Kun jij geld terugkrijgen van de Belastingdienst over je vermogen in box 3?

Heb je de afgelopen jaren belasting betaald over je vermogen in box 3, terwijl je werkelijke rendement lager was dan het rendement waarmee de Belastingdienst rekende? Dan kun je in sommige gevallen geld terugkrijgen.

De regels rondom box 3 zijn de afgelopen jaren meerdere keren aangepast. Daardoor is het niet altijd eenvoudig om te bepalen of je nog iets moet doen, voor welke jaren dat kan en wanneer je beter kunt wachten op een brief van de Belastingdienst.

In dit artikel lees je wanneer teruggave mogelijk is, welke jaren extra interessant zijn en hoe je je goed voorbereidt.

Wil je dit soort updates blijven volgen? Volg Knab op LinkedIn.

Waarom kun je mogelijk geld terugkrijgen?

De Belastingdienst berekende jarenlang belasting in box 3 op basis van een fictief rendement. Dat is een geschatte opbrengst van je vermogen. Alleen liep die schatting in de praktijk niet altijd gelijk met wat mensen echt verdienden met hun spaargeld, beleggingen, vastgoed of andere box 3-bezittingen.

Daarom geldt inmiddels een tegenbewijsregeling. Is jouw werkelijke rendement lager dan het fictieve rendement waarmee de Belastingdienst rekent? Dan moet de Belastingdienst uitgaan van je lagere werkelijke rendement. Je gaat door het doorgeven van je werkelijke rendement dus niet méér belasting betalen dan eerder berekend.

Voor welke jaren kun je nog belasting terugvragen?

Dat hangt af van het belastingjaar. Vooral het verschil tussen 2017 tot en met 2020, 2021 tot en met 2024 en 2025 is belangrijk.

Wanneer krijg je een brief van de Belastingdienst?

De Belastingdienst verstuurt de brieven niet allemaal tegelijk. Dat kan tot in 2028 duren. In de brief staat het fictieve rendement dat je nodig hebt om te beoordelen of je werkelijke rendement lager was.

Bron: Belastingdienst, planning brieven werkelijk rendement.

Heb je alleen spaargeld in box 3? Dan hoef je volgens de Belastingdienst niet altijd op de brief te wachten. De kans op teruggave is bij alleen spaargeld wel klein, omdat het forfaitaire rendement op spaargeld het werkelijke rendement meestal redelijk benadert.

Wat telt mee als werkelijk rendement?

Bij werkelijk rendement kijkt de Belastingdienst breder dan veel mensen verwachten. Het gaat niet alleen om rente, dividend of huurinkomsten. Ook waardestijgingen en waardedalingen van je bezittingen tellen mee.

Belangrijk: ook ongerealiseerde waardestijgingen tellen mee. Je hoeft beleggingen, crypto of vastgoed dus niet verkocht te hebben voordat de waardeverandering meetelt.

Wat telt meestal niet mee?

Niet alles valt in box 3. Je eigen woning valt meestal in box 1. Ook lijfrentes, ondernemingsvermogen en een hypotheekschuld waarvoor je renteaftrek hebt, vallen normaal gesproken niet in box 3.

Daarnaast mag je kosten meestal niet aftrekken bij het bepalen van je werkelijke rendement. Denk aan onderhoudskosten van een tweede woning of aan- en verkoopkosten van aandelen. Rente op box 3-schulden vormt daarop een belangrijke uitzondering.

Wanneer loont het om dit te checken?

Teruggave is vooral interessant als je werkelijke rendement duidelijk lager was dan het rendement waar de Belastingdienst vanuit ging. Dat kan bijvoorbeeld spelen bij slechte beursjaren, dalende crypto’s, waardedaling van een tweede woning of een vermogen met relatief veel schulden.

Voor beleggers is 2022 vaak een logisch jaar om extra goed naar te kijken. In dat jaar was het gemiddelde aandelenrendement negatief, terwijl de Belastingdienst voor beleggingen en andere bezittingen rekende met een positief fictief rendement. Dat betekent niet automatisch dat je geld terugkrijgt, maar het maakt het jaar wel kansrijker om te controleren.

Let op bij een tweede woning of ander vastgoed

Heb je een tweede woning, vakantiehuis of ander vastgoed in box 3? Dan telt de waardeverandering mee bij het werkelijke rendement. Vanaf 2026 geldt bovendien een bijtelling voor eigen gebruik van een tweede woning of andere onroerende zaak die je zelf gebruikt of deels zelf gebruikt.

Dat maakt de berekening voor vastgoed vaak ingewikkelder dan voor spaargeld of beleggingen. Verzamel daarom niet alleen huurinkomsten, maar ook WOZ-waarden, aankoop- en verkoopgegevens en informatie over eventuele box 3-schulden.

Box 3-belasting terugvragen: zo pak je het aan

Tot wanneer kun je nog actie ondernemen?

De termijn verschilt per belastingjaar en per situatie. Kijk daarom altijd goed naar je aanslag, eventuele bezwaarstatus en brieven van de Belastingdienst. Voor 2021 en later krijg je vanzelf een brief als je je werkelijke rendement mag doorgeven. Voor oudere jaren gelden strengere voorwaarden.

Ben je te laat met het opsturen van het formulier? Dan kan de Belastingdienst een definitieve aanslag opleggen op basis van het fictieve rendement. Wil je daarna alsnog je werkelijke rendement doorgeven, dan moet je mogelijk bezwaar maken. Ben je ook te laat met bezwaar, dan kun je het formulier volgens de Belastingdienst in sommige situaties alsnog binnen vijf jaar na het jaar waarover de aanslag gaat invullen en opsturen.

Wat kun je nu het beste doen?

Begin met overzicht. Kijk voor welke jaren je box 3-vermogen had en bij welke jaren je rendement waarschijnlijk lager was dan het fictieve rendement. Verzamel daarna alvast je gegevens, zodat je snel kunt reageren als je een brief krijgt.

Laat je vooral niet opjagen door losse tips op social media. Box 3-herstel is behoorlijk technisch en de regels verschillen per jaar. Een simpele vuistregel werkt daardoor niet voor iedereen.

Niet te laat, wel goed voorbereid

Heb je belasting betaald over een hoger rendement dan je daadwerkelijk behaalde? Dan kan het de moeite waard zijn om te kijken of teruggave mogelijk is.

Voor recente jaren zijn er nog duidelijke mogelijkheden. Voor oudere jaren hangt veel af van bezwaar, aanslagdatum en de Massaal bezwaar plus-procedure. Daarom loont het om nu alvast overzicht te maken, ook als je nog op een brief van de Belastingdienst wacht.

Nog een tip: hulp van FiscAlert

Wil je ondersteuning bij het invullen of gebruikmaken van rekentools, dan kun je lid worden van FiscAlert. Zij helpen bij het correct berekenen en onderbouwen van je werkelijke rendement.

Veelgestelde vragen over box 3-belasting terugvragen

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. De plek waar je alles vindt om je geldzaken slim te regelen.