AI Act voor zzp'ers: dit moet je regelen

Gebruik je ChatGPT om een offerte aan te scherpen, laat je Copilot een samenvatting maken of creëer je beelden met AI? Dan krijg je als zzp’er ook te maken met de Europese AI Act.

Dat klinkt misschien zwaarder dan het voor jouw dagelijkse werk is. Je hoeft niet ineens bij iedere e-mail, offerte of socialmediapost te vermelden dat AI heeft meegedacht. De regels worden vooral belangrijk bij chatbots, deepfakes, ongecontroleerde publicaties en toepassingen die beslissingen over mensen nemen.

In dit artikel lees je wanneer de AI Act jou raakt en welke praktische afspraken je voor je bedrijf kunt maken.

1. Geldt de AI Act voor jou?

De AI Act maakt onderscheid tussen verschillende rollen. Gebruik je een bestaande AI-tool voor je werk, dan ben je meestal een professionele gebruiker. In de wet heet dat een gebruiksverantwoordelijke, of in het Engels een deployer.

De grens is niet altijd zwart-wit. Laat je een bestaand systeem flink aanpassen of bied je het onder je eigen naam aan? Dan kun je alsnog als aanbieder worden gezien. De officiële AI Act Compliance Checker helpt je om je rol en mogelijke verplichtingen te bepalen.

2. Welke regels gelden nu?

De AI Act wordt in stappen ingevoerd. Verboden toepassingen en de verplichting om aandacht te besteden aan AI-geletterdheid gelden al sinds 2 februari 2025. Sinds 2 augustus 2026 gelden ook de transparantieregels en kunnen toezichthouders de wet handhaven.

3. Wanneer moet je AI-content labelen?

Je hoeft niet standaard onder iedere tekst te zetten dat je AI hebt gebruikt. De transparantieplicht voor professionele gebruikers draait vooral om deepfakes en niet inhoudelijk gecontroleerde teksten over onderwerpen van publiek belang.

Tekst met menselijke controle

Publiceer je een tekst over bijvoorbeeld politiek, gezondheid, veiligheid of financiële ontwikkelingen? Dan hoef je die tekst niet als AI-content te labelen wanneer er echte menselijke controle en redactionele verantwoordelijkheid is.

Alleen de spelling nalopen is daarvoor niet genoeg. Controleer de inhoud, feiten, bronnen en context, verbeter eventuele fouten en besluit zelf of de tekst kan worden gepubliceerd.

Deepfakes

Een deepfake is AI-beeld, -audio of -video dat lijkt op een echt of geloofwaardig persoon, voorwerp, plaats of gebeurtenis. Daardoor kan iemand denken dat de getoonde situatie werkelijk heeft plaatsgevonden.

Publiceer je zo’n deepfake voor je bedrijf? Vermeld dan uiterlijk bij de eerste vertoning duidelijk dat de content met AI is gemaakt of aangepast. Alleen vertrouwen op verborgen informatie in het bestand is niet genoeg.

Een gewone AI-illustratie die duidelijk fantasie is en niet als echt kan worden aangezien, valt niet automatisch onder de deepfakeregels.

Chatbots en AI-assistenten

Zet je een chatbot of AI-assistent op je website? Dan moeten bezoekers vanaf het begin weten dat zij met AI praten. Een korte melding is meestal voldoende, bijvoorbeeld: “Je chat met onze AI-assistent.”

Gebruik je een kant-en-klare chatbot van een leverancier? Controleer dan toch of die melding duidelijk in beeld staat. Bied je het systeem onder je eigen naam aan of verander je het ingrijpend, dan kun je zelf als aanbieder worden gezien.

4. Wat betekent AI-geletterdheid?

Professionele gebruikers en aanbieders moeten aandacht besteden aan AI-geletterdheid. De wet schrijft daarbij geen vast kennisniveau, diploma of verplichte cursus voor.

Wat passend is, hangt af van de AI-tool, je werkzaamheden en de gevolgen van een mogelijke fout. Werk je alleen? Dan gaat het vooral om voldoende basiskennis om AI bewust en verantwoord te gebruiken.

Een certificaat is dus niet nodig om ChatGPT voor je bedrijf te gebruiken. Een korte vastlegging van je werkwijze kan wel helpen om te laten zien dat je bewust met AI omgaat.

5. Wanneer is AI hoog risico?

Extra opletten is nodig wanneer AI invloed heeft op een belangrijke beslissing over iemand. Denk aan systemen die:

• sollicitanten selecteren, rangschikken of afwijzen;
• toegang tot onderwijs of een opleiding bepalen;
• iemands kredietwaardigheid beoordelen;
• biometrische gegevens gebruiken om mensen te herkennen of in te delen;
• onderdeel zijn van bepaalde medische apparatuur, machines of veiligheidsproducten.

Gebruik je ChatGPT alleen om een vacaturetekst te schrijven? Dan is dat iets anders dan een systeem dat kandidaten zelfstandig beoordeelt.

6. Welke andere regels blijven gelden?

De AI Act vervangt andere wetten en afspraken niet. Ook wanneer je geen AI-label nodig hebt, blijven deze aandachtspunten belangrijk:

• De AVG geldt zodra je persoonsgegevens met een AI-tool verwerkt.
• Vertrouwelijke informatie van een klant blijft vertrouwelijk.
• Auteursrecht, portretrecht en merkrecht blijven gelden.
• Afspraken met je klant of opdrachtgever kunnen beperkingen stellen aan AI-gebruik.
• Jij blijft verantwoordelijk voor wat je naar klanten stuurt of publiceert.

Voer daarom niet zomaar klantgegevens, medische informatie of andere gevoelige gegevens in een AI-tool in. Lees ook wat je als zzp’er moet regelen volgens de privacywet AVG.

7. Regel je AI-gebruik in zeven stappen

1. Maak een lijst van de AI-tools die je zakelijk gebruikt.
2. Noteer waarvoor je iedere tool inzet.
3. Bepaal of je gebruiker of mogelijk ook aanbieder bent.
4. Controleer of klanten rechtstreeks met jouw AI communiceren.
5. Leg vast welke menselijke controles je altijd uitvoert.
6. Bepaal welke klantgegevens en vertrouwelijke informatie je niet invoert.
7. Bekijk je afspraken opnieuw wanneer je een nieuwe tool of toepassing gebruikt.

Veelgestelde vragen over de AI Act voor zzp’ers

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Ontwikkel of gebruik je AI voor bijvoorbeeld personeelsselectie, kredietbeoordeling, onderwijs, biometrie of medische toepassingen? Laat je specifieke toepassing dan beoordelen.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp’er slim kunt regelen.