Mantelzorg in 2026: Welke regelingen zijn er voor jou?

Zorg je voor een naaste? Mantelzorg geven is ontzettend waardevol, maar kan ook zwaar zijn. Gelukkig zijn er in Nederland verschillende regelingen die je als mantelzorger kunnen ondersteunen, zoals verlofregelingen en gemeentelijke voorzieningen. In dit artikel lees je welke opties er in 2026 zijn en waar je rekening mee moet houden.

Verlof voor mantelzorgers

Mantelzorg combineren met werk kan een flinke uitdaging zijn, zeker als de zorg tijdelijk intensiever wordt. Werk je in loondienst, dan kun je gebruikmaken van verschillende verlofregelingen.

1. Kortdurend zorgverlof

• Wat is het?
  Je kunt per periode van twaalf maanden maximaal twee keer je wekelijkse arbeidsduur opnemen.
• Wanneer geldt het?
  Alleen voor noodzakelijke zorg aan je partner, kind, ouder of iemand die bij je in huis woont.
• Hoe werkt het?
  Tijdens dit verlof ontvang je minimaal 70% van je loon. Je krijgt nooit minder dan het wettelijk minimumloon.

2. Langdurend zorgverlof

• Wat is het?
  Je kunt maximaal zes keer je wekelijkse arbeidsduur per jaar opnemen voor langdurige of ernstige zorgsituaties.
• Hoe werkt het?
  Dit verlof is onbetaald, tenzij in je cao of arbeidsovereenkomst iets anders is afgesproken.

3. Calamiteitenverlof

• Wat is het?
  Verlof voor acute, onverwachte situaties, bijvoorbeeld als iemand waarvoor je zorgt plots medische hulp nodig heeft.
• Hoe werkt het?
  Dit verlof wordt meestal volledig doorbetaald, tenzij andere afspraken gelden.

Je stemt verlof altijd af met je werkgever. Die mag het alleen weigeren als jouw afwezigheid het bedrijf ernstig zou schaden.

Financiële ondersteuning voor mantelzorgers

Mantelzorg is vrijwillig. Er bestaat geen landelijke financiële vergoeding meer, maar er zijn wel ondersteunende regelingen.

1. Respijtzorg

• Wat is het?
  Tijdelijke vervanging van mantelzorg om overbelasting te voorkomen.
• Hoe werkt het?
  Respijtzorg kan worden geregeld via de gemeente, vaak vanuit de Wmo. In sommige gevallen vergoedt ook een aanvullende zorgverzekering (een deel van) de kosten.

2. Persoonsgebonden budget (pgb)

• Wat is het?
  Een budget waarmee de zorgvrager zelf zorg kan inkopen, bijvoorbeeld bij een mantelzorger.
• Hoe werkt het?
  Een pgb is alleen mogelijk als de zorg structureel en intensief is én de zorgvrager een geldige indicatie heeft vanuit de Wlz, Wmo of Jeugdwet. De zorgafspraken moeten worden vastgelegd in een zorgovereenkomst.

3. Waardering door de gemeente

• Wat is het?
  Het landelijke mantelzorgcompliment bestaat niet meer. Gemeenten mogen wel eigen waarderingsvormen aanbieden.
• Hoe werkt het?
  Dit verschilt per gemeente en kan bestaan uit een cadeaubon, activiteit of andere vorm van waardering.

4. Reiskosten en voorzieningen

• Wat is het?
  Denk aan parkeervergunningen, een gehandicaptenparkeerkaart of een OV-begeleiderskaart.
• Hoe werkt het?
  Deze regelingen lopen via de gemeente of, in sommige gevallen, via de zorgverzekeraar.

Regelingen bij uitkeringen

Mantelzorg kan invloed hebben op uitkeringen, maar de mogelijkheden zijn beperkt.

1. Ontheffing sollicitatieplicht bij WW
   Kun je mantelzorg tijdelijk niet combineren met werk? Dan kun je een (tijdelijke) ontheffing van de sollicitatieplicht aanvragen. Dit geldt meestal voor maximaal zes maanden en is in uitzonderlijke situaties verlengbaar.

Let op: er bestaat geen aparte regeling meer waarbij mantelzorgjaren meetellen voor de duur van een WW-uitkering.

Belastingaftrek voor zorgkosten

Bepaalde zorgkosten kun je mogelijk aftrekken bij je aangifte inkomstenbelasting, maar dit is strikt geregeld.

• Alleen specifieke, niet-vergoede zorgkosten komen in aanmerking.
• Er geldt altijd een drempelbedrag, afhankelijk van je inkomen.
• Mantelzorg op zichzelf is niet aftrekbaar; het gaat uitsluitend om concrete zorgkosten.

Overige regelingen die je niet mag missen

• Dubbele kinderbijslag: zorg je intensief voor je eigen kind van 3 tot 18 jaar, dan kun je dubbele kinderbijslag aanvragen via de SVB.
• Bijzondere bijstand: heb je onverwacht hoge kosten, zoals extra zorgkosten, dan kan de gemeente soms helpen met een gift of lening.
• Mantelzorgverzekering: sommige gemeenten bieden een collectieve mantelzorgverzekering aan. Dit is meestal een uitbreiding op de aansprakelijkheidsverzekering en geen standaarddekking.

Praktische tips voor mantelzorgers

1. Overleg tijdig met je werkgever en leg afspraken vast.
2. Check altijd wat jouw gemeente aanbiedt; regelingen verschillen sterk per gemeente.
3. Maak gebruik van respijtzorg om overbelasting te voorkomen.
4. Houd goed bij welke kosten je maakt en wat wel of niet vergoed wordt.

Mantelzorg geven is waardevol, maar het is belangrijk dat je zelf ook ondersteuning krijgt. Door te weten welke regelingen er zijn en waar de grenzen liggen, kun je betere keuzes maken voor jezelf en voor degene voor wie je zorgt.