Knab Zzp AI Monitor 2026: 84% van de zzp’ers gebruikt AI voor het werk
Laatst geüpdatet
1 september 2026
Leestijd
5 minuten
- Laatst geüpdate: 1 september 2026
- Leestijd: 5 minuten
AI uitproberen is voor veel zzp’ers inmiddels een gepasseerd station. In de Knab Zzp AI Monitor 2026 gebruikt 84% van de ondervraagde zzp’ers AI voor het werk. De helft zelfs iedere dag.
Maar gebruik alleen vertelt niet het hele verhaal. Daarom keken we ook naar wat ondernemers er precies mee doen. Is AI een hulpmiddel voor af en toe een tekst, of zit het al verweven in vaste werkprocessen? En misschien nog belangrijker: wat merken zzp’ers ervan in hun werk, hun werkdruk en uiteindelijk hun onderneming?
Aan het onderzoek deden 868 deelnemers mee die aangaven zzp’er te zijn. Hieronder vind je de belangrijkste uitkomsten. Wil je echt de cijfers induiken? Dan kun je de volledige monitor downloaden.
-595889-edited.jpg?width=459&height=207&name=beard-coffee-concentration-926390%20(1)-595889-edited.jpg)
In het kort
84% van de ondervraagde zzp’ers gebruikt AI voor het werk en 50% doet dat dagelijks. Bij 44% gaat het inmiddels verder dan losse experimenten: AI is daar een vast onderdeel van het werk of voert al zelfstandig terugkerende taken uit.
Gebruikers zijn vooral positief over snelheid en kwaliteit. AI krijgt gemiddeld een 6,9 en bijna vier op de vijf respondenten zien er een kans in, soms tegelijk met een bedreiging. Zorgeloos is het gebruik niet. 45% vreest fouten die niet op tijd worden gezien en ongeveer een kwart van de gebruikers heeft voor zichzelf nog geen vaste afspraken over controle, gegevens en transparantie.
Snel naar
AI is basisgereedschap geworden
Voor veel zzp’ers hoort AI inmiddels gewoon bij een werkdag. 50% gebruikt de technologie dagelijks, 18% wekelijks en 16% af en toe. Daarmee gebruikt nog maar 16% van de ondervraagde zzp’ers helemaal geen AI voor het werk.
84%
gebruikt AI voor het werk
50%
gebruikt AI dagelijks
44%
heeft AI vast in het werk geïntegreerd of gaat al verder
Het gebruik neemt snel toe
Ook het tempo valt op. Bij 74% van de ondervraagde zzp’ers is het AI-gebruik in één jaar toegenomen. Ruim de helft zegt zelfs dat het om veel meer gebruik gaat. En 15% werkte een jaar geleden nog helemaal niet met AI.
Een groep die bewust pas op de plaats maakt, is er ook. 7% gebruikt AI ongeveer evenveel als een jaar geleden en 2% minder.
AI-gebruik is in één jaar sterk toegenomen
Veel meer56%
Iets meer18%
Gebruikte AI toen nog niet15%
Ongeveer evenveel7%
Minder2%
Weet ik niet2%
Door afronding tellen de percentages niet precies op tot 100%.
Vijf niveaus laten zien hoe ver AI al is geïntegreerd
De vraag óf iemand AI gebruikt, wordt ondertussen bijna te simpel. Interessanter is wat er daarna gebeurt. Blijft het bij af en toe experimenteren, of wordt AI onderdeel van de vaste manier van werken?
Om dat verschil zichtbaar te maken, combineren we in de monitor het actuele gebruik met de plek die AI in het werk heeft gekregen. Dat levert vijf niveaus op.
| Niveau | Wat betekent dit? | Aandeel |
|---|---|---|
| 1. Afwijzer | Gebruikt geen AI en is daar ook niet in geïnteresseerd. | 10% |
| 2. Nieuwsgierige | Gebruikt nog geen AI, maar staat er wel voor open. | 6% |
| 3. Ontdekker | Experimenteert of gebruikt AI voor losse taken. | 40% |
| 4. Integreerder | Heeft AI als vast onderdeel van het werk opgenomen. | 33% |
| 5. Voorloper | Laat AI zelfstandig terugkerende taken uitvoeren of heeft delen van het werk rond AI ingericht. | 11% |
Afgeronde aandelen onder respondenten met een geldig antwoord. De vijf niveaus zijn samengesteld uit de vragen over actueel gebruik en de manier waarop AI in het werk is geïntegreerd.
Het verschil tussen die niveaus zit vaak niet eens in de tool, maar in de gewoonte eromheen. Een ontdekker vraagt AI bijvoorbeeld eens om een tekstvoorstel of samenvatting. Een integreerder heeft er een vaste plek voor gevonden: bij ieder klantonderzoek, project of ander terugkerend onderdeel van het werk. Bij voorlopers gaat het nog een stap verder en voert AI soms zelfstandig delen van zo'n proces uit.
“Routinewerk kan veel sneller, maar het echte denkwerk blijft mensenwerk.”
Zzp’er in media en communicatie
Daarmee gaat de ontwikkeling inmiddels over iets anders dan simpelweg 'ChatGPT gebruiken'. De interessante vraag wordt welke taken je structureel met AI ondersteunt, hoe je controle organiseert en waar je bewust zelf aan het stuur blijft.
AI is meer dan een schrijftool
Tekst blijft de bekendste toepassing. 71% van de gebruikers zet AI in om te schrijven. Maar wie daarbij stopt, mist een flink deel van wat er inmiddels gebeurt: 64% gebruikt AI ook voor informatie zoeken of onderzoek.
En daarna waaiert het gebruik snel uit. De helft gebruikt AI om mee te sparren of ideeën te bedenken. 36% analyseert er data mee. Ook ontwerp, programmeren en automatisering hebben inmiddels een duidelijke plek.
Waarvoor gebruiken zzp’ers AI?
Meerdere antwoorden waren mogelijk. Een gebruiker zet AI gemiddeld voor 4,5 verschillende toepassingen in.
Dat gemiddelde van 4,5 toepassingen zegt misschien nog meer dan de afzonderlijke percentages. AI wordt blijkbaar zelden voor maar één kunstje ingezet. Dezelfde ondernemer kan ermee zoeken, ordenen, schrijven en daarna nog eens controleren.
Wil je zulke losse toepassingen aan elkaar knopen tot een vaste werkwijze? In ons artikel over AI-agents en werkprocessen lees je hoe dat eruit kan zien.
Hoe kan AI-gebruik er in verschillende beroepen uitzien?
De voorbeelden hieronder combineren toepassingen uit het onderzoek tot herkenbare werkprocessen. Het zijn redactionele voorbeelden, geen afzonderlijke of representatieve respondentprofielen. Het genoemde niveau laat zien hoe ver AI in dit voorbeeld is geïntegreerd.
Maakt af en toe een eerste opzet voor een offerte, planning, werkomschrijving of klantmail.
Gebruikt AI voor een losse oefening, programmaopzet of voorbereiding van een gesprek.
Gebruikt AI standaard voor achtergrondonderzoek, invalshoeken en een eerste opzet, en controleert daarna feiten en toon.
Laat AI bij projecten code voorstellen, foutmeldingen uitleggen en oplossingen vergelijken, en test de uitkomst zelf.
Heeft een vaste werkwijze waarin AI bronnen samenvat, scenario’s uitwerkt en kritische vragen opstelt voor eigen beoordeling.
Laat klantfeedback periodiek samenvatten en automatisch omzetten in eerste campagnevarianten, waarna de ondernemer selecteert en bijstuurt.
AI vraagt ook tijd en geld
AI bespaart tijd, maar werken mét AI kost natuurlijk ook tijd. De doorsnee gebruiker besteedt er 2 tot 5 uur per week aan. Gemiddeld komt dat uit op 6,4 uur, vooral doordat een relatief kleine groep zeer intensief met AI werkt. 13% besteedt er minstens 15 uur per week aan.
Gratis is de ontwikkeling allang niet meer voor iedereen. 63% van de gebruikers betaalt voor één of meer AI-tools. De doorsnee maanduitgave ligt tussen € 10 en € 20. Kijk je alleen naar betalende gebruikers, dan ligt het gemiddelde aanzienlijk hoger: € 58 per maand.
Gemiddeld bijna drie AI-tools
ChatGPT is met 83% veruit de meest gebruikte tool. Daarna volgen Claude (43%), Microsoft Copilot (37%) en Gemini (36%). Gemiddeld noemen gebruikers 2,9 verschillende tools.
“Het besef kwam pas onlangs dat ik niet alles doorreken aan klanten, terwijl ik veel in AI investeer.”
Zzp’er in zakelijke dienstverlening
De grootste winst zit in snelheid en kwaliteit
Vraag gebruikers wat AI hen oplevert en twee antwoorden steken er duidelijk bovenuit: sneller werken en beter werk. 85% herkent de snelheidswinst en 82% zegt dat de kwaliteit van het werk erop vooruitgaat.
De effecten lijken bovendien breder dan alleen productiviteit. 78% ervaart meer ruimte om zich te ontwikkelen en 71% vindt het werk leuker dankzij AI.
Maar minder werkdruk? Dat volgt lang niet altijd. 60% ervaart die wel, vier op de tien dus niet. Dat is interessant, juist omdat zoveel gebruikers wél zeggen sneller te werken. Gewonnen tijd verdwijnt blijkbaar niet automatisch uit de werkweek.
Wat levert AI gebruikers op?
Tijdwinst wordt vooral omgezet in meer kwaliteit
80% van de AI-gebruikers zegt daadwerkelijk tijd te winnen. Wat doen ze vervolgens met die ruimte? Niet massaal nóg meer opdrachten aannemen.
Van de gebruikers die minimaal één concreet gevolg van hun tijdwinst noemen, gebruikt 69% de gewonnen ruimte vooral om binnen dezelfde tijd beter werk te leveren. 42% steekt tijd in nieuwe producten of diensten en 30% werkt minder uren. Acquisitie en extra opdrachten bungelen een stuk lager op de lijst.
Waar gaat de gewonnen tijd naartoe?
Meer kwaliteit binnen dezelfde tijd69%
Nieuwe producten of diensten42%
Minder uren werken30%
Meer tijd voor nieuwe klanten of acquisitie14%
Meer opdrachten aannemen12%
Basis: AI-gebruikers die minimaal één concreet gevolg van de gewonnen tijd noemden. Meerdere antwoorden waren mogelijk.
“Je legt de lat hoger. Daardoor bespaar je niet per se tijd, maar lever je in dezelfde tijd veel meer waarde.”
Zzp’er in zakelijke dienstverlening
AI krijgt gemiddeld een 6,9
Alles bij elkaar geven de ondervraagde zzp’ers AI gemiddeld een 6,9. Maar achter dat gemiddelde zitten twee nogal verschillende werelden.
Dagelijkse gebruikers komen uit op een 7,8 en wekelijkse gebruikers op een 7,3. Wie AI alleen af en toe inzet, geeft gemiddeld een 6,2. Niet-gebruikers beoordelen AI met een 4,1.
Gemiddeld rapportcijfer naar gebruiksintensiteit
De balken zijn weergegeven op een schaal van 0 tot 10.
Wie vaak met AI werkt, is er dus ook duidelijk positiever over. Wat daarbij oorzaak en gevolg is, weten we niet. Ervaring met AI kan de waardering verhogen, terwijl enthousiasme er juist ook voor kan zorgen dat iemand AI eerder en vaker gebruikt.
In de open antwoorden zien we dezelfde dubbelheid terug. Ondernemers waarderen snelheid, nieuwe ideeën en de mogelijkheid om beter werk te leveren. Tegelijk noemen ze controle, privacy, afhankelijkheid en het bewaken van hun eigen stijl.
Afhankelijkheid is niet voor iedereen hetzelfde als zorg
66% van de gebruikers zegt zich door AI afhankelijker te voelen van technologie. Toch noemt een veel kleinere groep dat ook echt een zorg. Wanneer we daar rechtstreeks naar vragen, gaat het om 35%.
De nummer één zorg is concreter: fouten. 45% is bang dat AI een fout maakt die niet op tijd wordt gezien. Daarna volgen het te afhankelijk worden van tools en het per ongeluk invoeren van vertrouwelijke informatie.
Tegelijk zegt 30% zich in algemene zin weinig zorgen te maken. Blijkbaar sluit het één het ander niet uit. Je kunt bijvoorbeeld alert zijn op vertrouwelijke informatie zonder AI als geheel zorgwekkend te vinden.
Waar maken zzp’ers zich zorgen over?
Fouten niet op tijd zien45%
Te afhankelijk worden van AI-tools35%
Onbewust vertrouwelijke informatie delen34%
Maakt zich weinig zorgen30%
AI neemt een deel van het werk over20%
Achterlopen op andere ondernemers19%
Klanten willen minder betalen15%
Meerdere antwoorden waren mogelijk. Een respondent kon een specifieke zorg noemen en tegelijk aangeven zich in algemene zin weinig zorgen te maken.
Veel goede gewoonten, maar niet altijd vaste afspraken
Veel ondernemers wachten niet op formele regels. Ze hebben zelf al gewoonten ontwikkeld. 64% controleert het resultaat altijd voordat het naar een klant gaat of wordt gepubliceerd. Misschien wel opvallender: 36% doet dat dus niet. 59% voert geen vertrouwelijke klantinformatie in en 40% beperkt zich tot tools die voldoende worden vertrouwd.
Maar een gewoonte is nog geen vaste werkwijze. 26% heeft voor zichzelf nog helemaal geen vaste afspraken gemaakt. Ook transparantie richting klanten is nog geen standaardpraktijk: 14% meldt het wanneer AI een belangrijke rol heeft gespeeld.
Wanneer AI-gebruik precies het melden waard is, hebben we niet onderzocht. Wel blijkt dat maar een kleine groep daar voor zichzelf al een vaste grens of afspraak voor heeft gekozen.
Welke afspraken hanteren gebruikers voor zichzelf?
Controleert het resultaat altijd64%
Voert geen vertrouwelijke klantinformatie in59%
Gebruikt alleen voldoende vertrouwde tools40%
Heeft nog geen vaste afspraken26%
Meldt belangrijk AI-gebruik aan klanten14%
Meerdere antwoorden waren mogelijk.
“Het opvallende is niet dat ondernemers de risico’s niet zien. Veel goede gewoonten zijn er al. Maar bij een kwart zijn die nog niet vertaald naar vaste afspraken over controle, gegevens en transparantie.”
Casper Zwart, Onderzoeker en Lead Thought Leadership bij Knab
AI wordt vooral al doende geleerd
Wie heeft al die zzp’ers geleerd hoe ze met AI moeten werken? Voor een groot deel: zijzelf.
De helft van alle ondervraagde zzp’ers zegt zichzelf AI-vaardigheden aan te leren. 17% volgt een training of heeft dat gedaan. Nog eens 13% wil zich erin ontwikkelen, maar is nog niet begonnen. Een vijfde heeft die plannen helemaal niet.
Voorlopig lijkt AI dus vooral een vak dat ondernemers tijdens het werken leren. Formele scholing speelt een duidelijk kleinere rol.
Vier op de vijf zien AI als kans
De houding tegenover AI is opvallend positief, zonder dat ondernemers de schaduwkanten ontkennen. 36% ziet AI uitsluitend als kans. Nog eens 42% ziet zowel kansen als bedreigingen.
Slechts een kleine groep zit volledig aan de andere kant: ongeveer 5% ziet AI uitsluitend als bedreiging.
Zien zzp’ers AI als kans of bedreiging?
Kans én bedreiging42%
Uitsluitend kans36%
Geen van beide12%
Weet ik niet5%
Uitsluitend bedreiging5%
Door afronding kunnen de percentages licht afwijken van 100%.
Die houding is bovendien niet stil blijven staan. De helft van alle respondenten is in het afgelopen jaar positiever geworden over AI in relatie tot het werk. Onder gebruikers geldt dat zelfs voor 57%. 7% van de gebruikers werd juist negatiever.
Waar die positievere houding vandaan komt, kunnen we uit dit onderzoek niet afleiden. Misschien helpt ervaring. Misschien stappen vooral mensen die toch al enthousiast zijn vaker in. In de praktijk zal het waarschijnlijk allebei meespelen.
Beeldschermtijd hangt het sterkst samen met AI-gebruik
Als één verschil uit het onderzoek duidelijk maakt waarom AI niet voor iedere zzp’er hetzelfde betekent, dan is het wel dit: hoeveel van je werk doe je achter een scherm?
Van ondernemers die vrijwel nooit beeldschermwerk doen, gebruikt 33% AI. Bij zzp’ers die bijna hun hele werkdag achter een scherm zitten, is dat 93%. Voor dagelijks gebruik is het contrast nog groter: 12% tegenover 70%.
Dat is geen detail aan de randen van het onderzoek. Ruim de helft van de deelnemers werkt 60% tot 100% van de tijd achter een beeldscherm en 27% vrijwel altijd.
Hoe meer beeldschermwerk, hoe hoger het AI-gebruik
Gebruikt AI Dagelijks
0–10% van de werktijd33% / 12%
11–25%65% / 20%
25–40%90% / 38%
40–60%87% / 48%
60–80%92% / 61%
80–100%93% / 70%
Geen simpele jong-versus-oudverdeling
Wie verwacht dat AI vooral iets voor jonge ondernemers is, ziet dat niet terug in deze cijfers. Het hoogste gebruik vinden we zelfs bij 40- tot 49-jarigen: 89% gebruikt AI en 60% dagelijks.
Ook bij vijftigers en zestigers is AI breed ingeburgerd. Pas bij de groep van 70 jaar en ouder valt vooral het dagelijkse gebruik duidelijk terug.
AI-gebruik verschilt minder sterk naar leeftijd
Gebruikt AI Dagelijks
30–39 jaar80% / 55%
40–49 jaar89% / 60%
50–59 jaar86% / 49%
60–69 jaar80% / 44%
70 jaar of ouder65% / 24%
De groep jonger dan 30 jaar is niet afzonderlijk weergegeven, omdat deze uit minder dan 30 deelnemers bestaat.
Sectorverschillen volgen grotendeels het type werk
Ook tussen sectoren zijn de verschillen groot. ICT staat bovenaan: 97% gebruikt AI en 78% zelfs dagelijks. Media en communicatie zit daar vlak achter met 96% gebruik en 66% dagelijks gebruik.
In de bouw is het beeld heel anders. Daar gebruikt 59% AI en 29% iedere dag. Kunst en cultuur zit met 67% gebruik en 26% dagelijks gebruik eveneens duidelijk lager.
Dat lijkt sterk samen te hangen met wat het werk zelf vraagt. Wie de hele dag informatie verwerkt, schrijft, programmeert of analyseert, vindt op dit moment simpelweg meer taken waarop generatieve AI direct aansluit.
AI-gebruik en dagelijks gebruik per sector
Gebruikt AI Dagelijks
ICT97% / 78%
Media en communicatie96% / 66%
Zakelijke dienstverlening89% / 58%
Finance89% / 43%
Persoonlijke dienstverlening84% / 37%
Zorg77% / 32%
Kunst en cultuur67% / 26%
Bouw59% / 29%
Voor de leesbaarheid tonen we acht sectoren met minimaal 30 deelnemers. De heterogene categorie ‘Anders’ is niet weergegeven.
Er is nog een verband: het AI-gebruik loopt op naarmate het uurtarief hoger ligt. Alleen lopen hier waarschijnlijk meerdere kenmerken door elkaar. Specialistisch kenniswerk gebeurt vaker achter een beeldscherm én kent gemiddeld hogere tarieven. Uit deze cijfers kunnen we niet aanwijzen welk kenmerk uiteindelijk het verschil maakt.
Niet iedere niet-gebruiker loopt achter
En de 16% die geen AI gebruikt? Die groep is niet simpelweg 'nog niet zover'.
De meest genoemde redenen zijn dat AI niet relevant is voor het werk, dat er onvoldoende vertrouwen is, dat iemand de eigen stijl wil behouden of simpelweg weinig meerwaarde ziet. Gebrek aan kennis wordt veel minder vaak genoemd.
“Mijn werk draait vooral om persoonlijk contact en advies op maat.”
Niet-gebruiker in persoonlijke dienstverlening
Voor een programmeur of communicatieadviseur ligt de aansluiting met generatieve AI nu eenmaal voor de hand. Voor een schilder, fysiotherapeut of andere ondernemer met veel fysiek of persoonlijk werk veel minder.
Een nuttige toepassing kan dan ergens anders zitten: niet in het vak zelf, maar bijvoorbeeld in een offerte, planning, administratie of klantmail. Hoeveel AI je gebruikt, zegt op zichzelf dan ook weinig. Interessanter is of er in jouw werk een concrete taak is waarop het aantoonbaar iets toevoegt.
AI verandert het werk sneller dan de onderneming
Hier ontstaat misschien wel het opvallendste verschil uit de monitor. AI heeft bij veel zzp’ers al invloed op het dagelijkse werk, maar veel minder op hun bedrijf als geheel.
60% van de gebruikers merkt nog geen effect op de ontwikkeling van de onderneming. Voor hen is AI tot nu toe vooral een nieuwe manier om bestaand werk uit te voeren.
Er is wel een groep die verder kijkt. 17% onderzoekt actief nieuwe zakelijke kansen. 15% heeft de bestaande dienstverlening uitgebreid en ongeveer 15% heeft nieuwe producten of diensten toegevoegd. 9% zegt inmiddels op nieuwe manieren geld te verdienen dankzij AI.
Dat onderscheid is belangrijk. Een tekst sneller schrijven of onderzoek sneller uitvoeren verandert je werkproces. Een nieuw aanbod bouwen of op een andere manier geld verdienen verandert je onderneming. Die tweede beweging is voorlopig duidelijk kleiner.
“AI zorgt voor een verschuiving: de uitvoering wordt makkelijker, maar daardoor moet ik in het klantcontact aan de voorkant juist veel scherper zijn.”
Zzp’er in zakelijke dienstverlening
De verwachtingen zijn groter dan de huidige verandering
Ondernemers verwachten wel dat daar nog flink wat gaat gebeuren. 79% denkt dat AI binnen vijf jaar minimaal net zo normaal wordt als internet.
Daarvoor hoeft niet iedere zzp’er straks voortdurend met een chatbot te praten. AI zal waarschijnlijk ook steeds vaker verdwijnen in software die ondernemers toch al gebruiken: voor boekhouding, ontwerp, communicatie, planning of andere werkprocessen.
En tegelijk klinkt in de open antwoorden opvallend vaak hetzelfde tegenwicht. Vakkennis, kritisch oordeel, persoonlijk contact, stijl, creativiteit en verantwoordelijkheid blijven volgens ondernemers bepalen of een resultaat ook echt goed genoeg is.
“Je moet zelf blijven nadenken. AI kan het ‘domme’ werk doen, maar jij moet nog steeds kunnen rekenen en beoordelen.”
Zzp’er in de zorg
Daarmee komen we eigenlijk terug bij de vraag die door de hele monitor loopt: waar helpt AI je werk aantoonbaar verder, en waar maken juist jouw ervaring, oordeel of persoonlijk contact het verschil? Voor een programmeur ligt die grens ergens anders dan voor een bouwondernemer, coach of zorgprofessional.
Over het onderzoek
Voor de Knab Zzp AI Monitor 2026 vulden ruim 1.000 zelfstandigen een online vragenlijst in. Voor deze monitor kijken we naar de 868 deelnemers die aangaven zzp’er te zijn. Het veldwerk liep van 23 mei tot en met 5 juli 2026.
Niet iedere vraag is aan alle deelnemers gesteld. Vragen over bijvoorbeeld toepassingen, tools, tijd, uitgaven en ervaren effecten gingen meestal alleen naar de 723 deelnemers die AI gebruiken. Bij meerkeuzevragen konden zij meerdere antwoorden aankruisen.
Voor de gemiddelden van tijd en uitgaven zijn de middenwaarden van antwoordcategorieën gebruikt. Voor de open bovencategorieën rekenden we met 30 uur en € 500. De werkelijke gemiddelden kunnen daardoor iets hoger liggen.
De enquête is uitgevoerd onder zakelijke klanten van Knab. Bij Knab regelen ruim een kwart miljoen zzp’ers hun geldzaken. Het klantenbestand vormt in grote lijnen een goede afspiegeling van de Nederlandse zzp-populatie, met een lichte oververtegenwoordiging van hoogopgeleide zzp’ers. De antwoorden zijn zelfrapportages. Verschillen tussen groepen beschrijven wat we in deze steekproef zien; ze bewijzen geen oorzaak.
Ook bij dit onderzoek hebben we AI gebruikt, onder meer voor de vragenlijst, analyse, patroonherkenning en eerste tekstvoorstellen. De brondata, berekeningen, conclusies, quotes en uiteindelijke publicatie hebben we zelf gecontroleerd.
Veelgestelde vragen over AI onder zzp’ers
Hoeveel zzp’ers gebruiken AI voor hun werk?
84% van de ondervraagde zzp’ers gebruikt AI voor het werk: dagelijks, wekelijks of af en toe. De helft gebruikt AI iedere dag.
Waar gebruiken zzp’ers AI het meest voor?
Teksten schrijven staat met 71% bovenaan, gevolgd door informatie zoeken of onderzoek doen met 64%. Ongeveer de helft gebruikt AI ook om te sparren, feedback te krijgen of ideeën te bedenken.
Hoeveel besteden zzp’ers aan AI-tools?
63% van de AI-gebruikers betaalt voor één of meer tools. De doorsnee maanduitgave ligt tussen € 10 en € 20. Kijk je alleen naar betalende gebruikers, dan ligt het gemiddelde op € 58 per maand.
Levert AI zzp’ers echt tijdwinst op?
Ja. 80% van de AI-gebruikers zegt tijd te winnen. Van de gebruikers die minimaal één concreet gevolg van die tijdwinst noemen, gebruikt 69% de gewonnen ruimte voor meer kwaliteit, ontwikkelt 42% nieuwe producten of diensten en werkt 30% minder uren.
Hoe leren zzp’ers werken met AI?
50% van alle respondenten leert zichzelf AI-vaardigheden aan. 17% volgt een training of heeft dat gedaan en 13% wil zich nog verder ontwikkelen. Een vijfde heeft die plannen niet.
Welk rapportcijfer geven zzp’ers AI?
AI krijgt gemiddeld een 6,9. Dagelijkse gebruikers geven gemiddeld een 7,8, wekelijkse gebruikers een 7,3, incidentele gebruikers een 6,2 en niet-gebruikers een 4,1.
Zien zzp’ers AI vooral als kans of als bedreiging?
36% ziet AI uitsluitend als kans en 42% als zowel kans als bedreiging. Ongeveer 5% ziet AI uitsluitend als bedreiging.
Wat zijn de grootste zorgen over AI?
Fouten die niet op tijd worden gezien staan bovenaan. Daarna volgen te afhankelijk worden van AI-tools en het onbewust delen van vertrouwelijke informatie. Tegelijk zegt 30% zich in algemene zin weinig zorgen te maken.
Is het een probleem als je als zzp’er geen AI gebruikt?
Niet automatisch. Generatieve AI sluit nu beter aan bij digitaal kenniswerk dan bij fysiek, ambachtelijk of sterk persoonlijk werk. Interessanter dan hoeveel AI je gebruikt, is of er in jouw werk een concrete taak is waarop het aantoonbaar iets toevoegt.
Bekijk alle cijfers in de Knab Zzp AI Monitor 2026
In de volledige monitor vind je alle antwoordverdelingen, extra uitsplitsingen naar onder meer leeftijd, opleiding, uurtarief en sector, quotes van ondernemers en de uitgebreide onderzoeksverantwoording.
Handig artikel? Deel het met een andere ondernemer
Stuur het door naar iemand die ook met AI werkt. Of mail de link naar jezelf om het artikel later rustig terug te lezen.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp’er slim kunt regelen.
Casper Zwart
Casper is Lead Thought Leadership & Customer Insights bij Knab. Op basis van onderzoek en data helpt hij ondernemers financieel slimmer te ondernemen en draagt hij bij aan de kennispositie van Knab op het gebied van zelfstandig ondernemerschap.





