De economie groeit: waar liggen kansen voor jouw bedrijf?

De tabel vergelijkt het tweede kwartaal van 2026 met hetzelfde kwartaal van 2025. De groei gaat over de toegevoegde waarde van de hele sector, gecorrigeerd voor prijsveranderingen. Toegevoegde waarde is de waarde van de productie na aftrek van ingekochte goederen en diensten. Het is geen omzet- of winstcijfer van alleen zelfstandigen.

Groei en zelfstandigen per sector

* Personen met zelfstandig werk als hoofdbaan. Selectie van bedrijfstakken; voorlopige cijfers.

Binnen handel, vervoer en horeca zijn de verschillen groot: handel en vervoer groeiden allebei met 3,9%, de horeca kromp met 1,0%. De zelfstandigenreeks geeft voor deze drie sectoren alleen een gezamenlijk aantal.

De groep omvat zelfstandigen met en zonder personeel en onder meer meewerkende gezinsleden. Ondernemers die als directeur op de loonlijst van hun eigen bv staan (dga’s), vallen in deze arbeidsstatistiek onder werknemers. De groep is dus anders afgebakend dan alle zzp’ers of alle mkb-ondernemers.

Het gaat om mensen met zelfstandig werk als hoofdbaan: 1.614.000 in het tweede kwartaal van 2026, 88.000 minder dan een jaar eerder. Dit verschil tussen twee kwartaalgemiddelden is geen telling van stoppers. Mensen kunnen bijvoorbeeld zelfstandig werk naast een baan gaan doen. De cijfers verklaren de redenen voor de daling niet.

Zelfstandigen werkten samen 764 miljoen uur, tegenover 797 miljoen uur een jaar eerder. Ook dit is een totaal voor de groep. Een kleinere groep of minder gewerkte uren samen betekent niet automatisch dat een individuele ondernemer minder verdient.

Het CBS meldt een daling van 2,2% van het ‘gemengd inkomen’. Dit bedrag bestaat vooral uit inkomsten van zelfstandigen met een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid, zoals een eenmanszaak. Ook inkomsten uit woningverhuur en uit de grijze en illegale economie tellen mee. Het bedrag is niet gecorrigeerd voor inflatie.

Het gaat om het totaal, niet om een gemiddelde per ondernemer. Hieruit kun je dus niet afleiden dat de gemiddelde zzp’er 2,2% minder verdient. De omvang en samenstelling van de groep kunnen ook veranderen.

Niet-financiële vennootschappen boekten samen € 93,2 miljard brutowinst vóór belasting, € 5,1 miljard meer dan een jaar eerder. Hieronder vallen onder meer bv’s en nv’s. Dit is geen apart cijfer voor het mkb. De eenmanszaak valt doorgaans buiten deze groep.

Bbp: de omvang van de economie

Bbp staat voor bruto binnenlands product. Het meet de waarde die we in Nederland samen produceren met goederen en diensten. Daarbij voorkomt het CBS dat ingekochte goederen en diensten dubbel meetellen. Ook belastingen op producten en subsidies spelen mee in de berekening. Het bbp zegt iets over de hele economie, niet over jouw inkomen of winst.

Toegevoegde waarde: wat een sector zelf bijdraagt

Een bakker koopt bijvoorbeeld meel in en maakt er brood van. De waarde van het brood, min de ingekochte goederen en diensten die nodig zijn om het te maken, is de toegevoegde waarde. Daaruit moet de bakker onder meer de lonen betalen. Het is dus iets anders dan winst. Het CBS gebruikt toegevoegde waarde om de groei van sectoren te vergelijken.

Groei zonder het effect van prijsveranderingen

Als een bakker hetzelfde aantal broden verkoopt tegen een hogere prijs, stijgt de omzet. Maar de bakker heeft niet méér geproduceerd. In de groeicijfers haalt het CBS het effect van prijsveranderingen eruit. Zo zie je of er meer goederen en diensten worden geproduceerd.

Kwartaal: drie maanden

Een jaar heeft vier kwartalen. Het tweede kwartaal bestaat uit april, mei en juni. ‘Vergeleken met een jaar eerder’ betekent in dit artikel dus: april tot en met juni 2026 tegenover april tot en met juni 2025.

De CBS-publicaties van 23 september 2026 gaan over april tot en met juni 2026. De economische groei is volgens de tweede berekening 1,6% ten opzichte van hetzelfde kwartaal van 2025 en 0,6% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2026. Die laatste vergelijking is gecorrigeerd voor seizoeneffecten.

In het artikel gebruiken we voor sectoren en zelfstandigen steeds de vergelijking met een jaar eerder. Het zijn voorlopige cijfers die nog kunnen veranderen. De voorbeelden en praktische tips zijn onze duiding.