Beleggen in aandelen: zo werkt het en dit zijn de risico’s

Koop je een aandeel? Dan beleg je in een klein deel van een onderneming. Je kunt rendement behalen als de koers stijgt of als het bedrijf dividend uitkeert. Daar staat tegenover dat de koers sterk kan dalen en een onderneming zelfs failliet kan gaan.

Beleggen in aandelen kan rechtstreeks via losse aandelen, maar ook indirect via een beleggingsfonds of ETF. Welke vorm bij je past, hangt onder meer af van hoeveel kennis, tijd en spreiding je zoekt.

In dit artikel lees je hoe aandelen werken, waardoor koersen bewegen en met welke risico’s je rekening houdt.

Wat is een aandeel?

Een aandeel is een eigendomsbelang in een onderneming. Bedrijven kunnen hun eigendom verdelen over grote aantallen aandelen.

Koop je een aandeel van een beursgenoteerd bedrijf? Dan word je voor een klein deel aandeelhouder. Je deelt mee in de financiële ontwikkeling van het bedrijf, zowel positief als negatief.

De meeste particuliere beleggers houden aandelen via een bank of broker. De aandelen worden administratief voor hen bewaard. Je krijgt normaal gesproken geen papieren bewijs mee naar huis.

Een aandeel is niet hetzelfde als een lening

Koop je een obligatie? Dan leen je geld uit en bestaat er meestal een afspraak over rente en terugbetaling.

Bij een aandeel bestaat zo’n terugbetalingsbelofte niet. Je rendement hangt af van de bedrijfsontwikkeling, waardering door andere beleggers en eventueel dividend.

Waarom geven bedrijven aandelen uit?

Een onderneming kan aandelen uitgeven om geld op te halen. Dat geld kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

• uitbreiding naar nieuwe markten;

• ontwikkeling van producten;

• een bedrijfsovername;

• investeringen in machines of technologie;

• versterking van de financiële positie.

Bij een eerste beursgang of nieuwe aandelenuitgifte kan geld rechtstreeks naar de onderneming gaan.

Koop jij daarna een bestaand aandeel op de beurs? Dan koop je dat meestal van een andere belegger. Het aankoopbedrag gaat dan niet rechtstreeks naar het bedrijf.

Hoe wordt de aandelenkoers bepaald?

De beurskoers ontstaat door vraag en aanbod. Kopers bieden een prijs en verkopers bepalen tegen welke prijs zij hun aandelen willen verkopen.

Die vraag en dat aanbod worden beïnvloed door onder meer:

• omzet, winst en kasstromen van het bedrijf;

• verwachtingen over toekomstige groei;

• schulden en financieringskosten;

• concurrentie en technologische veranderingen;

• economische groei en inflatie;

• rentebesluiten;

• politieke en geopolitieke ontwikkelingen;

• het algemene sentiment onder beleggers.

Goede bedrijfsresultaten leiden niet automatisch tot een hogere koers. Hadden beleggers nog betere resultaten verwacht? Dan kan de koers ondanks winstgroei toch dalen.

De koers laat dus niet alleen zien hoe het bedrijf vandaag presteert. De prijs bevat ook verwachtingen over de toekomst.

Hoe verdien je geld met aandelen?

Het totale rendement van een aandeel bestaat meestal uit twee onderdelen.

Koersrendement

Stijgt de koers nadat je het aandeel hebt gekocht? Dan is je aandeel op papier meer waard.

Pas wanneer je verkoopt, wordt de koerswinst daadwerkelijk gerealiseerd. Verkoop je voor minder dan je aankoopprijs? Dan realiseer je koersverlies.

Houd bij je berekening ook rekening met aankoop-, verkoop- en eventuele valutakosten.

Dividend

Sommige ondernemingen keren een deel van hun winst of reserves uit aan aandeelhouders. Dat heet dividend.

Dividend kan worden uitgekeerd in geld of extra aandelen. Een bedrijf is meestal niet verplicht om steeds hetzelfde dividend te betalen. Het kan de uitkering verlagen, overslaan of volledig stoppen.

Op de dag dat een aandeel zonder recht op het aangekondigde dividend verder wordt verhandeld, wordt de dividenduitkering normaal gesproken in de koers verwerkt.

Lees meer in wat is dividend en wanneer krijg je het?

Welke rechten heb je als aandeelhouder?

Welke rechten bij een aandeel horen, hangt af van het bedrijf en de soort aandelen.

Veel gewone aandelen geven recht op:

• deelname aan de aandeelhoudersvergadering;

• stemmen over bepaalde besluiten;

• eventueel dividend;

• informatie die de onderneming openbaar moet maken.

Niet ieder aandeel geeft dezelfde rechten. Een onderneming kan bijvoorbeeld aandelen zonder stemrecht of met afwijkende dividendrechten uitgeven.

Beleg je via een fonds of ETF? Dan bezit het fonds de onderliggende aandelen en oefent de fondsbeheerder doorgaans de aandeelhoudersrechten uit.

Welke risico’s horen bij aandelen?

Bedrijfsrisico

Omzet of winst kan tegenvallen. Een bedrijf kan marktaandeel verliezen, te veel schulden opbouwen of slecht worden bestuurd.

Koers- en marktrisico

Ook een financieel gezond bedrijf kan dalen als de hele aandelenmarkt onder druk staat. Aandelenkoersen kunnen in korte tijd tientallen procenten bewegen.

Faillissementsrisico

Gaat een onderneming failliet? Dan worden schuldeisers doorgaans eerder betaald dan aandeelhouders. Vaak blijft er voor aandeelhouders weinig of niets over.

Concentratierisico

Beleg je veel in één aandeel, sector of land? Dan kan één tegenvaller een groot deel van je portefeuille raken.

Valutarisico

Beleg je buiten de eurozone? Dan beïnvloeden wisselkoersen je rendement in euro’s.

Liquiditeitsrisico

Bij kleinere of weinig verhandelde aandelen kan het lastig zijn om snel te verkopen tegen de gewenste prijs.

Bekijk de bredere uitleg in de belangrijkste beleggingsrisico’s.

Losse aandelen, een aandelenfonds of ETF?

Je kunt op verschillende manieren in aandelen beleggen.

Een fonds met honderden aandelen is meestal beter gespreid dan één los aandeel. Controleer wel welke landen, sectoren en grootste ondernemingen het fonds domineren.

Meer hierover lees je in wanneer indexbeleggen een goed idee kan zijn.

Waar let je op als je zelf een aandeel kiest?

Een bekende bedrijfsnaam of sterk gestegen koers is onvoldoende reden om een aandeel te kopen.

Onderzoek in ieder geval:

Het verdienmodel.
Hoe verdient het bedrijf geld en hoe afhankelijk is het van één product, klant of markt?

De financiële ontwikkeling.
Kijk naar omzet, winst, kasstroom, marges en schulden over meerdere jaren.

De concurrentiepositie.
Kan het bedrijf prijzen verhogen en heeft het een duurzaam voordeel ten opzichte van concurrenten?

De waardering.
Een uitstekend bedrijf kan alsnog een slechte belegging zijn als de aankoopprijs te hoog is.

De risico’s.
Denk aan regelgeving, technologie, valuta, schulden, bestuur en afhankelijkheid van grondstoffen.

De kosten.
Transactie-, service- en valutakosten verlagen je uiteindelijke rendement.

Beleg alleen in een onderneming als je begrijpt wat ze doet en waarom je verwacht dat de huidige prijs redelijk is.

Zelf aandelen kiezen of je portefeuille laten beheren?

Bij zelf beleggen bepaal je welke aandelen, fondsen of ETF’s je koopt. Dat geeft vrijheid, maar vraagt ook kennis, tijd en discipline.

Bij beheerd beleggen besteed je de selectie en het onderhoud van de portefeuille uit. Een beheerder kan aandelen combineren met obligaties, vastgoed en andere categorieën.

Je houdt bij beide vormen het risico dat de portefeuille minder waard wordt.

Vergelijk de mogelijkheden in beheerd beleggen: de voor- en nadelen.

Beleggen in aandelen via Knab

Bij Knab Beheerd Beleggen selecteer je niet zelf losse aandelen. Je geld wordt via brede fondsen belegd in aandelen en andere beleggingscategorieën volgens een risicoprofiel dat bij je situatie moet passen.

Dat kan geschikt zijn wanneer je wel in aandelen wilt beleggen, maar niet zelf ondernemingen wilt onderzoeken en een portefeuille wilt onderhouden.

Beheerd beleggen voorkomt niet dat aandelen of je totale portefeuille dalen.

Deze informatie is algemeen van aard en niet bedoeld als persoonlijk beleggingsadvies of als aanbeveling voor een specifiek aandeel. Spreiding, onderzoek, een fonds of professioneel beheer biedt geen garantie op rendement. Aandelen kunnen sterk in waarde dalen en je kunt een deel of zelfs je volledige inleg verliezen.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met praktische artikelen over beleggen, sparen, pensioen en hoe je als zzp’er je geldzaken slimmer regelt.