Pensioen opbouwen als zzp'er? Zo begin je klein
Als ondernemer ben je vaak druk met je bedrijf. Pensioen schuift daardoor makkelijk naar later. Toch is het belangrijk om ook aan je toekomst te denken. Je bouwt als zzp’er namelijk meestal geen pensioen op via een werkgever.
Dat betekent niet dat je meteen grote bedragen opzij hoeft te zetten. Ook met kleine, vaste bedragen kun je beginnen. In dit artikel lees je hoe je stap voor stap start met pensioen opbouwen, hoe jaarruimte werkt en welke keuzes je hebt.
In het kort
Als zzp’er ben je grotendeels zelf verantwoordelijk voor je pensioen. Begin daarom met overzicht: kijk wat je al hebt opgebouwd, bereken je jaarruimte en kies daarna pas hoe je geld opzijzet. Pensioensparen en pensioenbeleggen kunnen belastingvoordeel opleveren, maar je geld staat dan wel vast voor later. Regulier beleggen is flexibeler, maar geeft geen pensioenbelastingvoordeel.
Snel naar
Waarom pensioen vaak blijft liggen
Pensioen voelt voor veel ondernemers als iets voor later. Logisch: je hebt nu klanten, opdrachten, belasting, administratie en je privé-uitgaven. Toch is uitstellen precies wat pensioen duurder of lastiger kan maken.
Uit Knab-onderzoek blijkt dat 65% van de zzp’ers boven de 50 jaar spijt heeft dat ze niet eerder zijn gestart met het regelen van hun pensioen. Niet omdat ze niets wilden doen, maar vaak omdat ze te lang dachten: dat komt later wel.
Het goede nieuws: beginnen hoeft niet groot. Een eerste stap kan ook zijn dat je je jaarruimte berekent, een klein vast bedrag apart zet of inzicht krijgt in wat je later waarschijnlijk al krijgt.
Eerste stap
Krijg overzicht
Bekijk wat je al hebt opgebouwd en wat je nog mist.
Tweede stap
Bereken je ruimte
Check hoeveel je met belastingvoordeel mag inleggen.
Derde stap
Begin klein
Verhoog je inleg later als je inkomen dat toelaat.
Wat is een pensioengat?
Een pensioengat ontstaat als je later minder inkomen hebt dan je nodig hebt om prettig te leven. Dat kan gebeuren als je weinig of geen aanvullend pensioen opbouwt, laat begint of fiscale mogelijkheden laat liggen.
Als zzp’er krijg je later waarschijnlijk AOW. Daarnaast heb je misschien pensioen opgebouwd bij een eerdere werkgever. Maar aanvullend pensioen via een huidige werkgever bouw je meestal niet automatisch op. Dat verschil moet je zelf opvangen.
Wil je eerst weten hoe groot jouw mogelijke tekort is? Lees dan ook ons artikel: Heb ik een pensioengat?
Wat zijn jaarruimte en reserveringsruimte?
Wil je met belastingvoordeel pensioen opbouwen? Dan krijg je al snel te maken met jaarruimte en reserveringsruimte.
Jaarruimte
Jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar met belastingvoordeel mag inleggen voor aanvullend pensioen. Sinds de nieuwe pensioenregels is die ruimte ruimer geworden. In 2026 is je jaarruimte maximaal 30% van je pensioengrondslag, verminderd met pensioen dat je eventueel al via een werkgever hebt opgebouwd.
De exacte uitkomst verschilt per persoon. Bereken je jaarruimte daarom met de jaarruimte-tool van Knab.
Reserveringsruimte
Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet volledig gebruikt? Dan kun je die ruimte soms alsnog benutten. Dat heet reserveringsruimte. In 2026 kun je ongebruikte jaarruimte uit 2016 tot en met 2025 meenemen. Er geldt wel een maximum voor hoeveel reserveringsruimte je in één jaar mag gebruiken.
Dit kan vooral interessant zijn in een jaar waarin je meer winst maakt en extra belastingvoordeel kunt gebruiken.
Meer uitleg nodig? Lees dan ook: Wat is jaarruimte en hoe kun je het berekenen?
Welke opties heb je om pensioen op te bouwen?
Er zijn meerdere manieren om geld voor later opzij te zetten. Welke optie bij jou past, hangt af van hoeveel flexibiliteit je wilt, hoeveel risico je kunt nemen en of je belastingvoordeel wilt gebruiken.
Pensioensparen
Je zet geld op een geblokkeerde pensioenrekening. Je inleg is aftrekbaar als die binnen je jaarruimte of reserveringsruimte valt. Je geld staat vast voor later en je krijgt rente.
Pensioenbeleggen
Je belegt via een geblokkeerde pensioenrekening. Je inleg kan belastingvoordeel opleveren, maar beleggen brengt risico’s met zich mee. Je beleggingen kunnen meer, maar ook minder waard worden.
Regulier beleggen
Je belegt buiten een pensioenrekening. Je geld is flexibeler beschikbaar, maar je krijgt geen pensioenbelastingvoordeel. Dit kan passen als je geld later misschien eerder nodig hebt.
Wil je eerst de voor- en nadelen naast elkaar zien? Lees dan het overzicht: Pensioen opbouwen als zzp’er: 4 opties in 2026.
Hoe werkt het belastingvoordeel?
Bij pensioensparen, pensioenbeleggen of een lijfrente kan je inleg aftrekbaar zijn van je belastbaar inkomen. Dat geldt alleen voor het deel dat binnen je jaarruimte en eventuele reserveringsruimte valt.
Het voordeel bestaat grofweg uit twee delen. Je kunt je inleg aftrekken bij je aangifte inkomstenbelasting. Daarnaast telt het saldo op een pensioenrekening niet mee voor je vermogen in box 3.
Rekenvoorbeeld
Stel: je legt € 5.000 in op een pensioenrekening en die inleg valt volledig binnen je jaarruimte. Als je daarover 37% belastingvoordeel krijgt, krijg je € 1.850 terug via je aangifte. Netto kost die inleg je dan € 3.150. Later, als je pensioen laat uitkeren, betaal je wel inkomstenbelasting over de uitkeringen.
Let op: belastingvoordeel is geen gratis geld. Je schuift belastingheffing deels naar later en je geld staat vast voor je pensioen. Dat kan slim zijn, maar het moet wel passen bij je situatie.
Zo begin je met pensioen opbouwen
Pensioen regelen hoeft niet in één keer perfect. Met deze stappen kom je praktisch op gang.
1. Bekijk wat je al hebt
Log in op mijnpensioenoverzicht.nl. Daar zie je hoeveel AOW en pensioen je waarschijnlijk krijgt en wat je tot nu toe hebt opgebouwd via werkgevers.
2. Bepaal wat je later nodig hebt
Maak een grove inschatting van je gewenste inkomen later. Denk aan woonlasten, boodschappen, zorgkosten, vrije tijd, reizen en hulp aan kinderen. Het hoeft niet exact, maar het helpt om een richting te kiezen.
3. Bereken je jaarruimte
Gebruik de jaarruimte-tool om te zien hoeveel je dit jaar fiscaal voordelig kunt inleggen. Bereken ook of je nog reserveringsruimte hebt uit eerdere jaren.
4. Kies een manier die bij je past
Wil je weinig risico en vind je zekerheid belangrijk? Dan kan pensioensparen passen. Wil je kans op meer rendement en kun je schommelingen aan? Dan kan pensioenbeleggen passen. Wil je flexibiliteit houden? Dan kun je ook kijken naar regulier sparen of beleggen buiten een pensioenrekening.
5. Begin met een bedrag dat je kunt volhouden
Begin liever klein en consequent dan groot en onrealistisch. Je kunt je inleg later verhogen als je meer winst maakt, een grote opdracht afrondt of je buffer op orde hebt.
Praktische tip
Zet pensioen niet op één hoop met je btw, inkomstenbelasting of buffer. Maak er een aparte pot of rekening voor. Dan zie je beter wat echt voor later bedoeld is.
Wil je pensioen eerst rustig uitgelegd krijgen?
Sinds juni 2024 volgden ruim 10.000 mensen ons webinar over hoe je je pensioen slim kunt regelen. Financieel Expert Oskar Barendse legt daarin begrijpelijk uit welke opties je hebt en hoe je fiscaal voordeel kunt gebruiken. 96% van de kijkers geeft aan iets nieuws te hebben geleerd.
Beginnen is belangrijker dan perfect beginnen
Als zzp’er ben je zelf verantwoordelijk voor je pensioen. Dat kan groot voelen, maar je hoeft niet alles vandaag te regelen. Begin met overzicht, bereken je jaarruimte en kies een bedrag dat bij je huidige inkomen past.
Als je dat elk jaar opnieuw doet, bouw je stap voor stap aan financiële rust voor later. En misschien nog belangrijker: je voorkomt dat pensioen iets blijft dat je steeds naar volgend jaar schuift.
Artikel bewaren of doorsturen?
Gebruik de knoppen hieronder om dit artikel later terug te lezen of te delen met iemand die nog wil beginnen met pensioen opbouwen.
Aan beleggen zijn kosten en risico’s verbonden. Je beleggingen kunnen meer, maar ook minder waard worden. In het uiterste geval kun je zelfs je gehele inleg verliezen.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.
Casper Zwart
Casper is Lead Thought Leadership & Customer Insights bij Knab. Op basis van onderzoek en data helpt hij ondernemers financieel slimmer te ondernemen en draagt hij bij aan de kennispositie van Knab op het gebied van zelfstandig ondernemerschap.
