Bijkomende kosten bij het bouwen van een eigen huis: waar krijg je in 2026 mee te maken?

Een kavel kopen en daarop je eigen huis laten bouwen: het geeft veel vrijheid. Je bepaalt zelf de indeling, uitstraling en afwerking. Maar bij zelfbouw hoort ook een realistisch beeld van de kosten. Naast de grond- en bouwkosten krijg je te maken met allerlei bijkomende kosten. Die worden vaak onderschat. In dit artikel lees je welke bijkomende kosten je in 2026 kunt verwachten als je een eigen huis bouwt.

Welke kosten krijg je bij zelfbouw?

Als je zelf een huis (laat) bouwen, heb je grofweg te maken met twee soorten kosten: plankosten en stichtingskosten.

Plankosten zijn alle kosten die je maakt voordat de bouw start. Denk aan ontwerptekeningen, berekeningen en vergunningen. Deze kosten betaal je meestal uit eigen zak, omdat je op dat moment nog geen hypotheek hebt.

Stichtingskosten zijn alle kosten die nodig zijn om het huis daadwerkelijk te realiseren. Daaronder vallen de grondkosten, de bouwkosten en de bijkomende kosten. In dit artikel zoomen we in op die bijkomende kosten.

Hoe hoog zijn de bijkomende kosten gemiddeld?

Bij zelfbouw moet je rekenen op extra kosten bovenop de grond- en bouwsom. Gemiddeld liggen de bijkomende kosten rond de 10% tot 15% van de bouwkosten, afhankelijk van je keuzes, de gemeente en de complexiteit van het project.

Stel dat je voor grond en bouw samen € 450.000 betaalt en de bijkomende kosten komen uit op 12%. Dan betaal je ongeveer € 54.000 extra. Dat is een aanzienlijk bedrag, en daarom is het belangrijk dit vanaf het begin mee te nemen in je budget.

Overzicht van de belangrijkste bijkomende kosten

De bijkomende kosten bij een zelfbouwwoning kun je grofweg verdelen in drie categorieën: kosten aan de gemeente, kosten voor de financiering en kosten rondom de bouw zelf.

Kosten aan de gemeente

Leges
Voordat je mag bouwen, heb je een omgevingsvergunning nodig. Die vraag je aan bij de gemeente. Voor de behandeling van deze aanvraag betaal je leges. Hoe hoog die zijn, verschilt per gemeente, maar vaak gaat het om een percentage van de bouwkosten. Houd er rekening mee dat je deze kosten ook betaalt als de vergunning uiteindelijk niet wordt verleend.

Erfpacht
Soms bouw je op grond die niet jouw eigendom is, maar waarop erfpacht rust. In dat geval betaal je een periodieke vergoeding: de erfpachtcanon. Deze kun je soms afkopen met een eenmalig bedrag. Meer hierover lees je in het artikel over een huis kopen met erfpacht.

Paalfundering
In sommige gemeenten verzorgt de gemeente het heien van de fundering. Dat kan praktisch zijn, maar de kosten komen wel voor jouw rekening en kunnen flink oplopen, zeker bij slappe grond.

Kosten voor de financiering

Advies- en bemiddelingskosten
Schakel je een hypotheekadviseur in, dan betaal je advies- en bemiddelingskosten. De hoogte verschilt per adviseur en is afhankelijk van de complexiteit van je situatie, bijvoorbeeld als je zelfstandig ondernemer bent of meerdere inkomensbronnen hebt.

Notariskosten
De levering van de kavel en het vestigen van de hypotheek verlopen via de notaris. Je tekent daar de leveringsakte en meestal ook de hypotheekakte. Reken op notariskosten van grofweg rond de duizend euro, inclusief inschrijving in het kadaster. Meer hierover lees je in het e-book over naar de notaris gaan bij het kopen van een huis.

Kosten tijdens de bouw

Architect
Een architect vertaalt jouw wensen naar een ontwerp en kan ook helpen bij vergunningen en toezicht tijdens de bouw. Hoe uitgebreider de rol van de architect, hoe hoger de kosten. Sommige mensen kiezen voor een standaardontwerp om kosten te besparen, anderen juist voor maatwerk.

Aansluitkosten nutsvoorzieningen
Je krijgt te maken met kosten voor het aansluiten van water, elektriciteit, riolering, internet en eventueel gas of een warmtenet. Ook tijdelijke aansluitingen voor bouwstroom en bouwwater vallen hieronder. Deze kosten worden vaak pas later zichtbaar, maar tellen wel mee in het totaal.

Inrichting, afwerking en verhuizing

Na oplevering ben je er nog niet. Je huis moet leefbaar worden gemaakt. Denk aan vloerafwerking, keuken, sanitair, raambekleding, schilderwerk en het aanleggen van een tuin. Daarnaast krijg je te maken met verhuiskosten en het afsluiten van verzekeringen, zoals een opstalverzekering en een inboedelverzekering. Dit deel kun je zo duur maken als je zelf wilt, maar onderschat het niet.

Realistisch budgetteren voorkomt verrassingen

Zelf een huis bouwen biedt veel vrijheid, maar vraagt ook om een scherpe begroting. Door de bijkomende kosten vanaf het begin mee te nemen, voorkom je dat je later voor onaangename verrassingen komt te staan.

Wil je weten waar je nog meer rekening mee moet houden bij zelfbouw? Download dan de checklist Zelfbouw. Daarin lees je onder andere hoe je een kavel vindt, waar je op let bij het kiezen van een architect en aannemer en hoe je grip houdt op de kosten tijdens de bouw.