Sparen voor later: 5 manieren om vermogen op te bouwen

Wil je geld opbouwen voor je pensioen, een sabbatical of andere plannen voor later? Dan kun je sparen, beleggen of je geld fiscaal vastzetten voor je pensioen. Welke keuze past, hangt vooral af van wanneer je het geld nodig hebt en hoeveel risico je wilt nemen.

Geld dat je over drie jaar nodig hebt, vraagt namelijk om een andere aanpak dan vermogen voor over twintig jaar. Ook maakt het veel verschil of je tussentijds bij het geld wilt kunnen.

In dit artikel vergelijken we vijf manieren om vermogen op te bouwen voor later.

Begin met je doel en looptijd

Vraag jezelf vóór het kiezen van een rekening of product eerst drie dingen af:

1. Waarvoor bouw je geld op?
   Bijvoorbeeld voor je pensioen, een woning, minder werken of financiële zekerheid.
2. Wanneer heb je het nodig?
   Over enkele jaren, op je pensioendatum of op een nog onbekend moment?
3. Moet je tussentijds bij het geld kunnen?
   Geld voor onverwachte uitgaven kun je beter niet lang of fiscaal vastzetten.

Zorg eerst voor een vrij beschikbare buffer. Daarmee voorkom je dat je beleggingen op een ongunstig moment moet verkopen of geld van een geblokkeerde pensioenrekening probeert op te nemen.

1. Vrij sparen op een spaarrekening

Een gewone spaarrekening is geschikt voor geld dat je veilig en snel beschikbaar wilt houden. Je loopt geen risico door dalende beurskoersen en weet welk bedrag er op je rekening staat.

Vrij sparen past vooral bij:

• je financiële buffer;
• uitgaven die je binnen enkele jaren verwacht;
• doelen waarvan de datum nog onzeker is;
• geld waarmee je geen beleggingsverlies kunt opvangen.

Daar staat tegenover dat de rente kan veranderen. Ook kan inflatie ervoor zorgen dat je spaargeld in de loop van de tijd minder koopkracht heeft.

Spaartegoeden kunnen samen met ander vermogen meetellen in box 3. Of je daadwerkelijk belasting betaalt, hangt onder meer af van je totale vermogen en het heffingsvrije vermogen in dat jaar.

Controleer de depositogarantie

Geld op bankrekeningen valt meestal onder een wettelijk depositogarantiestelsel. Welk stelsel geldt, hangt af van de bankvergunning. Controleer ook of verschillende bankmerken onder dezelfde vergunning vallen wanneer je grotere bedragen verspreidt.

2. Sparen in een deposito

Bij een spaardeposito zet je geld voor een afgesproken periode vast tegen een vooraf afgesproken rente. Daardoor weet je vooraf hoeveel rente je gedurende die periode ontvangt.

Een deposito kan passen als:

• je het geld vóór de einddatum niet nodig hebt;
• je zekerheid belangrijker vindt dan de kans op meer rendement;
• je spaardoel een redelijk vaste datum heeft;
• je een deel van je vermogen wilt scheiden van je dagelijkse spaarrekening.

Controleer vóór het openen wat er gebeurt als je toch eerder bij het geld moet. Tussentijds opnemen is vaak niet mogelijk of alleen onder specifieke voorwaarden en tegen kosten.

Werken met meerdere looptijden

Je hoeft niet je volledige bedrag voor dezelfde periode vast te zetten. Je kunt het verdelen over deposito’s met verschillende einddata. Zo komt regelmatig een deel vrij en houd je meer flexibiliteit.

3. Vrij beleggen voor later

Heb je een lange looptijd en kun je waardedalingen opvangen? Dan kan beleggen een manier zijn om vermogen op te bouwen. Je hebt kans op meer rendement dan met sparen, maar de uitkomst staat niet vast.

Beleg alleen met geld dat je langere tijd kunt missen. Houd daarnaast rekening met:

• het risico dat je beleggingen minder waard worden;
• voldoende spreiding over beleggingen en inlegmomenten;
• de kosten van het beleggingsproduct;
• de tijd die je hebt om een koersdaling te herstellen;
• box 3 als je vermogen boven de vrijstelling uitkomt.

Hoe dichter je bij het moment komt waarop je het geld nodig hebt, hoe minder tijd je hebt om een tegenvallend beursjaar op te vangen. Bekijk daarom regelmatig of het risico nog bij je resterende looptijd past.

Gebruik bij je afweging ook de praktische beleggingschecklist van de AFM.

4. Pensioensparen of pensioenbeleggen

Is het geld uitsluitend bedoeld als aanvulling op je pensioen? Dan kun je een geblokkeerde lijfrenterekening overwegen. Je kunt daarbij kiezen voor pensioensparen, pensioenbeleggen of een combinatie.

Pensioensparen

Bij pensioensparen ontvang je rente en loop je geen risico door dalende beurskoersen. Het verwachte rendement is daardoor beter voorspelbaar, maar kan op lange termijn lager zijn dan bij beleggen.

Pensioenbeleggen

Bij pensioenbeleggen wordt je inleg belegd. Je hebt kans op een hoger rendement, maar het saldo kan ook dalen. De resterende looptijd en het risico dat je kunt dragen zijn daarom belangrijk.

Mogelijk belastingvoordeel

Je inleg kan aftrekbaar zijn in box 1 als je voldoende jaar- of reserveringsruimte hebt. Het opgebouwde vermogen telt tijdens de opbouw in beginsel niet mee in box 3.

Over de latere periodieke uitkeringen betaal je inkomstenbelasting. Het belastingvoordeel is dus voor een belangrijk deel uitstel van belasting en niet automatisch een definitieve vrijstelling.

Bereken vóór iedere storting hoeveel jaar- en reserveringsruimte je hebt. Stort niet alleen omdat je een bepaald bedrag beschikbaar hebt.

Bekijk de verschillen uitgebreider in pensioensparen of pensioenbeleggen: wat past bij jou?

5. Je toekomstige lasten verlagen

Vermogen voor later hoeft niet alleen uit een spaar- of beleggingsrekening te bestaan. Je kunt er ook voor zorgen dat je later minder inkomen nodig hebt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• consumptieve schulden aflossen;
• extra aflossen op je hypotheek;
• je woning verduurzamen om energielasten te verlagen;
• op termijn kleiner of goedkoper gaan wonen.

Extra aflossen kan je maandlasten verlagen, maar het geld zit daarna in je woning. Je kunt er niet zo eenvoudig bij als bij spaargeld. Ook kunnen voorwaarden van je hypotheek en de hypotheekrenteaftrek een rol spelen.

Reken overwaarde bovendien niet automatisch als vrij pensioenvermogen. Lees meer over de mogelijkheden en risico’s van overwaarde als pensioenaanvulling.

Sparen voor later: de mogelijkheden vergeleken

Hoeveel moet je sparen voor later?

Begin met een doelbedrag en trek daarvan af wat je al voor dat doel hebt opgebouwd.

Deze eenvoudige berekening houdt nog geen rekening met rente, rendement, inflatie, belasting en kosten. Maak daarom ook een voorzichtig scenario waarin het rendement lager is of je doel duurder wordt.

Gaat het specifiek om pensioen? Bepaal dan eerst hoeveel inkomen je later verwacht en hoeveel je denkt uit te geven. In zelf pensioen opbouwen: hoeveel leg je per maand in? lees je hoe je een pensioendoel naar een periodieke inleg vertaalt.

Sparen voor later: je stappenplan

1. Bouw eerst een vrije buffer op.
   Gebruik daarvoor geen beleggingen of geblokkeerd pensioenvermogen.
2. Bepaal je doel en gewenste datum.
   Maak onderscheid tussen pensioen en andere plannen voor later.
3. Bepaal hoeveel flexibiliteit je nodig hebt.
   Zet alleen geld vast dat je gedurende de hele looptijd kunt missen.
4. Kies een passend risico.
   Gebruik voor een nabij doel doorgaans minder risico dan voor een doel ver in de toekomst.
5. Bereken je fiscale ruimte bij pensioenopbouw.
   Controleer je jaar- en reserveringsruimte vóór je stort.
6. Spreid je geld over verschillende doelen.
   Een combinatie van vrij en geblokkeerd vermogen geeft vaak meer flexibiliteit.
7. Controleer je plan ieder jaar.
   Pas het aan als je inkomen, doel, looptijd of financiële situatie verandert.

Kies niet één rekening voor al je plannen

De beste manier om voor later te sparen hangt af van het doel. Vrij sparen geeft zekerheid en flexibiliteit. Een deposito kan passen bij een bekende einddatum. Beleggen biedt kans op meer rendement, maar ook risico. Een pensioenrekening kan belastingvoordeel geven, maar zet je geld vast.

Vaak werkt een combinatie het best: een vrije buffer voor onverwachte kosten, vrij vermogen voor plannen vóór je pensioen en een afzonderlijke pensioenpot voor inkomen later.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal, financieel, hypotheek- of beleggingsadvies. Sparen en beleggen kennen verschillende kosten en risico’s. De waarde van beleggingen kan stijgen en dalen. Je kunt een deel van je inleg verliezen.