Doelbeleggen: 6 stappen naar een passend beleggingsplan

Beleggen zonder duidelijk doel maakt het lastig om goede keuzes te maken. Hoeveel leg je in? Hoeveel risico neem je? En wanneer weet je of je op koers ligt?

Bij doelbeleggen koppel je je beleggingen aan een concreet doel, een gewenst bedrag en een datum. Denk aan extra financiële ruimte voor later, de studie van je kind of eerder minder werken.

Een beleggingsplan geeft richting, maar geen zekerheid. Rendement kan tegenvallen en je kunt je doelbedrag missen. In dit artikel lees je hoe je in zes stappen een realistisch plan maakt en wanneer je het aanpast.

Wat is doelbeleggen?

Doelbeleggen betekent dat je niet alleen probeert vermogen op te bouwen, maar vooraf vastlegt waarvoor je dat vermogen wilt gebruiken.

Een beleggingsdoel bestaat meestal uit vier onderdelen:

• waarvoor je het geld wilt gebruiken;

• hoeveel je ongeveer nodig hebt;

• wanneer je het geld wilt gebruiken;

• hoeveel onzekerheid je kunt accepteren.

Die onderdelen hangen samen. Een doel over twintig jaar geeft bijvoorbeeld meer tijd om tussentijdse koersdalingen op te vangen dan een doel over vier jaar. Dat betekent niet dat een lange looptijd winst garandeert.

Doelbeleggen helpt vooral om beslissingen minder afhankelijk te maken van de beursstand van vandaag. Je kunt beter beoordelen hoeveel je wilt inleggen, welk risico passend is en wanneer aanpassing nodig is.

1. Maak je beleggingsdoel concreet

“Ik wil later meer geld” is te algemeen om een portefeuille en inleg op af te stemmen. Beschrijf zo precies mogelijk waarvoor je het vermogen wilt gebruiken.

Voorbeelden zijn:

• over vijftien jaar minder gaan werken;

• bijdragen aan de studie van je kind;

• later extra inkomen naast AOW en pensioen hebben;

• op een bepaald moment een deel van je hypotheek aflossen;

• een financiële reserve voor later opbouwen.

Vraag jezelf ook af hoe noodzakelijk het doel is. Wil je een bepaald bedrag graag bereiken, of heb je het volledige bedrag op een vaste datum nodig?

Dat verschil is belangrijk. Bij een flexibel doel kun je mogelijk langer doorbeleggen, minder opnemen of de datum verschuiven. Bij een noodzakelijke uitgave heb je minder ruimte om een tegenvallend resultaat op te vangen.

Maak onderscheid tussen wensen en verplichtingen

Geld voor een noodzakelijke uitgave op korte termijn hoort meestal niet op een beleggingsrekening. Denk aan belastingen, onderhoud aan je woning of een studiebetaling die over twee jaar vaststaat.

Beleggen past eerder bij doelen waarvoor je het geld langere tijd kunt missen en waarbij je een lagere eindwaarde kunt opvangen.

Twijfel je of je doel beter bij sparen of beleggen past? Lees dan onze vergelijking tussen sparen en beleggen.

2. Bepaal je doelbedrag en doeldatum

Koppel je doel aan een bedrag en een moment. Daarmee bepaal je je beleggingshorizon: de periode waarin je vermogen kunt opbouwen.

Bereken welk bedrag je ongeveer nodig hebt

Gebruik waar mogelijk actuele bedragen als vertrekpunt. Wil je bijvoorbeeld bijdragen aan een studie of je inkomen een aantal jaren aanvullen? Maak dan een inschatting van de verwachte totale kosten.

Houd bij een doel dat ver in de toekomst ligt rekening met inflatie. Een bedrag van € 30.000 heeft over vijftien jaar waarschijnlijk minder koopkracht dan nu. Je toekomstige doelbedrag kan daardoor hoger moeten zijn dan de huidige prijs van je doel.

De precieze inflatie en kostenontwikkeling kun je niet voorspellen. Werk daarom met een redelijke schatting en controleer deze later opnieuw.

Kies een realistische doeldatum

Hoe langer je horizon, hoe meer tijd je doorgaans hebt om:

• vermogen op te bouwen met maandelijkse inleg;

• tussentijdse koersschommelingen op te vangen;

• opbrengsten opnieuw te beleggen;

• je plan bij te sturen als de ontwikkeling tegenvalt.

Een lange looptijd neemt het risico niet weg. Je kunt ook na jarenlang beleggen een lager bedrag hebben dan gehoopt.

Lees meer over het verband tussen tijd en risico in beleggen voor de lange termijn.

3. Controleer hoeveel financiële ruimte je hebt

Een beleggingsdoel mag niet ten koste gaan van geld dat je eerder nodig kunt hebben.

Controleer daarom eerst of je voldoende beschikbaar houdt voor:

• onverwachte en noodzakelijke uitgaven;

• vaste lasten bij tijdelijk minder inkomen;

• geplande uitgaven in de komende jaren;

• belastingen en zakelijke verplichtingen;

• eventuele schulden en rente;

• andere belangrijke financiële doelen.

Je buffer is geen onderdeel van je beleggingsdoel. Die moet direct beschikbaar zijn, ook wanneer beurzen sterk zijn gedaald.

Beleg ook geen maandbedrag dat je alleen in goede maanden kunt missen. Een lagere of tijdelijk gestopte inleg is niet direct een probleem, maar je doelberekening moet wel rekening houden met een realistische financiële ruimte.

Controleer hoeveel verlies je kunt dragen

Vraag niet alleen hoeveel geld je kunt inleggen. Bereken ook wat er gebeurt als je beleggingen bijvoorbeeld 20% of 30% minder waard worden.

Kun je je vaste lasten en andere doelen dan nog betalen? En hoef je het geld niet tijdens de daling op te nemen? Dit bepaalt hoeveel risico je financieel kunt dragen.

Meer maatregelen vind je in acht tips om beleggingsrisico’s te beperken.

4. Bereken hoeveel je eenmalig en maandelijks wilt inleggen

Je benodigde inleg hangt af van:

• het vermogen dat je al hebt opgebouwd;

• je doelbedrag;

• de resterende looptijd;

• de kosten van de beleggingen en dienstverlening;

• het rendement dat je in de berekening veronderstelt.

Je kunt beginnen met een eenmalig bedrag, maandelijkse inleg of een combinatie daarvan.

Werk met meerdere scenario’s

Gebruik niet één verwacht rendement alsof het vaststaat. Bereken bij voorkeur minstens drie mogelijke uitkomsten:

Kijk vooral of je plan ook bij een tegenvallend scenario werkbaar blijft. Kun je dan langer doorgaan, extra inleggen of genoegen nemen met een lager bedrag?

Periodiek beleggen geeft structuur

Met een vaste maandelijkse inleg bouw je geleidelijk vermogen op. Je koopt op verschillende momenten en bent daardoor minder afhankelijk van één instapdatum.

Periodiek beleggen voorkomt geen verlies en levert niet automatisch een hoger rendement op. Stijgen koersen voortdurend? Dan worden latere stortingen tegen hogere prijzen belegd. Dalen ze? Dan koop je later tegen lagere prijzen.

Bekijk de mogelijke ontwikkeling van verschillende maandbedragen in onze rekenvoorbeelden voor maandelijks beleggen.

5. Kies een risico dat bij je doel én situatie past

Het hoogste verwachte rendement is niet automatisch de beste strategie. Meer groeikans betekent meestal ook grotere koersschommelingen en een grotere kans op verlies.

Een passend risico hangt af van drie onderdelen:

Je horizon.
Hoeveel tijd blijft over voordat je het geld nodig hebt?

Je financiële draagkracht.
Hoeveel verlies kun je opvangen zonder andere doelen of vaste lasten in gevaar te brengen?

Je risicobereidheid.
Hoe reageer je waarschijnlijk wanneer je portefeuille fors minder waard wordt?

Je kunt emotioneel bereid zijn veel risico te nemen, terwijl je financiële situatie dat niet toelaat. Andersom kun je financieel een daling dragen, maar daardoor zoveel stress ervaren dat een minder beweeglijke strategie beter past.

Lees meer over deze afweging in wat een risicoprofiel betekent.

Bouw risico eventueel af richting je doeldatum

Komt het moment waarop je het geld nodig hebt dichterbij? Dan blijft minder tijd over om een grote daling op te vangen.

Je kunt daarom besluiten om geleidelijk minder risico te nemen. Bijvoorbeeld door:

• het aandeel risicovollere beleggingen te verkleinen;

• meer relatief minder beweeglijke beleggingen op te nemen;

• een deel van het benodigde bedrag naar sparen over te brengen;

• toekomstige inleg defensiever te beleggen.

Risicoafbouw voorkomt geen verlies. Ook obligaties en defensieve portefeuilles kunnen dalen. Bovendien kan minder risico ook de kans op rendement verlagen.

De juiste afbouw hangt onder meer af van hoe vast je doeldatum is en welk deel van het doelbedrag je absoluut nodig hebt.

6. Controleer minimaal jaarlijks of je plan nog past

Een beleggingsplan maak je voor de lange termijn, maar je persoonlijke en financiële situatie blijft niet altijd hetzelfde.

Controleer bijvoorbeeld eenmaal per jaar:

• past het doel nog bij mijn plannen?

• klopt het doelbedrag nog?

• is de doeldatum gewijzigd?

• kan ik mijn inleg nog steeds missen?

• heb ik voldoende buffer?

• past mijn risico nog bij mijn situatie?

• loop ik voor of achter op mijn planning?

• zijn de kosten of voorwaarden veranderd?

Een controle betekent niet dat je ieder jaar iets moet wijzigen. Soms is de juiste conclusie dat het bestaande plan nog steeds past.

Controleer je plan ook bij grote veranderingen

Wacht niet op de jaarlijkse controle wanneer bijvoorbeeld:

• je inkomen sterk verandert;

• je gaat samenwonen, trouwen of scheiden;

• je een woning koopt of verkoopt;

• je een erfenis of andere financiële meevaller ontvangt;

• je eerder of later over het geld wilt beschikken;

• je een nieuw financieel doel krijgt;

• je ontdekt dat je koersdalingen niet goed kunt verdragen.

Beleg je bij Knab? Lees dan in de actuele uitleg over het controleren en aanpassen van je beleggingsplan hoe je dit in de Knab App regelt.

Wat kun je doen als je achterloopt op je doel?

Een lager rendement dan verwacht betekent niet automatisch dat je meer risico moet nemen. Daarmee vergroot je ook de kans op een groter verlies.

Controleer eerst waardoor de achterstand ontstaat. Mogelijk heb je minder ingelegd, is het doelbedrag gestegen, zijn de kosten hoger of valt het rendement tegen.

Je kunt vervolgens verschillende keuzes onderzoeken:

Je maandelijkse inleg verhogen.
Doe dit alleen als het bedrag structureel binnen je financiële ruimte past.

Een extra bedrag inleggen.
Gebruik hiervoor geen buffer of geld dat je binnenkort nodig hebt.

De doeldatum uitstellen.
Een langere looptijd geeft meer tijd voor nieuwe inleg en mogelijk rendement.

Het doelbedrag aanpassen.
Misschien kun je het doel ook met een lager bedrag gedeeltelijk realiseren.

Het plan opnieuw laten beoordelen.
Controleer of de portefeuille, kosten en het risicoprofiel nog passend zijn.

Wat als je voorloopt?

Ook een hoger vermogen dan gepland vraagt om een keuze. Je kunt bijvoorbeeld:

• je maandelijkse inleg verlagen;

• het doelbedrag verhogen;

• de doeldatum vervroegen;

• geleidelijk minder risico nemen;

• niets veranderen en extra ruimte aanhouden voor tegenvallende jaren.

Ga niet automatisch meer risico nemen omdat de resultaten tot nu toe goed zijn. Rendementen uit het verleden zeggen niet wat de volgende jaren opleveren.

Beleggen voor meerdere doelen

Heb je meerdere doelen met verschillende datums? Behandel die dan bij voorkeur afzonderlijk.

Geld voor een doel over vijf jaar vraagt mogelijk om een andere strategie dan geld voor een doel over twintig jaar. Stop je alles in één portefeuille zonder onderscheid? Dan wordt het moeilijker om te bepalen hoeveel risico bij ieder bedrag past.

Maak per doel duidelijk:

• hoeveel je nodig hebt;

• wanneer je het nodig hebt;

• hoeveel je maandelijks inlegt;

• hoeveel verlies je kunt dragen;

• wanneer je risico wilt afbouwen.

Sommige doelen horen bovendien niet bij flexibel beleggen. Bouw je specifiek vermogen op voor je pensioen? Dan kan een pensioenproduct met fiscale regels en een geblokkeerde rekening mogelijk beter aansluiten.

Hoe werkt doelbeleggen bij Knab?

Bij Knab Beheerd Beleggen beantwoord je bij het openen vragen over onder meer je financiële situatie, doel, looptijd, kennis, ervaring en het risico dat je kunt en wilt nemen.

Op basis daarvan wordt een beleggingsstrategie gekozen. De beleggingsexperts stellen je portefeuille samen en onderhouden deze voor je.

Beleg je voor een specifiek doel met een doeldatum? Dan bouwt Knab het risico van de portefeuille richting die datum geleidelijk af. Dit is bedoeld om de portefeuille beter te laten aansluiten bij de korter wordende horizon.

Risicoafbouw voorkomt geen verlies en garandeert niet dat je het gekozen doelbedrag bereikt. Controleer daarom regelmatig of je doel, datum, inleg en financiële situatie nog kloppen.

In de Knab App kun je je beleggingen en beleggingsplan bekijken. Hoe je het plan aanpast, hangt af van het gekozen doel. Bekijk daarvoor de actuele instructies voor je beleggingsplan.

Deze informatie is algemeen van aard en niet bedoeld als persoonlijk beleggingsadvies. Een beleggingsplan, lange looptijd of risicoafbouw biedt geen garantie dat je je doelbedrag bereikt. Aan beleggen zijn kosten en risico’s verbonden. Je beleggingen kunnen meer waard worden, maar ook minder. Je kunt een deel of zelfs je volledige inleg verliezen.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met praktische artikelen over beleggen, sparen, pensioen en hoe je als zzp’er je geldzaken slimmer regelt.