Nieuwe koers zzp-wetgeving: kabinet schrapt deel VBAR en maakt weg vrij voor Zelfstandigenwet
Het kabinet zet een nieuwe stap in de hervorming van de zzp-wetgeving. Minister van Werk en Participatie Thierry Aartsen heeft op 6 maart aangekondigd dat een belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) wordt geschrapt.
Volgens het kabinet moet dat zorgen voor meer rust en duidelijkheid voor zzp’ers en opdrachtgevers. Tegelijkertijd maakt het kabinet vaart met twee andere onderdelen van het zzp-beleid: een rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage tarieven en de verdere uitwerking van de Zelfstandigenwet.
Kabinet schrapt omstreden verduidelijkingsdeel
Het kabinet heeft besloten het zogenaamde verduidelijkingsdeel van de VBAR te schrappen. Dat onderdeel moest in de wet vastleggen wanneer iemand daadwerkelijk als zelfstandige werkt en wanneer er juridisch sprake is van een dienstverband.
Volgens minister Aartsen zorgde juist dat deel voor veel onrust bij zowel zelfstandigen als opdrachtgevers.
“Het is belangrijk om zelfstandigen en opdrachtgevers duidelijkheid te geven en rust te brengen in de markt”, zegt Aartsen. “Voor een deel van het wetsvoorstel ontbrak het aan draagvlak. Daarom haal ik dat deel van tafel.”
Belangrijk om te weten: de VBAR is nog geen wet. Het wetsvoorstel lag in de Tweede Kamer als mogelijke opvolger van de huidige Wet DBA. Door de wijziging blijft van het voorstel alleen het onderdeel over dat gaat over het rechtsvermoeden op basis van een uurtarief.
Rechtsvermoeden bij lage tarieven blijft overeind
Hoewel het verduidelijkingsdeel verdwijnt, blijft een ander onderdeel van het wetsvoorstel wel overeind: het rechtsvermoeden van werknemerschap.
Dit betekent dat werkenden met een relatief laag uurtarief makkelijker kunnen stellen dat zij eigenlijk werknemer zijn in plaats van zelfstandige.
Het voorstel werkt in grote lijnen zo:
- Voor zzp’ers met een uurtarief onder ongeveer €38 per uur ontstaat een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst.
- Als een werkende zich daarop beroept, moet de opdrachtgever aantonen dat er toch sprake is van zelfstandig ondernemerschap.
- Lukt dat niet, dan kan de werkende aanspraak maken op werknemersrechten, zoals ontslagbescherming en loondoorbetaling bij ziekte.
Het is nadrukkelijk geen minimumtarief. Zelfstandigen mogen nog steeds onder deze grens werken, maar opdrachtgevers lopen dan wel meer risico dat de werkrelatie later als dienstverband wordt gezien.
De bedoeling is dat dit onderdeel mogelijk vanaf 2027 gaat gelden, al moet de Tweede Kamer zich daar nog over uitspreken.
Weg vrij voor de Zelfstandigenwet
Door het schrappen van een deel van de VBAR ontstaat ook ruimte voor een alternatief: de Zelfstandigenwet.
Dit wetsvoorstel moet zelfstandigen vooraf meer duidelijkheid geven over hun status. In plaats van discussie achteraf met de Belastingdienst of rechter, zou vooraf gekeken worden naar objectieve criteria voor ondernemerschap.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar:
- werken voor eigen rekening en risico
- vrijheid om werktijden en werkzaamheden zelf te bepalen
- het hebben van meerdere opdrachtgevers
- het regelen van voorzieningen zoals pensioen en arbeidsongeschiktheid
Het kabinet wil de komende tijd verder werken aan een concreet wetsvoorstel.
Veel steun onder zzp’ers
Opvallend is dat het idee van de Zelfstandigenwet onder zzp’ers zelf relatief veel steun krijgt.
Uit een onderzoek van Knab onder ruim 7.500 zelfstandigen blijkt dat:
- 71% van de zzp’ers het voorstel zou steunen als zij in de Tweede Kamer zouden zitten
- 17% tegen is
- en de rest nog twijfelt
Veel zelfstandigen geven aan dat ze vooral behoefte hebben aan duidelijkheid, erkenning en keuzevrijheid. Het huidige systeem rond de Wet DBA wordt vaak als juridisch ingewikkeld en onvoorspelbaar ervaren.
Nieuwe richting in het zzp-beleid
Voor zelfstandigen verandert er op korte termijn nog niets. De huidige regels blijven gelden en nieuwe wetgeving moet nog door de Tweede Kamer.
Maar de richting van het beleid lijkt wel duidelijk: meer bescherming voor kwetsbare werkenden, én tegelijkertijd meer duidelijkheid voor zelfstandigen die bewust ondernemen.
Of dat uiteindelijk ook voor meer rust op de zzp-markt zorgt, zal de komende jaren moeten blijken. Maar dat het kabinet hiermee een nieuwe koers inzet in het zzp-beleid, lijkt duidelijk.
Blijf op de hoogte
Wordt de Zelfstandigenwet aangenomen, dan verdwijnt de Wet DBA en komt er één duidelijk kader voor zelfstandig ondernemerschap. Tot die tijd gelden de huidige regels. Je kunt het wetgevingsproces volgen via bijvoorbeeld Knab op LinkedIn en via officiële publicaties van de overheid.
Casper Zwart
Casper is Adviseur Klanttevredenheid bij Knab en heeft daarnaast veel ervaring als schrijver. Hij doet al jaren regelmatig onderzoek naar de behoeftes en ervaringen van zzp'ers.
