug?

1. Begin met de juiste jaren
Start met de jaren die voor jou het meest kansrijk lijken

2. Verzamel je gegevens
Bijvoorbeeld jaaroverzichten, bankgegevens, beleggingsoverzichten en schulden

3. Geef je werkelijke rendement door
Via OWR of — vanaf 2025 — via je aangifte

4. Bewaar je onderbouwing
Je hoeft meestal geen bewijs mee te sturen, maar je moet je berekening wel kunnen uitleggen als daarom wordt gevraagd

Tot wanneer kun je nog actie ondernemen?

Dat verschilt per belastingjaar en per situatie.

In veel gevallen kun je tot ongeveer vijf jaar na het belastingjaar nog actie ondernemen. De exacte termijn hangt af van je situatie en eventuele brieven van de Belastingdienst.

Zie je een korte reactietermijn in een brief? Dan betekent dat niet automatisch dat alle mogelijkheden daarna verdwijnen — maar wacht liever niet te lang.

Wat kun je nu het beste doen?

• Check voor welke jaren je box 3-vermogen had
• Kijk eerst naar jaren waarin je rendement laag was
• Verzamel alvast je gegevens
• Laat je niet verleiden tot grote fiscale keuzes op basis van losse tips op social media

En misschien nog belangrijker: doe iets. Veel mensen wachten op een brief van de Belastingdienst, terwijl er in sommige gevallen al eerder mogelijkheden zijn om in actie te komen.

Niet te laat, maar wel op tijd beginnen

Heb je belasting betaald over een hoger rendement dan je daadwerkelijk behaalde? Dan kan het de moeite waard zijn om te kijken of teruggave mogelijk is.

Vooral voor recente jaren zijn er nog kansen — maar de spelregels verschillen sterk per situatie. Daarom loont het om nu alvast overzicht te creëren.