Onderzoek: 44% van zzp'ers heeft spijt van late pensioenstart

Bijna twee op de drie zzp’ers vonden eind 2024 dat ze hun pensioen niet goed of niet duidelijk goed hadden geregeld. Bovendien zei 44% achteraf liever eerder met pensioenopbouw te zijn begonnen.

Vooral ondernemers die pas na hun dertigste startten, hadden daar later spijt van. Ook het inkomen maakte veel verschil: zzp’ers met een hoger besteedbaar inkomen voelden zich duidelijk vaker tevreden over hun pensioenaanpak.

Dat blijkt uit onderzoek van Knab onder 1.000 zzp’ers in oktober 2024. In dit artikel lees je de belangrijkste uitkomsten en wat je daar als ondernemer praktisch van kunt leren.

Over het onderzoek

Knab ondervroeg in oktober 2024 1.000 zzp’ers over hun pensioenopbouw. De deelnemers beantwoordden onder meer vragen over:

• hoe goed zij hun pensioen zelf vonden geregeld;
• de leeftijd waarop zij met pensioenopbouw begonnen;
• eventuele spijt over een late start;
• de manieren waarop zij vermogen voor later opbouwden;
• hun kennis van jaarruimte en andere fiscale mogelijkheden.

Hoe goed vinden zzp’ers hun pensioen geregeld?

Van de ondervraagde ondernemers vond 36% het eigen pensioen goed geregeld. Een bijna even grote groep gaf een neutraal oordeel en ruim een kwart vond het pensioen slecht geregeld.

Daarmee vond bijna twee op de drie zzp’ers niet overtuigend dat hun pensioen goed geregeld was.

Dit gaat om hun eigen gevoel. Het onderzoek bepaalde niet of het opgebouwde vermogen objectief voldoende was voor hun verwachte uitgaven. Daarvoor is een persoonlijke pensioenberekening nodig.

44% heeft spijt niet eerder te zijn begonnen

Van alle ondervraagde zzp’ers zei 44% spijt te hebben dat ze niet of niet eerder met hun pensioen waren begonnen.

De verschillen naar startleeftijd waren groot:

Onder ondernemers die vóór hun dertigste waren begonnen, lag het aandeel met spijt rond de 30%. Bij mensen die vanaf hun dertigste begonnen, was dat meer dan de helft.

Waarom eerder beginnen helpt

Wie vroeg begint, heeft meer jaren om vermogen op te bouwen. Daardoor kun je meestal met een lager periodiek bedrag naar hetzelfde doel werken.

Bij beleggen kan rendement over eerder behaald rendement bovendien bijdragen aan de groei van het vermogen. Die uitkomst is niet gegarandeerd: beleggingen kunnen ook minder waard worden.

Later beginnen betekent niet dat pensioenopbouw geen zin meer heeft. Je hebt alleen minder tijd, waardoor je mogelijk meer moet inleggen, langer moet doorwerken of je gewenste pensioeninkomen moet aanpassen.

Hogere inkomens voelen zich vaker goed voorbereid

Het besteedbare inkomen hing sterk samen met het vertrouwen in de eigen pensioenaanpak.

Van de zzp’ers met minder dan € 2.000 besteedbaar inkomen vond één op de vier het pensioen goed geregeld. Bij ondernemers met meer dan € 4.000 besteedbaar inkomen was dat ruim de helft.

Dat verschil is begrijpelijk. Wie meer financiële ruimte heeft, kan doorgaans makkelijker een buffer opbouwen en structureel geld voor later reserveren. Tegelijk kan ook een klein bedrag een nuttige eerste stap zijn, zolang je voldoende geld beschikbaar houdt voor belastingen, buffers en lopende uitgaven.

Hoeveel zetten zzp’ers opzij voor hun pensioen?

Ongeveer de helft van de ondervraagde zzp’ers zette periodiek geld opzij voor later. Binnen die groep deed:

• 68% dat maandelijks;
• 20% dat jaarlijks;
• 7% dat na een binnenkomende betaling.

Gemiddeld reserveerden deze ondernemers ongeveer 10% van hun netto-inkomen. Ook hier waren de inkomensverschillen duidelijk:

• bij een besteedbaar inkomen onder € 2.000: gemiddeld 7%;
• bij € 2.000 tot € 3.000: gemiddeld 9%;
• bij € 3.000 tot € 4.000: gemiddeld 11%;
• bij meer dan € 4.000: gemiddeld 12%.

Lees ook hoe je een passend maandbedrag voor je pensioen berekent.

Welke manieren gebruikten zzp’ers voor hun pensioen?

De deelnemers konden meerdere vormen van pensioen- en vermogensopbouw noemen. De meest voorkomende waren:

• regulier sparen: 47%;
• pensioen via een huidige of voormalige werkgever: 46%;
• vrij beleggen: 31%;
• extra aflossen op de hypotheek: 28%;
• lijfrente via beleggen: 26%;
• lijfrente via sparen: 21%;
• langer blijven werken: 21%;
• vastgoed buiten de eigen woning: 15%;
• nog niets geregeld: 14%.

Ondernemers die belegden of een lijfrente gebruikten, gaven relatief vaak aan dat hun pensioen goed geregeld voelde. Dat betekent niet automatisch dat beleggen de oorzaak van dat vertrouwen was. Mensen met meer inkomen, vermogen of financiële kennis kiezen mogelijk ook vaker voor deze vormen.

Een passende oplossing kan daarom bestaan uit een combinatie van:

• een vrij beschikbare buffer;
• pensioensparen of pensioenbeleggen;
• vrij sparen of beleggen;
• lagere woonlasten;
• pensioen dat eerder via een werkgever is opgebouwd.

Bekijk de belangrijkste mogelijkheden in pensioen opbouwen als zzp’er: 4 opties vergeleken.

Jaarruimte en lijfrente blijven voor veel zzp’ers ingewikkeld

Minder dan de helft van de respondenten, 48%, zei goed te weten wat jaarruimte betekende. Vooral onder lagere inkomens was de kennis beperkter.

Een op de drie zzp’ers met een laag inkomen gaf aan dat de ingewikkeldheid van fiscale regelingen hen ervan weerhield om het pensioen beter te regelen.

Jaarruimte is het bedrag dat je bij een fiscaal pensioentekort mogelijk mag aftrekken als je het op een erkende lijfrenterekening stort. Heb je die ruimte in eerdere jaren niet volledig gebruikt? Dan kun je deze onder voorwaarden nog tien jaar meenemen via de reserveringsruimte.

Een lijfrentestorting is alleen aftrekbaar voor zover je daadwerkelijk jaar- of reserveringsruimte hebt. Bereken die ruimte daarom voordat je geld stort.

Lees de actuele uitleg in jaarruimte berekenen in 2026: zo werkt het.

Wat kun je van dit onderzoek leren?

Het onderzoek laat vooral zien dat uitstel later vaak als gemiste kans wordt ervaren. Je hoeft daarbij niet direct je volledige pensioenplan af te ronden.

1. Bekijk wat je al hebt opgebouwd.
   Controleer je AOW en pensioen uit eerdere banen via Mijnpensioenoverzicht.nl.
2. Maak je doel concreet.
   Vergelijk je verwachte pensioeninkomen met je toekomstige uitgaven.
3. Zorg eerst voor voldoende buffers.
   Zet geen geld vast dat je nodig kunt hebben voor belasting of tegenvallers.
4. Bereken je fiscale ruimte.
   Controleer je jaar- en reserveringsruimte vóór een lijfrentestorting.
5. Begin met een haalbaar bedrag.
   Ook een kleine vaste inleg zorgt ervoor dat pensioen onderdeel wordt van je financiële routine.
6. Beoordeel je aanpak ieder jaar opnieuw.
   Je winst, uitgaven, fiscale ruimte en plannen kunnen veranderen.

Ben je nog niet begonnen? Bekijk dan het praktische stappenplan pensioen opbouwen als zzp’er: zo begin je klein.

Beginnen is belangrijker dan direct alles perfect regelen

De ondernemers in het onderzoek die later waren begonnen, hadden duidelijk vaker spijt. Dat betekent niet dat je direct een groot bedrag hoeft vast te zetten.

Begin met inzicht, bepaal wat financieel haalbaar is en bouw van daaruit verder. Een combinatie van vrij vermogen en een aparte pensioenrekening kan daarbij zorgen voor zowel flexibiliteit als pensioenopbouw.

Onderzoeksverantwoording: Knab ondervroeg in oktober 2024 1.000 zzp’ers. De resultaten zijn gebaseerd op zelfrapportage en geven geen persoonlijk pensioenadvies. Aan sparen en beleggen zijn verschillende voorwaarden, kosten en risico’s verbonden. Beleggingen kunnen meer, maar ook minder waard worden.