Zwangerschapsverlof als zzp'er: zo werkt de ZEZ-uitkering

Ben je zwanger en werk je als zzp’er? Dan heb je ook als zelfstandige recht op een zwangerschaps- en bevallingsuitkering. Die regel je via de Zelfstandige en Zwanger-regeling, meestal afgekort tot ZEZ.

De ZEZ-uitkering geeft je tijdelijk inkomen rond je bevalling. Dat is belangrijk, want als zzp’er krijg je geen loon doorbetaald door een werkgever. In dit artikel lees je wanneer je recht hebt op de ZEZ, hoe lang de uitkering duurt, hoe hoog het bedrag is en wat je slim regelt vóór je verlof begint.

Wanneer heb je recht op ZEZ?

Je kunt een ZEZ-uitkering aanvragen als je zwanger bent en als zelfstandige werkt. Dat geldt niet alleen voor zzp’ers met een eenmanszaak, maar ook voor andere zelfstandigen en zelfstandig beroepsbeoefenaren.

Je kunt de ZEZ aanvragen als je in één van deze situaties zit:

Het maakt niet uit of je fulltime of parttime onderneemt. Wel moet je zelfstandige of zelfstandig beroepsbeoefenaar zijn op de dag vóórdat je uitkering ingaat.

Hoe lang duurt zwangerschapsverlof als zzp’er?

De ZEZ-uitkering duurt minimaal 16 weken. Je kiest zelf wanneer je uitkering ingaat: tussen 6 en 4 weken vóór de dag na je uitgerekende datum. Na de bevalling krijg je altijd minimaal 10 weken bevallingsuitkering.

Beval je eerder dan verwacht? Dan worden de dagen die je vóór de bevalling minder hebt opgenomen, opgeteld bij je bevallingsuitkering. Daardoor houd je na de bevalling minimaal 10 weken over.

Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.

Hoe hoog is de ZEZ-uitkering?

De ZEZ-uitkering is nooit hoger dan het wettelijk bruto minimumloon. De uitkering is inclusief 8% vakantiegeld. Verdien je als zzp’er normaal meer dan het minimumloon? Dan ligt je inkomen tijdens je verlof dus waarschijnlijk lager dan je gewend bent.

De hoogte hangt vooral af van het aantal uren dat je als zelfstandige werkte in het kalenderjaar vóór het jaar waarin je uitkering start.

Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.

De ZEZ is dus een basisvoorziening. Voor veel zzp’ers dekt de uitkering niet het volledige inkomensverlies tijdens verlof. Daarom is het slim om vooraf zelf extra geld opzij te zetten, bijvoorbeeld in een apart potje voor verlof, belasting en vaste lasten.

Wat betekent het urencriterium?

Voor de maximale ZEZ-uitkering kijkt UWV naar 1.225 uur als zelfstandige in het kalenderjaar voordat je uitkering start. Dat lijkt op het urencriterium dat je kent van de zelfstandigenaftrek, maar het doel is hier anders: UWV gebruikt het om te bepalen of je recht hebt op de maximale ZEZ-uitkering.

Goed om te weten: gebruik je zelfstandigenaftrek en ga je als zzp’er met zwangerschapsverlof? Dan tellen de uren die je normaal gesproken zou hebben gewerkt tijdens je verlof mee voor het urencriterium van de Belastingdienst. Je verlof hoeft dus niet automatisch nadelig te zijn voor je recht op zelfstandigenaftrek.

Hoe vraag je de ZEZ aan?

Je vraagt de ZEZ-uitkering online aan bij UWV. UWV adviseert om dit 4 weken vóór je zwangerschapsverlof te doen. De uiterste aanvraagdatum is 2 weken vóór de start van je verlof.

Bij je aanvraag heb je onder meer je burgerservicenummer, je inkomsten volgens je aangifte inkomstenbelasting, je gewerkte uren en je uitgerekende bevallingsdatum nodig. De uitgerekende datum staat op je zwangerschapsverklaring van je huisarts of verloskundige.

Je hoeft de zwangerschapsverklaring meestal niet meteen mee te sturen. Bewaar die wel goed. UWV kan er later om vragen, tot 1 jaar na afloop van je uitkering.

UWV betaalt de ZEZ-uitkering wekelijks. De eerste betaling volgt na de start van je uitkering.

Zwangerschap en je AOV

Heb je een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Check dan ruim vóór je zwangerschap of de verzekering ook uitkeert bij zwangerschaps- en bevallingsverlof. De voorwaarden verschillen per verzekeraar.

Sommige verzekeraars betalen alleen als je verzekering al een bepaalde periode liep voordat je zwanger werd. Ondernemersplein noemt als voorbeeld dat de uitgerekende datum bij sommige verzekeraars minimaal 52 weken na het afsluiten van de verzekering moet liggen.

Een AOV-uitkering heeft geen invloed op je recht op ZEZ. Andersom kan je verzekeraar de AOV-uitkering wel aanpassen als je ook ZEZ krijgt. Controleer dit dus in je polisvoorwaarden of vraag het na bij je verzekeraar.

Vrijwillig verzekerd bij UWV

Ben je vrijwillig verzekerd voor de Ziektewet bij UWV? Dan kun je recht hebben op een zwangerschaps- en bevallingsuitkering van 100% van het dagloon dat je hebt verzekerd.

Is je verzekerde dagloon lager dan het wettelijk minimumloon? Dan kun je mogelijk ook een ZEZ-uitkering aanvragen als aanvulling tot het minimumloon. Neem in dat geval contact op met UWV om te bespreken welke aanvraag voor jou geldt.

Je bedrijf voorbereiden op je verlof

De ZEZ regelt een deel van je inkomen, maar je bedrijf moet je zelf voorbereiden. Denk daarom op tijd na over je klanten, lopende opdrachten, vaste kosten en administratie.

Met een goede planning wordt je verlof rustiger

Zwangerschapsverlof werkt voor zzp’ers anders dan voor werknemers. Je krijgt geen loon doorbetaald door een werkgever, maar je kunt wel een ZEZ-uitkering aanvragen. Die geeft je minimaal 16 weken een basisinkomen rond je bevalling.

Omdat de ZEZ meestal niet je volledige inkomen vervangt, helpt het om op tijd vooruit te kijken. Vraag je uitkering op tijd aan, check je AOV, bouw waar mogelijk een buffer op en maak duidelijke afspraken met klanten. Zo geef je jezelf meer financiële rust in een periode waarin je aandacht vooral ergens anders hoort te liggen.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.