Zzp-regels 2026: Wet DBA, rechtsvermoeden, AOV en Zelfstandigenwet
Laatst geüpdatet
17 september 2026
Leestijd
5 minuten
- Laatst geüpdate: 17 september 2026
- Leestijd: 5 minuten
Als zzp’er heb je het waarschijnlijk al gemerkt: er gebeurt veel tegelijk. De Belastingdienst handhaaft weer op schijnzelfstandigheid, opdrachtgevers zijn soms voorzichtiger en nieuwe zzp-regels zijn nog in ontwikkeling.
Tegelijk ontstaat er meer lijn in het zzp-dossier. Het rechtsvermoeden bij lage tarieven is definitief aangenomen en treedt op 31 december 2026 in werking. De Zelfstandigenwet en de verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid zijn nog in ontwikkeling. Hier lees je wat nu geldt en wat eraan komt.
In het kort
De wet voor het rechtsvermoeden bij lage tarieven is aangenomen en treedt op 31 december 2026 in werking. De Zelfstandigenwet is nog in ontwikkeling. Het concept gaat eind september 2026 naar uitvoeringstoetsen en een tweede internetconsultatie; de beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028.
Snel naar
De grote lijn: wat geldt nu en wat komt eraan?
De verschillende zzp-plannen lopen naast elkaar. Voor je huidige opdrachten blijven de bestaande wettelijke regels en rechtspraak leidend. Daarbij kijkt men naar alle feiten en omstandigheden van de samenwerking.
| Onderdeel | Stand van zaken |
|---|---|
| Beoordeling arbeidsrelatie | Bestaande wet en rechtspraak gelden; de Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer volgens de normale regels. |
| Rechtsvermoeden laag uurtarief | De wet is aangenomen en treedt op 31 december 2026 in werking. Het grensbedrag bij de start wordt nog afzonderlijk vastgesteld. |
| Zelfstandigenwet | Nog in ontwikkeling; nog geen definitieve wet. |
| Verplichte AOV | Wetsvoorstel in behandeling; invoeringsdatum staat niet vast. |
Wet DBA: de praktijk blijft bepalend
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volgens de normale regels op schijnzelfstandigheid. Daarbij draait het niet om één contractzin of één vinkje, maar om hoe jij en je opdrachtgever in de praktijk samenwerken.
Alle omstandigheden tellen mee. Denk aan de aard en duur van het werk, hoeveel vrijheid je hebt, je plek in de organisatie, je ondernemersrisico, je tarief en de manier waarop je je ook buiten deze opdracht als ondernemer gedraagt.
In 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk bij opzet of grove schuld. Verzuimboetes worden in 2026 nog niet opgelegd.
Rechtsvermoeden bij lage tarieven: vanaf 31 december 2026
De Tweede Kamer nam de wet op 21 april 2026 aan. De Eerste Kamer volgde op 16 juni 2026 en op 29 juni werd de wet gepubliceerd in het Staatsblad. Met het inwerkingtredingsbesluit van 13 juli 2026 staat ook de startdatum vast: 31 december 2026.
De kern
Verdien je vanaf de invoering maximaal het dan geldende grensbedrag? Dan kun je makkelijker stellen dat je eigenlijk werknemer bent. De opdrachtgever moet het rechtsvermoeden vervolgens weerleggen.
Het is geen minimumtarief
Je mag ook onder de grens zelfstandig werken, zolang de samenwerking daadwerkelijk zelfstandig is.
Het is geen automatisch oordeel
De werkende moet zelf een beroep doen op het rechtsvermoeden. De opdrachtgever kan daarna aantonen dat geen arbeidsovereenkomst bestaat.
Het is vooral civielrechtelijk
Het gaat om het makkelijker opeisen van werknemersrechten, zoals loon, bescherming bij ziekte en ontslagbescherming.
Hoe zit het met € 38?
In de wetstekst staat een basisbedrag van € 36 per uur. Dit bedrag wordt geïndexeerd. Het kabinet communiceerde voor het prijspeil van 1 januari 2026 over ongeveer € 38. Het bedrag dat bij de start op 31 december 2026 geldt, wordt nog afzonderlijk vastgesteld. € 38 is dus nog niet de definitieve wettelijke grens bij invoering.
Zelfstandigenwet: de kapstok die alles moet verbinden
Het rechtsvermoeden is geen eindpunt. De grotere verandering moet komen van de Zelfstandigenwet.
Het voorstel krijgt twee toetsen met een beperkt aantal concrete criteria. De zelfstandigentoets kijkt naar jou als ondernemer. De werkrelatietoets kijkt naar je vrijheid en onafhankelijkheid binnen een concrete opdracht en daarmee naar het ontbreken van gezag.
De precieze criteria zijn nog niet gepubliceerd. Dat gebeurt volgens het kabinet eind september 2026 bij een tweede internetconsultatie. Dan gaat het concept ook naar uitvoeringstoetsen en opnieuw naar het Adviescollege toetsing regeldruk. Daarna wil het kabinet het zo snel mogelijk naar de Raad van State sturen.
Twee onderdelen uit het eerdere initiatiefvoorstel komen niet terug: de toetsingscommissie en sectorale rechtsvermoedens. In plaats daarvan wil het kabinet duidelijke, algemene spelregels en een wettelijke ‘veilige haven’: voldoe je aan de toekomstige criteria, dan moet duidelijk zijn dat je in ieder geval als zelfstandige kunt werken.
De behandeling door de Tweede en Eerste Kamer is voorzien in 2027. Als dat tijdpad wordt gehaald, kan de wet op 1 januari 2028 ingaan. Tot die tijd blijven de huidige wet en rechtspraak bepalend.
Verplichte AOV: voorstel, nog geen invoeringsdatum
Het kabinet heeft een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen ingediend. Dat voorstel moet nog door het wetgevingstraject. Een definitieve ingangsdatum staat niet vast.
Je huidige verplichtingen veranderen daardoor nu nog niet. Wel is het verstandig om los van de wet te bekijken hoe je een periode zonder inkomen zou opvangen.
Wat betekent dit voor jou?
Voor bestaande opdrachten is er geen reden om alleen vanwege één nieuwe term of tariefgrens in paniek te raken. Kijk wel kritisch naar de manier waarop je werkt.
- Beschrijf duidelijk wat je oplevert en welke vrijheid je hebt in de uitvoering.
- Controleer of de praktijk nog past bij wat je contract zegt.
- Kijk opnieuw naar je tarief, ondernemersrisico, verzekeringen en buffer.
- Werk je rond de toekomstige tariefgrens? Volg dan de definitieve vaststelling van het bedrag voor 31 december 2026.
Veelgestelde vragen
Wat is het rechtsvermoeden bij lage tarieven?
De wet voor het rechtsvermoeden maakt het voor werkenden met maximaal het toekomstige grensbedrag makkelijker om te stellen dat ze eigenlijk werknemer zijn. De opdrachtgever moet het vermoeden dan weerleggen. De wet treedt op 31 december 2026 in werking; het grensbedrag bij de start wordt nog afzonderlijk vastgesteld.
Is € 38 straks een minimumtarief?
Nee. Het rechtsvermoeden is geen minimumtarief. Onder de geldende grens kun je nog steeds zelfstandig werken.
Is de Zelfstandigenwet al definitief?
Nee. De wet is nog in ontwikkeling.
Handig artikel? Deel het met een andere ondernemer
Stuur het eenvoudig door via WhatsApp, LinkedIn of e-mail.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.
