Onderzoek: Zzp-vaders vaker bij school, opvang en zwemles dankzij eigen agenda
Je kind moet naar zwemles. Er is een oudergesprek op school. De opvang valt uit. Of je krijgt midden op een werkdag een telefoontje: je kind is ziek en moet worden opgehaald.
Voor veel ouders zijn dat puzzelmomenten. Voor ondernemende vaders zijn het ook de momenten waarop de voordelen van het zzp-bestaan heel concreet worden. 81% zegt door hun onderneming de tijd flexibeler te kunnen indelen rond het gezin.
Tegelijk verandert die flexibiliteit de rolverdeling thuis niet vanzelf. Als er onder werktijd iets met de kinderen geregeld moet worden, springen ondernemende moeders veel vaker zelf in dan ondernemende vaders.
In het kort
Knab vroeg ruim 2.000 zzp’ers naar hun ervaringen met ondernemerschap. Onder hen waren 570 mannen met thuiswonende kinderen. Vooral vaders met jonge kinderen en basisschoolkinderen ervaren de voordelen van ondernemerschap in hun gezinsleven. Tegelijk laten de cijfers zien dat praktische zorgtaken nog steeds vaker bij ondernemende moeders terechtkomen.
Snel naar
Jonge kinderen maken de voordelen zichtbaar
Bij basisschoolkinderen wordt flexibiliteit concreet
Flexibiliteit verandert de rolverdeling thuis beperkt
Werkritme schuift mee met thuis
Vrijheid neemt de druk niet weg
Vaders blijven positief over ondernemerschap
Vooral jonge kinderen maken de voordelen zichtbaar
Gemiddeld zegt bijna een kwart van de ondernemende vaders dat kinderen het ondernemerschap aantrekkelijker hebben gemaakt. Achter dat gemiddelde zit een duidelijk verschil tussen gezinsfases.
Bij vaders met een jongste kind van 0 tot 3 jaar zegt 40% dat het ouderschap ondernemerschap aantrekkelijker heeft gemaakt. Bij vaders met een jongste kind van 4 tot 12 jaar is dat 33%. Daarna neemt dat aandeel verder af.
Jongste kind 0-3 jaar
Ondernemerschap aantrekkelijker
40%
Jongste kind 4-12 jaar
Ondernemerschap aantrekkelijker
33%
Alle vaders met thuiswonende kinderen
Ondernemerschap aantrekkelijker
23%
Vooral in de jaren waarin kinderen veel praktische aandacht vragen, wordt flexibiliteit tastbaar. Het gaat dan om opvang, zwemles, schooltijden, studiedagen, oudergesprekken en momenten waarop een kind onverwacht thuis is.
“Met jonge schoolgaande kinderen, sport en zwemles is het voor ons gezin echt goud dat ik flexibel kan zijn als ondernemer.”
— ondernemer in zakelijke dienstverlening, 30-39 jaar, 4 tot 7 jaar zelfstandig, jongste kind 0-3 jaar
Bij vaders met oudere kinderen blijft het oordeel over ondernemerschap positief, maar het vaderschap speelt minder vaak een directe rol in hoe zij naar hun werk kijken. Van de vaders met een jongste kind van 18 jaar of ouder zegt 83% dat kinderen geen invloed hebben op hun kijk op ondernemerschap.
Bij basisschoolkinderen wordt flexibiliteit het meest concreet
De praktische voordelen van ondernemerschap lijken het sterkst zichtbaar bij vaders met het jongste kind in de basisschoolleeftijd. In die fase zijn kinderen zelfstandiger dan peuters, maar vragen ze nog veel planning, halen, brengen en aanwezigheid.
Vooral bij vaders met een jongste kind van 4 tot 12 jaar liggen de percentages hoog. 87% zegt zijn tijd flexibeler te kunnen indelen rond het gezin. Ook ervaart 87% meer regie over de eigen tijd. 85% zegt vaker aanwezig te kunnen zijn bij belangrijke momenten van de kinderen.
Vaders met jongste kind 4-12 jaar
Tijd flexibeler indelen
87%
Vaders met jongste kind 4-12 jaar
Meer regie over tijd
87%
Vaders met jongste kind 4-12 jaar
Vaker aanwezig bij momenten
85%
In de toelichtingen komt die ruimte vooral terug als iets heel praktisch: invloed op de agenda en de mogelijkheid om werk te verschuiven wanneer het gezinsleven daarom vraagt.
“Ik werk best nog eens aan administratie in de avonduren. Maar ik ben ook vrij bij een optreden op school.”
— ondernemer in de bouw, 40-49 jaar, 8 tot 15 jaar zelfstandig, jongste kind 4-12 jaar
Flexibiliteit verandert de rolverdeling thuis beperkt
De meeste ondernemende vaders ervaren dus meer ruimte in hun agenda. Maar meer flexibiliteit op het werk betekent niet automatisch dat praktische zorgtaken thuis anders worden verdeeld.
Dat zie je vooral wanneer één ouder ondernemer is en de ander in loondienst werkt. Bij zzp-moeders met een partner in loondienst zegt 57% dat zij vaker of bijna altijd zelf inspringen als er onder werktijd iets met een kind geregeld moet worden. Bij zzp-vaders met een partner in loondienst is dat 23%.
Zzp-moeders met partner in loondienst
Vaker of bijna altijd zelf inspringen
57%
Zzp-vaders met partner in loondienst
Vaker of bijna altijd zelf inspringen
23%
| Wie springt meestal in als er tijdens werktijd iets met je kind geregeld moet worden? | Zzp-vaders | Zzp-moeders |
|---|---|---|
| Vaker of bijna altijd ik | 23% | 57% |
| Ongeveer gelijk verdeeld | 41% | 27% |
| Vaker of bijna altijd mijn partner | 26% | 6% |
| Niet van toepassing | 10% | 10% |
Het verschil is het grootst in de fase waarin kinderen het meeste halen, brengen en plannen vragen. Van de zzp-vaders met een partner in loondienst en een jongste kind van 4 tot 12 jaar zegt 33% dat zij vaker of bijna altijd zelf inspringen. Bij zzp-moeders in dezelfde situatie is dat 71%.
Ook wanneer beide ouders ondernemer zijn, blijft dat patroon zichtbaar. Die groep is kleiner, dus die cijfers zijn vooral richtinggevend. Van de ondernemende vaders met een ondernemende partner zegt 10% dat zij vaker of bijna altijd inspringen. Bij ondernemende moeders met een ondernemende partner ligt dat op 35%.
Werkritme schuift mee met de fase thuis
Kinderen hebben ook invloed op het aantal uren dat vaders werken. Vooral bij jonge kinderen geven vaders vaker aan dat ze minder werken of dat dit per periode verschilt.
| Doordat je kinderen hebt, werk je als zzp’er... | Alle vaders | 0-3 jaar | 4-12 jaar | 13-17 jaar | 18+ |
|---|---|---|---|---|---|
| Meer uren dan daarvoor | 9% | 13% | 5% | 8% | 14% |
| Ongeveer evenveel uren | 31% | 34% | 33% | 28% | 31% |
| Minder uren dan daarvoor | 17% | 28% | 24% | 11% | 8% |
| Dat verschilt per periode | 22% | 28% | 25% | 27% | 14% |
| Niet van toepassing, ik was al vader toen ik begon als zzp’er | 20% | 6% | 13% | 26% | 33% |
Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.
Bij vaders met een jongste kind van 0 tot 3 jaar zegt 28% minder uren te werken door de kinderen. Nog eens 28% zegt dat dit per periode verschilt. Bij vaders met een jongste kind van 4 tot 12 jaar geeft 24% aan minder uren te werken en 25% dat dit wisselt.
In de toelichtingen zie je hoe verschillend vaders dat invullen. De één begint later vanwege de opvang, de ander schuift administratie naar de avond. Ook thuiswerken helpt sommige vaders om kleine momenten met de kinderen mee te pakken.
“Omdat ik vanuit huis werk, heb ik veel reistijd gewonnen. Die kan ik nu inzetten voor mijn gezin.”
— ondernemer in finance, 40-49 jaar, 8 tot 15 jaar zelfstandig, jongste kind 0-3 jaar
Bij oudere kinderen verandert dat beeld. Vaders met een jongste kind van 18 jaar of ouder geven vaker aan dat het hebben van kinderen geen invloed heeft op hun werkritme. In die levensfase verschuift het voordeel van ondernemerschap vaker naar algemene vrijheid, zelfstandigheid en plezier in het werk.
Vrijheid neemt de druk niet weg
Ondernemende vaders zijn positief, maar hun antwoorden zijn niet alleen vrolijk. Inkomensonzekerheid, werk dat doorloopt en de combinatie van werk en gezin zijn belangrijke aandachtspunten.
Die druk is het meest zichtbaar bij vaders met jonge kinderen. Van de vaders met een jongste kind van 0 tot 3 jaar zegt 21% weinig extra uitdaging te ervaren. Bij vaders met een jongste kind van 18 jaar of ouder is dat 44%.
| Grootste uitdaging als ouder | Alle vaders | 0-3 jaar | 4-12 jaar | 13-17 jaar | 18+ |
|---|---|---|---|---|---|
| Ik ervaar weinig extra uitdaging | 33% | 21% | 28% | 35% | 44% |
| Inkomensonzekerheid | 21% | 25% | 22% | 22% | 17% |
| Werk en gezin lopen sneller door elkaar | 20% | 24% | 24% | 20% | 15% |
| Het is lastiger om echt vrij te zijn | 16% | 18% | 19% | 16% | 14% |
| Schuldgevoel richting werk of gezin | 6% | 4% | 3% | 7% | 8% |
Op mobiel kun je de tabel horizontaal verschuiven.
Bij vaders met jonge kinderen spelen inkomensonzekerheid en het door elkaar lopen van werk en gezin relatief vaker. Dat past bij de fase waarin kinderen veel aandacht vragen en de financiële verantwoordelijkheid en de kosten voor het gezin relatief hoog zijn.
“In mijn hoofd ben ik altijd bezig met mijn werk. Daardoor ben ik nooit echt vrij.”
— ondernemer in de bouw, 30-39 jaar, 1 tot 3 jaar zelfstandig, jongste kind 4-12 jaar
Ook onzekerheid over opdrachten en wetgeving komt terug in de open antwoorden. Vooral discussies rond de Wet DBA worden door meerdere respondenten genoemd als bron van spanning. Voor sommige vaders voelt dat extra zwaar omdat er thuis een gezin afhankelijk is van het inkomen.
Ondanks de druk blijft de balans positief
Na alle voordelen, uitdagingen en verschillen in taakverdeling blijft de totale waardering hoog. Ondernemende vaders geven het werken als zelfstandig ondernemer gemiddeld een 8,2. Dat cijfer verschilt weinig tussen vaders met jonge kinderen en vaders met oudere kinderen.
Gemiddeld rapportcijfer
8,2
Voor werken als zelfstandig ondernemer.
Positieve invloed op band met kinderen
73%
Past beter bij gezin dan loondienst
71%
Alleen gevraagd aan vaders die eerder in loondienst werkten.
Meer vrijheid dan in loondienst
90%
Alleen gevraagd aan vaders die eerder in loondienst werkten.
Die cijfers laten zien waarom veel vaders positief blijven, ook als ondernemerschap soms extra druk geeft. Het zzp-bestaan maakt het voor veel zzp-vaders mogelijk om meer ruimte om hun werk rond hun gezin te organiseren.
Volgens Casper Zwart, onderzoeker bij Knab, zit de opvallendste uitkomst vooral in het verschil tussen flexibiliteit op het werk en de verdeling thuis.
“Voor veel ondernemende vaders wordt vrijheid pas echt concreet op gewone gezinsmomenten: een kind ophalen, bij een schooloptreden zijn of kunnen schuiven als de opvang uitvalt. Tegelijk laat dit onderzoek zien dat flexibiliteit op het werk niet automatisch leidt tot een andere verdeling thuis. Ondernemende moeders springen nog steeds veel vaker in als er onder werktijd iets geregeld moet worden.”
— Casper Zwart, onderzoeker bij Knab
Meer ruimte voor momenten die blijven hangen
Voor veel ondernemende vaders zit de waarde van het zzp-bestaan in gewone gezinsmomenten. Een kind naar school brengen. Aanwezig zijn bij een optreden. Eerder stoppen voor sport of later beginnen na de opvang.
Die ruimte maakt ondernemerschap voor veel vaders aantrekkelijker, vooral zolang kinderen veel planning en aandacht vragen. Tegelijk laat het onderzoek zien dat flexibiliteit in werk en taakverdeling thuis twee verschillende dingen blijven.
Ondernemerschap geeft veel vaders meer invloed op hun tijd. Wat er thuis met die ruimte gebeurt, verschilt per gezin.
Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.
Casper Zwart
Casper is Lead Thought Leadership & Customer Insights bij Knab. Op basis van onderzoek en data helpt hij ondernemers financieel slimmer te ondernemen en draagt hij bij aan de kennispositie van Knab op het gebied van zelfstandig ondernemerschap.
