Voorlopige aanslag voor zzp'ers: aavragen, wijzigen en betalen

Heb je de definitieve aanslag inkomstenbelasting over 2025 ontvangen en moet je flink bijbetalen? Of krijg je juist veel meer terug dan verwacht? Kijk dan niet alleen naar het afgelopen jaar. Het kan ook een signaal zijn dat je voorlopige aanslag voor 2026 niet meer aansluit bij je werkelijke situatie.

Dat betekent niet dat je hem automatisch moet aanpassen. Zoek eerst uit waardoor het verschil is ontstaan. Is je winst structureel hoger of lager geworden? Ben je gestart of gestopt met ondernemen? Of ging het om een eenmalige aftrekpost? In dit artikel lees je wanneer je als zzp’er je voorlopige aanslag aanvraagt, wijzigt of juist laat staan.

Wat is een voorlopige aanslag?

Een voorlopige aanslag is een schatting van de belasting die je over het lopende jaar moet betalen of terugkrijgt. De Belastingdienst gebruikt hiervoor gegevens uit eerdere belastingjaren. Een voorlopige aanslag 2026 die je niet eerder hebt gewijzigd, kan bijvoorbeeld zijn gebaseerd op gegevens uit 2024.

Als zzp’er kan je voorlopige aanslag bestaan uit:

1. Inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen.
Deze worden berekend op basis van onder meer je verwachte winst, andere inkomsten, aftrekposten, heffingskortingen en persoonlijke situatie.

2. De inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet.
Over je winst uit onderneming betaal je meestal zelf een bijdrage Zvw. Daarvoor kun je een aparte voorlopige aanslag ontvangen.

De voorlopige aanslag is geen definitieve afrekening. Nadat je aangifte over 2026 hebt gedaan, berekent de Belastingdienst wat je werkelijk had moeten betalen of ontvangen. De bedragen van je voorlopige aanslag worden daarmee verrekend.

Definitieve aanslag 2025 ontvangen: wat doe je nu?

Een grote bijbetaling of teruggave betekent niet automatisch dat je voorlopige aanslag 2026 verkeerd is. Loop eerst deze drie stappen langs.

1. Zoek uit waardoor het verschil over 2025 is ontstaan.
Misschien was je winst hoger dan verwacht, heb je naast je onderneming andere inkomsten ontvangen of klopte een eerdere voorlopige teruggave niet meer. Het kan ook gaan om een vergeten aftrekpost of een eenmalige investering.

2. Bepaal of die oorzaak ook in 2026 speelt.
Was je hogere winst structureel en verwacht je dit jaar opnieuw meer te verdienen? Dan kan verhogen verstandig zijn. Ging het om een eenmalige opdracht of aftrekpost? Neem dat bedrag dan niet zonder meer over in je schatting voor 2026.

3. Controleer of de definitieve aanslag zelf klopt.
Ontdek je een fout in je aangifte over 2025? Dan moet je die aangifte wijzigen of controleren of bezwaar nodig is. Alleen je voorlopige aanslag voor 2026 aanpassen herstelt de fout over 2025 niet. Op de website van de Belastingdienst lees je wat je kunt doen als je na het indienen een fout ontdekt.

Wanneer vraag je als zzp’er een voorlopige aanslag aan?

Heb je nog geen voorlopige aanslag, maar verwacht je over 2026 inkomstenbelasting te moeten betalen? Dan kun je er zelf één aanvragen. Dat is vooral handig als je pas bent gestart en nog niet eerder winst uit onderneming hebt aangegeven.

Met een voorlopige aanslag betaal je gedurende het jaar alvast belasting. Daardoor hoef je na je eerste aangifte niet ineens de belasting over een heel ondernemersjaar te betalen. Je verkleint ook de kans dat je in korte tijd zowel een definitieve aanslag over het vorige jaar als termijnen voor het huidige jaar krijgt.

Wil je eerst inschatten hoeveel inkomstenbelasting je ongeveer betaalt? Gebruik dan de uitleg en rekentool voor inkomstenbelasting als zzp’er.

Wanneer moet je je voorlopige aanslag wijzigen?

Aanpassen is vooral verstandig als je verwacht dat het verschil tussen de schatting en je werkelijke situatie aanzienlijk wordt. Je hoeft dus niet bij iedere kleine afwijking meteen een nieuw formulier in te vullen.

Stop je met je onderneming? Verlaag je geschatte winst dan niet automatisch tot nul. Bij het beëindigen van je bedrijf kan juist stakingswinst ontstaan, waardoor je inkomen in het laatste jaar hoger uitvalt.

Gaat het vooral om veranderingen rond je woning, partner, gezin, pensioen of ander inkomen? Lees dan ook in welke privésituaties je je voorlopige aanslag controleert.

Hoe vraag of wijzig je een voorlopige aanslag?

Een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen doe je via Mijn Belastingdienst.

1. Maak een actuele schatting.
Gebruik je administratie en de cijfers die je tot nu toe hebt. Schat vervolgens je omzet, zakelijke kosten en winst voor heel 2026. Neem ook ander inkomen en relevante aftrekposten mee.

2. Verzamel je gegevens.
Je hebt onder meer je DigiD, inkomensgegevens, aftrekposten en eventueel de gegevens van je fiscale partner nodig.

3. Log in bij Mijn Belastingdienst.
Kies het formulier voor het aanvragen of wijzigen van de voorlopige aanslag 2026. Controleer ook de vooraf ingevulde gegevens. Die kunnen gebaseerd zijn op een ouder belastingjaar.

4. Controleer, onderteken en verstuur.
Na het versturen krijg je een ontvangstbevestiging. Meestal ontvang je binnen vier tot vijf weken bericht. Soms duurt het langer, maar de Belastingdienst geeft aan dat je binnen acht weken bericht krijgt.

Vraag of wijzig je voorlopige aanslag via de Belastingdienst.

Hoe werkt betalen in termijnen?

Krijg je een te betalen voorlopige aanslag over het lopende jaar? Dan kun je het bedrag in één keer of in maandelijkse termijnen betalen. Hoeveel termijnen je krijgt, hangt af van de datum waarop de aanslag is opgelegd.

Ontvang je de aanslag aan het begin van het jaar, dan kun je meestal in maximaal elf termijnen betalen. Vraag je hem later in het jaar aan of wijzig je hem omhoog, dan zijn er minder maanden over. Je maandbedrag kan daardoor hoger worden.

De eerste termijn moet uiterlijk één maand na de datum op de aanslag binnen zijn. De laatste betaling moet vóór het einde van het jaar zijn gedaan. Kijk daarom altijd naar de betaalinformatie op je nieuwe aanslag.

Een voorlopige aanslag vervangt het reserveren van belastinggeld niet volledig. Je winst kan tijdens het jaar opnieuw veranderen. Lees daarom ook hoeveel je als zzp’er reserveert voor btw, inkomstenbelasting en Zvw.

Hoe zit het met de voorlopige aanslag Zvw?

Ben je ondernemer of heb je inkomsten uit werk buiten loondienst? Dan betaal je over die inkomsten meestal zelf de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet. De Belastingdienst kan je daarvoor een aparte voorlopige aanslag Zvw sturen.

Ook deze aanslag is een schatting op basis van eerdere gegevens. Verandert je winst? Dan kan zowel je voorlopige aanslag inkomstenbelasting als je voorlopige aanslag Zvw veranderen. Dezelfde online stappen kun je gebruiken om de Zvw-aanslag te wijzigen.

Na je aangifte inkomstenbelasting berekent de Belastingdienst je definitieve bijdrage Zvw. Wat je via de voorlopige aanslag al hebt betaald, wordt daarmee verrekend.

Tot wanneer kun je een voorlopige aanslag wijzigen?

Meestal kun je een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen tot 1 mei van het volgende jaar. Heb je al een aangiftebrief gekregen? Dan geldt de uiterste datum die in die brief staat.

Je mag je voorlopige aanslag vaker dan één keer wijzigen. Blijkt je schatting later in het jaar opnieuw niet te kloppen, pas hem dan nogmaals aan. Een logisch controlemoment is halverwege het jaar, wanneer je meer werkelijke cijfers hebt.

Houd naast je aanslag ook je belastingpotje actueel

Een voorlopige aanslag helpt je om belastingbetalingen over het jaar te spreiden. Toch blijft het verstandig om een buffer aan te houden. Je uiteindelijke winst kan immers hoger uitvallen dan de schatting waarop je maandbedrag is gebaseerd.

Met de Inkomstenverdeler van Knab kun je binnenkomende betalingen automatisch verdelen over je betaal- en spaarrekeningen. Zo zet je bijvoorbeeld geld apart voor btw, inkomstenbelasting, kosten en je buffer.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.