Jaarruimte berekenen in 2026: zo werkt het
Wil je met belastingvoordeel extra pensioen opbouwen? Dan moet je eerst weten hoeveel jaarruimte je hebt. Je jaarruimte bepaalt hoeveel je in een bepaald jaar maximaal mag aftrekken als je geld stort op een pensioenrekening.
Hoeveel ruimte je hebt, hangt af van je inkomen en het pensioen dat je al opbouwt. Voor je jaarruimte in 2026 kijk je naar je financiële situatie in 2025.
In dit artikel lees je wat jaarruimte is, welke gegevens je nodig hebt en wat het verschil is met reserveringsruimte.
In het kort
Jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar mogelijk met belastingvoordeel op een pensioenrekening mag storten. Je hebt alleen jaarruimte als je volgens de fiscale regels een pensioentekort hebt. Voor je jaarruimte in 2026 gebruik je je inkomen en pensioenopbouw uit 2025. Ongebruikte jaarruimte uit eerdere jaren kan onderdeel worden van je reserveringsruimte.
Snel naar
Wat is jaarruimte?
Wie heeft jaarruimte?
Hoe bereken je je jaarruimte?
Welke gegevens heb je nodig?
Factor A of Wtp-pensioenpremie?
Wat is reserveringsruimte?
Hoe werkt het belastingvoordeel?
Hoe benut je je jaarruimte?
Wat als je te veel stort?
Stappenplan voor 2026
Wat is jaarruimte?
Jaarruimte is het bedrag dat je in een bepaald kalenderjaar maximaal mag aftrekken als je geld stort in een lijfrenteproduct. Dat kan bijvoorbeeld een rekening voor pensioensparen of pensioenbeleggen zijn.
Je hebt alleen jaarruimte als je volgens de fiscale regels in het voorgaande jaar niet voldoende pensioen hebt opgebouwd. Dit wordt een pensioentekort genoemd.
Jaarruimte is geen aanbevolen inleg
Je jaarruimte geeft aan hoeveel je maximaal met belastingvoordeel mag inleggen. Het bedrag zegt niet hoeveel pensioen je later nodig hebt of hoeveel je nu financieel kunt missen.
Wil je eerst bepalen welk bedrag bij je pensioenplan past? Lees dan hoeveel je per maand voor je pensioen moet opbouwen.
Wie heeft jaarruimte?
Zowel werknemers als ondernemers kunnen jaarruimte hebben. Het gaat erom hoeveel pensioen je in het voorgaande jaar hebt opgebouwd ten opzichte van je inkomen.
Je bent zzp’er
Als je geen pensioen via een werkgever opbouwt, is je pensioenaangroei vaak nul. Daardoor heb je bij voldoende inkomen meestal jaarruimte.
Je bent werknemer
Ook met werkgeverspensioen kun je jaarruimte hebben, bijvoorbeeld als je regeling niet je volledige fiscale pensioenruimte gebruikt.
Je werkt deels in loondienst
Je inkomen uit loondienst en onderneming kan meetellen. De pensioenopbouw via je werkgever verlaagt mogelijk je jaarruimte.
Je had tijdelijk geen inkomen
Bij een laag of ontbrekend relevant inkomen kan je jaarruimte beperkt of nul zijn, ook als je geen pensioen opbouwde.
Een hoog inkomen betekent dus niet automatisch dat je veel jaarruimte hebt. Bouw je via je werkgever al veel pensioen op, dan kan je beschikbare ruimte lager uitvallen.
Hoe bereken je je jaarruimte in 2026?
Voor je jaarruimte in 2026 gebruik je gegevens uit 2025. Dat komt doordat pas na afloop van 2025 definitief bekend is hoeveel inkomen en pensioenopbouw je in dat jaar had.
De berekening houdt onder meer rekening met:
- je inkomen in 2025;
- een jaarlijks vastgestelde franchise;
- de fiscale ruimte voor pensioenopbouw;
- het pensioen dat je in 2025 al via een werkgever hebt opgebouwd;
- de wettelijke maxima.
De fiscale regels zijn uitgebreid. Bovendien gebruiken niet alle pensioenregelingen dezelfde gegevens. Het is daarom verstandiger om een actuele rekentool te gebruiken dan de formule zelf handmatig toe te passen.
Bereken je jaarruimte
Met de jaarruimtetool van Knab krijg je op basis van je inkomen en pensioenopbouw een indicatie van je jaarruimte en mogelijke belastingvoordeel.
Je kunt je berekening ook controleren met het hulpmiddel voor lijfrentepremies van de Belastingdienst.
Welke gegevens heb je nodig?
Welke gegevens je nodig hebt, hangt af van de manier waarop je inkomen verdient en pensioen opbouwt.
| Gegeven | Waar vind je het? | Wanneer nodig? |
|---|---|---|
| Bruto loon | Je jaaropgave of aangifte inkomstenbelasting. | Als je in loondienst was. |
| Winst uit onderneming | Je aangifte inkomstenbelasting of administratie. | Als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. |
| Factor A | Je Uniform Pensioenoverzicht van de pensioenuitvoerder. | Als je werkgeverspensioen nog volgens de oude berekeningsmethode wordt verwerkt. |
| Wtp-pensioenpremies | Je Uniform Pensioenoverzicht of informatie van je pensioenuitvoerder. | Als je pensioenregeling al is aangepast aan de Wet toekomst pensioenen. |
| Eerdere jaarruimtes | Oude aangiftes, jaaropgaven, UPO’s en eerdere berekeningen. | Als je ook je reserveringsruimte wilt bepalen. |
Mijnpensioenoverzicht toont niet altijd je factor A
Op Mijnpensioenoverzicht zie je hoeveel pensioen je naar verwachting ontvangt. Voor de factor A of Wtp-pensioenpremies heb je meestal je Uniform Pensioenoverzicht of de gegevens van je pensioenuitvoerder nodig.
Gebruik je de factor A of je Wtp-pensioenpremies?
Door de overgang naar de Wet toekomst pensioenen kunnen werknemers met verschillende gegevens te maken krijgen.
- Regeling nog niet over op de nieuwe pensioenregels: gebruik doorgaans de factor A.
- Regeling al aangepast aan de Wtp: gebruik de relevante pensioenpremies die je pensioenuitvoerder op het UPO vermeldt.
- Meerdere pensioenuitvoerders: tel de relevante bedragen van de verschillende regelingen bij elkaar op.
- Geen werkgeverspensioen: je hebt voor dit onderdeel doorgaans geen pensioenaangroei om af te trekken.
Vul niet zowel de factor A als de Wtp-pensioenpremies voor dezelfde pensioenregeling in. Daarmee zou je dezelfde pensioenopbouw mogelijk dubbel meenemen.
Twijfel je welke gegevens voor jouw regeling gelden? Controleer de toelichting op je UPO of vraag het na bij je pensioenuitvoerder.
Wat is reserveringsruimte?
Gebruik je je jaarruimte niet volledig? Dan vervalt het ongebruikte bedrag niet meteen. Het wordt onderdeel van je reserveringsruimte.
In 2026 kun je niet-benutte jaarruimte uit 2016 tot en met 2025 mogelijk alsnog gebruiken. De totale reserveringsruimte is in 2026 gemaximeerd op € 42.753.
Oudste ruimte eerst
Wil je in 2026 reserveringsruimte benutten? Gebruik dan eerst de ongebruikte jaarruimte uit 2016. Na 2026 kun je deze oudste ruimte niet meer meenemen.
Voorbeeld van reserveringsruimte
Stel dat je de volgende jaarruimtes niet hebt gebruikt:
- 2022: € 2.000;
- 2023: € 3.500;
- 2024: € 4.000;
- 2025: € 5.000.
Dan heb je op basis van deze jaren in totaal € 14.500 aan mogelijke reserveringsruimte. Je moet wel per jaar een correcte berekening maken. Je kunt niet alleen naar je inkomen van dit jaar kijken.
Moet je eerst je huidige jaarruimte gebruiken?
Niet per se. Heb je oude reserveringsruimte die bijna vervalt, dan is het meestal logisch om die eerst te gebruiken. Je huidige jaarruimte kan later nog onderdeel worden van je reserveringsruimte.
Kun je je reserveringsruimte in één keer gebruiken?
Dat kan binnen de fiscale grenzen, maar alleen als je het geld ook echt kunt missen. Houd rekening met de maximale reserveringsruimte, je beschikbare buffer en de regels van het pensioenproduct.
Hoe werkt het belastingvoordeel?
Een storting op een pensioenrekening kan op verschillende momenten fiscale gevolgen hebben.
Aftrek in box 1
Het aftrekbare deel van je inleg verlaagt je belastbaar inkomen in het jaar waarin je stort.
Geen box 3 tijdens de opbouw
Het saldo op een fiscale pensioenrekening telt tijdens de opbouw niet mee als belastbaar vermogen in box 3.
Later belasting over uitkeringen
Wanneer het pensioen later periodiek wordt uitgekeerd, betaal je inkomstenbelasting over de uitkeringen.
Hoeveel belasting je door de aftrek bespaart, hangt af van je belastbare inkomen en het tarief waartegen de aftrek wordt verrekend. Je krijgt dus niet automatisch een vast percentage van je inleg terug.
Het kan zijn dat je belastingtarief tijdens je pensioen lager is dan tijdens je werkende leven. Dat is echter niet gegarandeerd en hangt af van je toekomstige inkomen en belastingregels.
Hoe benut je je jaarruimte?
Je benut je jaarruimte door in hetzelfde kalenderjaar geld te storten op een pensioenproduct dat aan de fiscale voorwaarden voldoet.
Voor jaarruimte in 2026 betekent dit:
- bereken je jaarruimte op basis van je gegevens uit 2025;
- stort in 2026 geld op een geschikte pensioenrekening;
- trek het aftrekbare bedrag af in je aangifte inkomstenbelasting over 2026;
- bewaar je berekening en bewijs van de storting.
Je mag ook maar een deel van je jaarruimte gebruiken. Het ongebruikte deel kan later onderdeel worden van je reserveringsruimte.
Wacht niet tot de laatste uren van het jaar
De storting moet uiterlijk op 31 december zijn verwerkt om mee te tellen voor dat kalenderjaar. Maak het bedrag daarom ruim voor de jaarwisseling over.
Waar kun je je jaarruimte in storten?
Je kunt je jaarruimte bijvoorbeeld gebruiken voor:
- een lijfrentespaarrekening;
- een pensioenbeleggingsrekening;
- een lijfrenteverzekering die aan de fiscale voorwaarden voldoet.
Twijfel je tussen sparen en beleggen? In het artikel pensioenbeleggen of pensioensparen vergelijk je risico, zekerheid en verwacht rendement.
Wat gebeurt er als je meer stort dan je fiscale ruimte?
Het deel dat je boven je jaar- en reserveringsruimte stort, kun je niet zomaar aftrekken in je belastingaangifte.
Dat is ongunstig, omdat het geld wel geblokkeerd kan blijven staan terwijl je over dat deel geen directe aftrek hebt gekregen. Bij de latere belastingheffing kan onder voorwaarden rekening worden gehouden met niet-afgetrokken stortingen, maar hiervoor gelden grenzen en administratieve regels.
Ontdek je kort na de storting dat je te veel hebt ingelegd? Neem dan contact op met de aanbieder. Voor een fiscale terugstorting kan een verklaring van de Belastingdienst nodig zijn.
Bereken vóór je stort
Een schatting op basis van alleen je huidige inkomen is niet genoeg. Gebruik de juiste gegevens uit het voorgaande jaar en controleer of je ook werkgeverspensioen hebt opgebouwd.
Jaarruimte benutten in 2026: je stappenplan
1. Verzamel je gegevens
Pak je jaaropgave, aangifte, UPO en eventuele eerdere berekeningen erbij.
2. Bereken je jaarruimte
Gebruik je gegevens uit 2025 voor je jaarruimte in 2026.
3. Controleer oude jaren
Bereken of je nog reserveringsruimte uit 2016 tot en met 2025 hebt.
4. Bepaal je inleg
Je hoeft niet je volledige fiscale ruimte te gebruiken. Houd voldoende geld beschikbaar voor nu.
5. Kies een pensioenproduct
Vergelijk sparen en beleggen op risico, rendement, kosten en voorwaarden.
6. Stort op tijd
Zorg dat je storting vóór het einde van 2026 daadwerkelijk is verwerkt.
7. Verwerk de aftrek
Vul de aftrekbare storting in bij je aangifte inkomstenbelasting over 2026.
8. Bewaar je berekening
Bewaar de gebruikte gegevens, uitkomst en stortingsbewijzen bij je administratie.
Jaarruimte geeft ruimte, geen verplichting
Het kan aantrekkelijk zijn om je volledige jaarruimte te gebruiken, maar pensioen is niet je enige financiële doel. Geld op een pensioenrekening staat voor langere tijd vast.
Zorg daarom eerst voor een passende buffer en houd rekening met belastingen, woonplannen en andere uitgaven. Kies daarna een inleg die past bij je pensioenplan én je financiële situatie van nu.
Je jaarruimte gebruiken bij Knab
Bij Knab kun je je jaarruimte gebruiken om pensioen op te bouwen met Pensioensparen, Pensioenbeleggen of een combinatie daarvan.
Pensioensparen
Bouw pensioen op met rente en zonder beleggingsrisico.
Pensioenbeleggen
Kans op een hoger rendement, met het risico dat je beleggingen minder waard worden.
Meer uitleg over zelf pensioen regelen?
In het pensioenwebinar van Knab legt Financieel Expert Oskar Barendse begrijpelijk uit hoe jaarruimte, belastingvoordeel en zelf pensioen opbouwen werken.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal, financieel of pensioenadvies. Fiscale regels en productvoorwaarden kunnen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie en laat je bij twijfel adviseren.
