Wat is inflatie en wat betekent het voor jou?

Wat is inflatie?

Inflatie is een algemene stijging van de prijzen van producten en diensten voor consumenten. Daardoor daalt je koopkracht: je kunt met hetzelfde geld minder kopen dan voorheen. In feite betekent inflatie dat de waarde van geld afneemt.

Waarom ligt de inflatie nu zo?

In een gezonde economie is er meestal sprake van enige inflatie. De scherp hogere inflatie in de afgelopen jaren werd veroorzaakt door een combinatie van factoren: verstoringen in mondiale toeleveringsketens, ruime steunmaatregelen tijdens de pandemie, sterk gestegen energie- en voedselprijzen door geopolitieke spanningen en een periode van ruim monetair beleid van centrale banken. Simpel gezegd: de vraag was (veel) hoger dan het aanbod, wat druk op de prijzen zette.

Hoe hoog ligt de inflatie in Nederland?

De inflatie verandert voortdurend. Op het moment van schrijven ligt de inflatie in Nederland rond 3–4% (jaargemiddelde 2025), wat aanzienlijk lager is dan de extreem hoge pieken rond 2022, maar nog steeds boven het doel van de Europese Centrale Bank (ECB).

Om je een beter beeld te geven van de ontwikkeling van de inflatie gebruiken statistici de consumentenprijsindex (CPI). Dit is een representatief ‘mandje’ van goederen en diensten zoals boodschappen, energie, huur en vervoer.

Bron: de meest recente CBS-cijfers over CPI.

Hoe wordt inflatie gemeten?

In Nederland meten we inflatie aan de hand van de consumentenprijsindex (CPI). De CPI volgt de prijzen van een vast pakket goederen en diensten dat representatief is voor wat een gemiddeld huishouden koopt. Denk aan boodschappen, kleding, energie, huur, vervoer en medische kosten. De procentuele verandering ten opzichte van dezelfde maand van het voorgaande jaar is het inflatiecijfer.

Het verschil tussen inflatie en deflatie

Inflatie betekent dat prijzen gemiddeld stijgen. Deflatie is het tegenovergestelde: prijzen dalen. Dat klinkt aantrekkelijk, maar kan schadelijk zijn voor de economie, omdat consumenten aankopen vooruit kunnen schuiven in de verwachting dat het later goedkoper wordt.

Wat zijn de gevolgen van inflatie?

Inflatie zorgt ervoor dat je met hetzelfde inkomen of spaargeld minder kunt kopen. In normale tijden stijgen lonen mee met de inflatie, wat de koopkracht op peil houdt. De afgelopen jaren is de inflatie echter soms sneller gestegen dan de lonen, waardoor de koopkracht onder druk stond.

Hoe wordt inflatie bestreden?

De Europese Centrale Bank (ECB) kan de beleidsrente verhogen of verlagen. Dit is de rente die banken betalen om geld te lenen bij of te stallen bij de ECB. Over het algemeen leidt een hogere beleidsrente tot lagere inflatie doordat lenen duurder wordt en sparen aantrekkelijker, en andersom.

De invloed van inflatie op je spaargeld

Inflatie beïnvloedt de waarde van je spaargeld:

• Als de spaarrente lager is dan de inflatie, daalt de reële waarde van je spaargeld — je kunt er minder mee kopen.
• Als de spaarrente hoger is dan de inflatie, neemt de koopkracht van je spaargeld in theorie toe.

In de afgelopen jaren was de spaarrente (ook op zakelijke en particuliere spaarrekeningen) vaak lager dan de inflatie, waardoor je spaargeld in koopkracht kon afnemen. De renteomgeving kan echter veranderen, dus vergelijk altijd de actuele rentetarieven met het inflatiecijfer.

Heeft sparen nog wel zin?

Het is altijd verstandig om een financiële buffer aan te houden voor onvoorziene kosten of periodes zonder inkomen. Door de combinatie van inflatie en relatief lage spaarrentes kan de koopkracht van spaargeld onder druk staan. Afhankelijk van je doelen kan het verstandig zijn om na te denken over andere vermogensopbouw, zoals beleggingen.

Let op: beleggen brengt risico’s met zich mee. Je beleggingen kunnen meer waard worden, maar ook minder. Maak altijd je eigen afweging of beleggen bij jouw situatie past.