Vervroegd met pensioen: dit zijn de regels en gevolgen

Wil je vóór je standaardpensioendatum met pensioen? Bij veel pensioenregelingen kun je je werkgeverspensioen eerder laten ingaan. Je maandelijkse pensioen wordt dan wel lager. Je bouwt minder lang op en het opgebouwde bedrag moet over meer jaren worden uitgekeerd.

Daarnaast krijg je vóór je AOW-leeftijd nog geen AOW. De periode tussen je laatste werkdag en je AOW-datum moet je dus op een andere manier overbruggen.

In dit artikel lees je wanneer vervroegd pensioen mogelijk is, welke financiële gevolgen het heeft en welke keuzes je vooraf moet controleren.

Wanneer kun je vervroegd met pensioen?

In je pensioenregeling staat de standaardpensioendatum. Vaak is dit 68 jaar, maar je persoonlijke AOW-leeftijd en de mogelijkheden van je uitvoerder kunnen daarvan afwijken.

Volgens de fiscale regels kan ouderdomspensioen in beginsel niet eerder ingaan dan tien jaar vóór de AOW-leeftijd die in dat kalenderjaar geldt. Je pensioenregeling kan een latere minimale leeftijd voorschrijven.

Dat betekent dat je altijd bij je eigen pensioenuitvoerder moet controleren:

• vanaf welke leeftijd je pensioen kan ingaan;
• of je het volledige pensioen of slechts een deel eerder kunt opnemen;
• hoe lang vóór de gewenste datum je de aanvraag moet doen;
• welke keuzes je daarna nog kunt wijzigen.

Op Mijnpensioenoverzicht.nl zie je welke pensioenen je hebt opgebouwd. Voor een exacte berekening bij een eerdere ingangsdatum ga je naar de online omgeving van je pensioenuitvoerder.

Waarom wordt je pensioen lager als je eerder stopt?

Vervroegd met pensioen gaan verlaagt je maandbedrag meestal om twee redenen:

1. Je bouwt minder lang pensioen op.
   Stop je eerder met werken? Dan worden er minder lang pensioenpremies ingelegd.
2. Je ontvangt langer pensioen.
   Het opgebouwde vermogen moet vanaf een eerdere datum over meer verwachte uitkeringsjaren worden verdeeld.

De exacte verlaging verschilt sterk per pensioenregeling, leeftijd en rentestand. Een algemene vuistregel zoals “ieder jaar eerder kost altijd 6% of 8%” is daarom te grof.

Bekijk niet alleen het eerste pensioenjaar, maar ook het verwachte inkomen nadat je AOW is ingegaan.

Hoe overbrug je de periode tot je AOW?

Je AOW kan niet eerder ingaan. Stop je vóór je AOW-leeftijd, dan ontstaat er dus een tijdelijk inkomensgat.

Dat kun je bijvoorbeeld overbruggen met:

• een eerder ingegaan werkgeverspensioen;
• spaargeld of vrij belegbaar vermogen;
• een lijfrente-uitkering die volgens de fiscale voorwaarden eerder ingaat;
• inkomen uit deeltijdwerk;
• opgespaard verlof;
• een RVU-uitkering via je werkgever;
• inkomen van je partner.

Maak voor deze periode een aparte netto begroting. Na je AOW-datum veranderen namelijk je inkomsten én de belastingheffing.

In het artikel eerder stoppen met werken: wat zijn de mogelijkheden? vergelijken we de verschillende manieren om deze overbrugging te financieren.

Hoe zit het met belasting als je eerder met pensioen gaat?

Over je pensioenuitkering betaal je inkomstenbelasting. Vóór je AOW-leeftijd is de belastingdruk in de eerste belastingschijf doorgaans hoger dan daarna, omdat je dan nog premies voor de volksverzekeringen betaalt.

Ook kunnen meerdere inkomstenbronnen gevolgen hebben voor:

• je heffingskortingen;
• zorgtoeslag en huurtoeslag;
• de voorlopige aanslag;
• hoeveel loonheffing verschillende uitvoerders afzonderlijk inhouden.

Ontvang je bijvoorbeeld vervroegd pensioen, deeltijdloon en later AOW van verschillende partijen? Dan kan iedere uitkerende organisatie afzonderlijk te weinig belasting inhouden. Maak daarom een proefberekening of vraag om een voorlopige aanslag.

Kun je met deeltijdpensioen gaan of blijven werken?

Veel pensioenregelingen bieden deeltijdpensioen. Je laat dan een deel van je pensioen ingaan en blijft daarnaast minder uren werken.

Dat kan een middenweg zijn als je:

• je werk geleidelijk wilt afbouwen;
• nog niet voldoende vermogen hebt om volledig te stoppen;
• langer pensioen wilt blijven opbouwen over de uren die je werkt;
• je maandelijkse pensioen minder sterk wilt verlagen.

Binnen de fiscale periode van tien jaar vóór de geldende AOW-leeftijd hoef je voor het laten ingaan van ouderdomspensioen niet aan te tonen dat je in dezelfde mate stopt met werken. Je kunt dus mogelijk pensioen ontvangen en daarnaast blijven werken. Controleer wel de voorwaarden van je pensioenregeling en werkgever.

Welke keuzes kun je maken bij vervroegd pensioen?

Naast de ingangsdatum bieden veel pensioenregelingen aanvullende keuzes.

Het geplande recht om maximaal 10% van je ouderdomspensioen ineens op te nemen geldt in juli 2026 nog niet. De beoogde ingangsdatum is uitgesteld tot 1 januari 2029.

Controleer daarom alleen de keuzes die je pensioenuitvoerder op dit moment daadwerkelijk aanbiedt.

Wat is het verschil tussen vervroegd pensioen en een RVU?

Bij vervroegd pensioen gebruik je pensioen dat je zelf via je werkgever hebt opgebouwd. Een RVU-uitkering wordt door je werkgever betaald om maximaal de laatste drie jaar tot je AOW te overbruggen.

In 2026 geldt voor de werkgever een vrijstelling van extra RVU-heffing tot € 2.357 bruto per maand. Voor werknemers met een laag inkomen of weinig aanvullend pensioen kan maximaal € 300 bruto per maand extra onder de vrijstelling vallen.

Een RVU is geen automatisch wettelijk recht. Je werkgever, cao of sector moet de regeling aanbieden en bepalen welke werknemers ervoor in aanmerking komen.

Lees meer over RVU en andere mogelijke inkomsten in stoppen met werken: waar heb je recht op?

Vervroegd met pensioen: je stappenplan

1. Controleer je AOW-datum.
   Zo weet je hoeveel tijd je moet overbruggen.
2. Bekijk al je opgebouwde pensioenen.
   Gebruik Mijnpensioenoverzicht en de omgevingen van je pensioenuitvoerders.
3. Vraag meerdere berekeningen op.
   Vergelijk verschillende ingangsdata en eventueel deeltijdpensioen.
4. Maak een begroting tot én na je AOW.
   Houd rekening met belasting, inflatie, woonlasten en zorgkosten.
5. Controleer je partnerpensioen.
   Een pensioenkeuze kan ook de uitkering voor je partner veranderen.
6. Bekijk aanvullende inkomsten.
   Denk aan spaargeld, lijfrente, RVU, verlof en deeltijdwerk.
7. Vraag naar de aanvraagtermijn.
   Een pensioen moet vaak enkele maanden vóór de gewenste datum worden aangevraagd.
8. Leg je keuze pas daarna vast.
   Veel pensioenkeuzes zijn na ingang niet of nauwelijks terug te draaien.

Eerder stoppen vraagt om meer dan één pensioenbedrag

Vervroegd pensioen kan haalbaar zijn, maar kijk niet alleen naar het maandbedrag dat je direct na het stoppen ontvangt. Bereken ook je inkomen na de AOW-datum en het bedrag dat je op hogere leeftijd overhoudt.

Een iets latere pensioendatum, deeltijdpensioen of tijdelijk gebruik van spaargeld kan soms een hoger levenslang pensioen opleveren. Vergelijk daarom meerdere scenario’s voordat je definitief kiest.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel, fiscaal of pensioenadvies. De mogelijkheden en gevolgen verschillen per pensioenregeling en persoonlijke situatie.