Wat is een recessie? En wat merk je ervan?

Het woord ‘recessie’ duikt regelmatig op in het nieuws. Soms lijkt het alsof we er middenin zitten, soms wordt er juist voor gewaarschuwd. Maar wat is een recessie precies, hoe ontstaat die en wat merk jij daar in de praktijk van?

Wat is een recessie?

Een recessie is een periode van minimaal twee opeenvolgende kwartalen waarin de economie krimpt. Dat betekent dat de totale waarde van alle geproduceerde goederen en diensten afneemt. Die totale waarde noemen we het bruto binnenlands product (BBP).

Kort gezegd: er wordt minder verdiend, minder uitgegeven en minder geïnvesteerd.

Hoe ontstaan recessies?

Er is zelden één duidelijke oorzaak. Meestal spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

Problemen op de huizenmarkt

De huizenmarkt kan een recessie versterken of zelfs veroorzaken. Dat bleek tijdens de crisis van 2008, toen makkelijk krediet en snel stijgende huizenprijzen zorgden voor een bubbel. Toen die barstte en huishoudens hun hypotheek niet meer konden betalen, kwamen banken en bedrijven in de problemen.

Een beurscrash

Een plotselinge daling van aandelenkoersen kan het vertrouwen van beleggers en bedrijven aantasten. Bedrijven worden minder waard, investeringen worden uitgesteld en consumenten houden de hand op de knip. Dat remt de economie.

Hoge inflatie en stijgende rentes

Bij hoge inflatie verhogen centrale banken vaak de rente om prijsstijgingen af te remmen. Geld lenen wordt daardoor duurder voor consumenten en bedrijven. Dat kan leiden tot minder uitgaven en investeringen, wat de economische groei afremt.

Dalend consumentenvertrouwen

Een groot deel van de economie draait op bestedingen van consumenten. Als mensen onzeker zijn over hun baan of inkomen, stellen ze grote aankopen uit. Minder bestedingen betekenen minder omzet voor bedrijven.

Externe schokken

Ook gebeurtenissen buiten de economie kunnen een recessie veroorzaken. Denk aan oorlogen, pandemieën of natuurrampen. Zulke crises verstoren productie, handel en dagelijks leven, met economische gevolgen op de langere termijn.

Wat zijn de gevolgen van een recessie?

De impact van een recessie verschilt per situatie. Bij een korte en milde recessie blijven de gevolgen vaak beperkt. Duurt een recessie langer of is deze dieper, dan kun je merken dat:

• de werkloosheid oploopt;
• lonen minder snel stijgen;
• consumenten minder te besteden hebben;
• investeringen door bedrijven afnemen;
• huizenprijzen kunnen dalen.

Niet iedereen wordt even hard geraakt. Sommige sectoren zijn gevoeliger voor economische tegenwind dan andere.

Hoe lang duurt een recessie?

Dat verschilt sterk. Sommige recessies duren slechts een paar kwartalen. Andere houden meerdere jaren aan. Duurt een recessie lang en is de impact groot, dan spreken we meestal van een economische crisis.

Ter vergelijking: de financiële crisis begon in 2008 en hield in Nederland meerdere jaren aan. Andere economische krimpperiodes waren juist korter en herstelden relatief snel.

Wat merk jij ervan?

Of je persoonlijk veel merkt van een recessie hangt af van je situatie. Heb je een vaste baan in een sector waar veel vraag naar blijft, dan is de impact vaak kleiner. Ben je ondernemer of werk je in een conjunctuurgevoelige sector, dan kun je sneller merken dat opdrachten teruglopen of kosten stijgen.

Wat altijd helpt, is zorgen voor financiële buffers en overzicht. Dat geeft rust, juist in economisch onzekere tijden.