Lening bij ouders: dit zijn de regels

Door strengere hypotheekregels en hoge huizenprijzen lukt het niet altijd om bij de bank genoeg te lenen voor het huis dat je wilt kopen. In dat geval kan een aanvullende lening bij je ouders uitkomst bieden. De rente over zo’n lening kan fiscaal aftrekbaar zijn, net als bij een hypotheek van de bank. Daarvoor moet je je wel aan een aantal duidelijke regels houden.

Lening bij ouders werkt net als een hypotheek bij de bank

Een lening bij je ouders moet in grote lijnen voldoen aan dezelfde voorwaarden als een hypotheek bij de bank. Wil je de rente aftrekken in box 1, dan moet de lening:

• in maximaal 30 jaar volledig worden afgelost
• annuïtair of lineair worden afgelost
• schriftelijk worden vastgelegd in een leningsovereenkomst

Een notariële akte is niet verplicht, maar kan voor je ouders wel extra zekerheid geven. Daarnaast moet je een zakelijke rente afspreken. Dat betekent een rentepercentage dat vergelijkbaar is met wat je bij een bank zou betalen.

De lening op tijd doorgeven aan de Belastingdienst

Bij een hypotheek van de bank worden de gegevens automatisch verwerkt in je belastingaangifte. Heb je een lening bij je ouders, dan moet je die zelf opgeven in je aangifte inkomstenbelasting. Dat doe je over het jaar waarin de lening is afgesloten.

Geef je de lening niet op, dan loop je het risico dat de renteaftrek vervalt.

Aflossen moet écht gebeuren

Bij een lening van de bank is het vanzelfsprekend dat je iedere maand aflost. Bij een lening van ouders gaat dat in de praktijk soms minder strikt. De Belastingdienst accepteert dat niet.

Je moet de afgesproken aflossingen en rente daadwerkelijk betalen, precies volgens het schema in de leningsovereenkomst. Wordt er niet (op tijd) afgelost, dan kan dat fiscale gevolgen hebben.

Niet aflossen? Dan verhuist de lening

Controleert de Belastingdienst en blijkt dat je in de praktijk niet aflost? Dan wordt de lening fiscaal verplaatst van box 1 naar box 3. Dat betekent dat je de rente niet meer mag aftrekken.

Belangrijk om te weten: als die verhuizing eenmaal heeft plaatsgevonden, kun je dit niet meer herstellen door achteraf alsnog te betalen. De renteaftrek ben je dan definitief kwijt.

Schenken als oplossing: alleen onder strikte voorwaarden

Ouders mogen hun kind geld schenken, tot bepaalde bedragen belastingvrij. In theorie kan een schenking helpen om de maandlasten te verlagen. Maar hier gelden strikte regels.

De betaling van rente en aflossing en de schenking mogen niet met elkaar worden verrekend. Dat betekent dat:

• jij eerst rente en aflossing betaalt aan je ouders
• je ouders daarna, los daarvan, een schenking overmaken

Gebeurt dit niet op die manier, dan kan de Belastingdienst de rente zien als een schenking. In dat geval vervalt de renteaftrek.

Gevolgen voor de belasting

Houd je je aan alle regels, dan is de rente die je aan je ouders betaalt aftrekbaar in box 1. Voor je ouders geldt dat zij over die ontvangen rente geen inkomstenbelasting betalen.

Wel valt het uitgeleende bedrag bij je ouders in box 3. Zij betalen dus vermogensbelasting over het bedrag dat ze aan jou hebben uitgeleend, net zoals over spaargeld of beleggingen.

Laat je goed adviseren

Een lening bij ouders kan financieel aantrekkelijk zijn, maar is gevoelig voor fouten in de uitvoering. Een kleine afwijking kan grote fiscale gevolgen hebben.

Laat je daarom goed adviseren voordat je hiermee aan de slag gaat. Of begin met het berekenen van je maximale hypotheek. Dan weet je precies hoeveel je bij de bank kunt lenen en welk deel je eventueel aanvullend moet financieren.