Knab Bieb: Tips en kennis voor zzp'ers

Eenmanszaak omzetten naar bv: praktisch stappenplan

Geschreven door Casper Zwart | juni 2020

Heb je besloten dat je wilt overstappen van een eenmanszaak naar een bv? Dan begint het technische werk. Je moet niet alleen een bv laten oprichten, maar ook bepalen hoe je de onderneming fiscaal en juridisch overdraagt.

De volgorde is belangrijk. Kies eerst samen met je accountant of fiscalist de structuur, omzettingsmethode en overgangsdatum. Ga daarna naar de notaris en regel vervolgens de administratie, contracten, belastingen en zakelijke rekeningen.

In dit stappenplan lees je wat je vóór, tijdens en na de omzetting moet regelen. Het artikel gaat uit van een bestaande eenmanszaak die wordt voortgezet in één bv of in een holding met werkmaatschappij.

In het kort

Er zijn in de praktijk drie manieren om een eenmanszaak naar een bv over te brengen: een activa-passivatransactie, een ruisende inbreng en een geruisloze omzetting. Bij de eerste twee wordt in beginsel fiscaal afgerekend. Bij een geruisloze omzetting schuift de belastingclaim onder voorwaarden door naar de bv. Daarna moet je de bezittingen, activiteiten, contracten, administratie en geldstromen daadwerkelijk overzetten. De bv krijgt een eigen KVK-nummer en meestal nieuwe belastingnummers. Schrijf de eenmanszaak niet te vroeg uit.

Gratis webinar

Van eenmanszaak naar bv: een goed idee?

Twijfel je nog of een bv bij jouw onderneming past? In dit webinar legt financieel expert Oskar Barendse uit wanneer een bv interessant kan worden. Je hoort hoe een eenmanszaak en bv fiscaal verschillen en welke rol je winst, privébehoefte, risico’s en toekomstplannen spelen.

Bekijk het webinar

Snel naar

Wie heb je nodig bij de omzetting?

Je kunt veel informatie zelf verzamelen, maar een volledige omzetting regel je meestal samen met meerdere specialisten.

Accountant of fiscalist

Berekent de fiscale gevolgen, vergelijkt de drie omzettingsmethoden en stelt de eind- en inbrengbalans op.

Notaris

Stelt de oprichtingsakte en statuten op, geeft de aandelen uit en maakt waar nodig een akte van inbreng.

Boekhouder of salarisadministrateur

Richt de nieuwe administratie in, sluit de eenmanszaak af en verzorgt eventueel de salarisadministratie voor de dga.

Jijzelf

Inventariseert contracten, abonnementen, vergunningen, verzekeringen, bezittingen en zakelijke relaties die moeten worden aangepast.

Spreek vooraf af wie welke stap uitvoert. Anders bestaat het risico dat iedereen ervan uitgaat dat een ander de Belastingdienst, bank, verzekeraar of contractspartij informeert.

Tijdlijn van eenmanszaak naar bv

Moment Wat regel je?
Voor de notaris Structuur, omzettingsmethode, overgangsdatum, waardering, intentieverklaring en financiering.
Bij de oprichting Oprichtingsakte, statuten, aandelen, bestuur, UBO-inschrijving en eventuele akte van inbreng.
Rond de overgang Bezittingen, activiteiten, klanten, contracten, verzekeringen, vergunningen en administratie overzetten.
Direct na oprichting Zakelijke rekening, belastingnummers, eHerkenning, salarisadministratie en nieuwe facturatie regelen.
Na de omzetting Eenmanszaak fiscaal afsluiten, laatste aangiftes controleren en de eerste bv-aangiftes voorbereiden.

Stap 1: kies één bv of een holdingstructuur

De eenvoudigste overstap is van één eenmanszaak naar één werk-bv. Alle activiteiten, inkomsten, kosten en bedrijfsmiddelen komen dan in dezelfde bv.

Je kunt ook kiezen voor een holding met daaronder een werkmaatschappij. Je bezit dan persoonlijk de aandelen van de holding. De holding bezit op haar beurt de aandelen van de werkmaatschappij.

Structuur Past mogelijk wanneer Aandachtspunt
Eén bv Je een overzichtelijke onderneming hebt en geen aparte vermogenslaag nodig hebt. Bedrijfsrisico en opgebouwd vermogen zitten in dezelfde bv.
Holding en werk-bv Je vermogen en bedrijfsactiviteiten wilt scheiden, wilt investeren of een latere verkoop voorbereidt. Je hebt twee bv’s, twee administraties, twee jaarrekeningen en bij Knab twee zakelijke bankpakketten.

Beslis niet pas bij de notaris dat je toch een holding wilt. De gekozen structuur beïnvloedt de oprichtingsakten, aandelen, inbreng, administratie en bankrekeningen.

Stap 2: kies de omzettingsmethode

Er zijn drie gebruikelijke manieren om de onderneming over te dragen. De activa-passivatransactie en ruisende inbreng hebben fiscaal veel overeenkomsten, maar verschillen in de juridische en notariële uitvoering.

Activa-passivatransactie

Je richt eerst een bv op en draagt geselecteerde bezittingen en activiteiten over. De bv kan daarnaast afgesproken schulden en verplichtingen overnemen. Voor een bevrijdende schuldoverneming is doorgaans toestemming van de schuldeiser nodig. Voor deze route is geen notariële akte van inbreng nodig.

Ruisende inbreng

Je brengt de onderneming tegen actuele waarden in en rekent in beginsel fiscaal af over onder meer stille reserves, goodwill en vrijvallende fiscale reserves. Voor de inbreng zijn aanvullende notariële stukken nodig.

Geruisloze omzetting

Je rekent niet direct af. De fiscale boekwaarden en belastingclaims gaan onder voorwaarden over naar de bv. In beginsel moet je de hele onderneming inbrengen. Ook gelden voorwaarden voor de tegenprestatie in aandelen en een eventuele verkoop van die aandelen binnen drie jaar.

Welke methode het gunstigst is, hangt onder meer af van goodwill, stille reserves, fiscale reserves, liquiditeit, investeringen en plannen met de aandelen.

Lees de technische vergelijking in: ruisende of geruisloze inbreng: wat is het verschil?

Kies de methode vóór de notariële oprichting

De methode bepaalt tegen welke waarden de onderneming wordt overgedragen, welke documenten nodig zijn en of je direct inkomstenbelasting moet betalen. Laat dit berekenen voordat de oprichtings- en inbrengstukken definitief worden gemaakt.

Stap 3: bepaal de overgangsdatum

De overgangsdatum bepaalt vanaf wanneer de bedrijfsresultaten fiscaal aan de bv worden toegerekend. Dat hoeft niet altijd dezelfde datum te zijn als de dag waarop de notaris de bv opricht.

Bij terugwerkende kracht ontstaat een fiscale voorperiode. De winst kan dan vanaf een eerdere datum aan de bv worden toegerekend, terwijl de bv juridisch pas later wordt opgericht.

Route met terugwerkende kracht per 1 januari Intentieverklaring uiterlijk ontvangen Oprichting en inbreng uiterlijk
Ruisende inbreng 31 maart van hetzelfde jaar 30 september van hetzelfde jaar
Geruisloze omzetting 30 september van hetzelfde jaar 31 maart van het volgende jaar

Dit overzicht gaat uit van een onderneming met een kalenderjaar en een gewenste overgangsdatum van 1 januari. De Belastingdienst moet de intentieverklaring tijdig ontvangen. Verstuur deze daarom ruim vóór de uiterste datum aangetekend, samen met het geleideformulier. Bewaar het verzendbewijs: je krijgt geen ontvangstbevestiging.

Bij een gebroken boekjaar of bijzondere situatie kunnen andere voorwaarden of termijnen gelden.

Terugwerkende kracht maakt de bv niet juridisch ouder

Tot de notariële oprichting bestaat de bv juridisch nog niet. Contracten worden in de voorperiode dus nog namens jezelf of namens de bv in oprichting gesloten. Ook de gebruikelijkloonregeling gaat pas in vanaf de daadwerkelijke oprichting.

Let op bij een bv i.o.

Wie vóór de oprichting namens een bv in oprichting handelt, kan persoonlijk aansprakelijk blijven. Laat overeenkomsten na de oprichting door de bv bekrachtigen en bespreek belangrijke verplichtingen vooraf met de notaris.

Stap 4: maak de overdrachts- of inbrengbalans

Voor de omzetting moet duidelijk zijn wat vanuit de eenmanszaak overgaat naar de bv. Je accountant of fiscalist maakt daarvoor een eindbalans en, afhankelijk van de methode, een overdrachts- of inbrengbalans.

Inventariseer in ieder geval:

  • bank- en kassaldi;
  • openstaande klantfacturen en andere vorderingen;
  • openstaande leveranciersfacturen en leningen;
  • voorraad en onderhanden werk;
  • laptop, inventaris, machines, gereedschap en voertuigen;
  • software, domeinnamen en intellectuele eigendomsrechten;
  • goodwill en klantenbestand;
  • fiscale reserves en voorzieningen;
  • belastingvorderingen en belastingschulden;
  • lease-, huur- en financieringsverplichtingen.

Bij een activa-passivatransactie en ruisende inbreng wordt doorgaans gekeken naar de actuele waarde. Bij een geruisloze omzetting gaan de fiscale boekwaarden in beginsel door naar de bv.

Welke onderdelen kunnen achterblijven, hangt af van de gekozen omzettingsmethode. Bij een activa-passivatransactie of ruisende inbreng bestaat doorgaans meer keuzevrijheid. Bij een geruisloze omzetting moet in beginsel de hele onderneming worden ingebracht.

Het onttrekken of achterlaten van bijvoorbeeld een auto of bedrijfspand kan alleen binnen de geldende voorwaarden en kan nieuwe fiscale gevolgen hebben. Beslis dit daarom niet zonder berekening.

Stap 5: richt de bv op bij de notaris

De notaris stelt de oprichtingsakte en statuten op. Daarin staan onder meer:

  • de naam en het doel van de bv;
  • het aandelenkapitaal en de aandeelhouder;
  • de bestuurder;
  • regels over besluitvorming en winstuitkeringen;
  • de eventuele holdingstructuur.

Bij een ruisende of geruisloze inbreng zijn aanvullende notariële documenten nodig waarin wordt vastgelegd welke onderdelen van de onderneming worden ingebracht.

Bij een activa-passivatransactie richt de notaris de bv op, maar is geen afzonderlijke notariële akte van inbreng nodig. Je legt de overdracht vast in een activa-passivaovereenkomst.

De notaris schrijft de bv en de UBO in bij KVK. Bij een holdingstructuur worden twee bv’s opgericht en ingeschreven.

Bespreek vóór het passeren van de akten:

  • welke overgangsdatum wordt gebruikt;
  • welke omzettingsmethode je toepast;
  • welke bezittingen en verplichtingen overgaan;
  • hoe een eventuele rekening-courantvordering ontstaat;
  • of de balansen en waarderingen definitief zijn;
  • wanneer de eenmanszaak bij KVK wordt beëindigd.

Stap 6: regel KVK en belastingen

De bv is een nieuwe rechtspersoon en krijgt een eigen KVK-nummer. KVK geeft de inschrijving door aan de Belastingdienst.

Afhankelijk van je activiteiten ontvangt de bv onder meer:

  • een nieuw btw-identificatienummer en omzetbelastingnummer;
  • een vennootschapsbelastingnummer;
  • een loonheffingennummer als de bv werkgever wordt;
  • informatie over de aangiftetijdvakken en eerste aangiftes.

Voor de zakelijke belastingaangiftes van een bv heb je doorgaans eHerkenning nodig. Vraag dit op tijd aan of machtig je boekhouder of accountant.

Door de rechtsvormwijziging kunnen voor de btw tijdelijk twee ondernemingen naast elkaar bestaan: de oude eenmanszaak en de nieuwe bv. Controleer daarom welk btw-nummer op welke factuur en aangifte hoort.

Niet automatisch btw rekenen over de overdracht

Draag je een volledige onderneming of zelfstandig bedrijfsonderdeel over dat door de bv wordt voortgezet? Dan kan voor de btw sprake zijn van een algemeenheid van goederen. Over die overdracht wordt dan geen btw berekend. Laat controleren of jouw overdracht aan de voorwaarden voldoet.

Stap 7: zet de onderneming daadwerkelijk over

Een nieuwe inschrijving bij KVK zorgt er niet automatisch voor dat alle afspraken van je eenmanszaak voortaan op naam van de bv staan.

Loop daarom alle zakelijke relaties en verplichtingen na.

Klanten en lopende opdrachten

Informeer klanten over de nieuwe contractspartij, handelsnaam, factuurgegevens en bankrekening. Controleer of bestaande overeenkomsten mogen worden overgedragen en of de klant daarvoor toestemming moet geven.

Bij grote of langdurige opdrachten kan een contractsovername of nieuwe overeenkomst nodig zijn. Leg ook vast vanaf welke datum de eenmanszaak stopt met factureren en de bv begint.

Leveranciers en abonnementen

Pas onder meer deze contracten aan:

  • software en online diensten;
  • telefoon- en internetabonnementen;
  • boekhoudsoftware en betaalproviders;
  • huur, lease en onderhoud;
  • energie en zakelijke voorzieningen;
  • lidmaatschappen en brancheorganisaties.

Financieringen en schulden

Een schuld gaat niet zonder meer met bevrijdende werking over naar de bv. De schuldeiser moet doorgaans instemmen met de schuldoverneming. Dat geldt ook voor leningen, leaseverplichtingen en andere financieringen.

Blijf je persoonlijk borg staan? Dan blijft een deel van het privé-risico bestaan, ook nadat de onderneming in een bv zit.

Verzekeringen

Laat je verzekeraar weten dat de rechtsvorm en verzekerde onderneming veranderen. Controleer onder meer:

  • bedrijfsaansprakelijkheid;
  • beroepsaansprakelijkheid;
  • inventaris en goederen;
  • rechtsbijstand;
  • zakelijke voertuigen;
  • arbeidsongeschiktheid en pensioen.

Vergunningen en registraties

Een vergunning of branche-inschrijving staat soms op naam van de ondernemer of oude onderneming. Controleer of deze kan worden gewijzigd of opnieuw moet worden aangevraagd.

Personeel

Heb je werknemers? Laat beoordelen of sprake is van overgang van onderneming en wat dit betekent voor arbeidscontracten, arbeidsvoorwaarden en pensioen. Sluit daarnaast de oude loonadministratie correct af en meld de bv aan als werkgever.

Stap 8: regel de zakelijke rekening

Houd voor iedere bv een afzonderlijke zakelijke rekening en administratie aan. Bij een holdingstructuur blijven de geldstromen van de holding en werkmaatschappij zo duidelijk van elkaar gescheiden.

Bij Knab open je voor iedere bv een afzonderlijk zakelijk bankpakket.

Regel daarna:

  • het overboeken van de afgesproken banksaldi;
  • nieuwe rekeningnummers op facturen en offertes;
  • automatische incasso’s en periodieke overboekingen;
  • betaalverzoeken en koppelingen met betaalproviders;
  • de koppeling met je boekhoudpakket;
  • belastingreserves en zakelijke spaarrekeningen;
  • toegang voor je accountant of medewerkers.

Bankier je met je eenmanszaak al bij Knab? Geef de rechtsvormwijziging dan tijdig door via de Knab Chat. Onze Service Experts bekijken welke stappen voor je bestaande rekening en nieuwe bv nodig zijn.

Bekijk ook de actuele mogelijkheden voor een zakelijke rekening voor een bv bij Knab.

Schrijf je eenmanszaak niet te vroeg uit

Wacht met uitschrijven of opzeggen totdat duidelijk is hoe lang je de oude rekening nodig hebt voor openstaande facturen, automatische afschrijvingen en belastingbetalingen.

Stap 9: start de dga-administratie

Werk je voor een bv waarvan je minimaal 5% van de aandelen bezit? Dan ben je meestal directeur-grootaandeelhouder. De bv verwerkt je loon via een salarisadministratie en draagt loonheffingen af.

In 2026 moet het gebruikelijk loon in beginsel minimaal het hoogste zijn van:

  • het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking;
  • het loon van de meestverdienende werknemer binnen de bv of een verbonden bv;
  • € 58.000 per jaar.

Een lager loon kan soms verdedigbaar zijn, bijvoorbeeld wanneer een vergelijkbare dienstbetrekking aantoonbaar lager wordt beloond of je werkzaamheden beperkt zijn. Leg de onderbouwing vast.

Start de salarisadministratie vanaf de daadwerkelijke oprichting van de bv. Bij fiscale terugwerkende kracht geldt de gebruikelijkloonregeling niet automatisch over de periode waarin de bv juridisch nog niet bestond.

Regel daarnaast:

  • afspraken over werkzaamheden, beloning en directievoering, bijvoorbeeld in een arbeidsovereenkomst of directieovereenkomst;
  • periodieke salarisbetalingen;
  • loonstroken en aangifte loonheffingen;
  • onkostenvergoedingen;
  • leningen en rekening-courant tussen jou en de bv;
  • een aandeelhoudersbesluit, bestuursgoedkeuring en uitkeringstoets bij dividenduitkeringen.

Stap 10: rond de eenmanszaak af

De eenmanszaak moet administratief en fiscaal correct worden afgesloten.

Denk aan:

  • de laatste verkoop- en inkoopfacturen;
  • een eindbalans op de overgangsdatum;
  • de laatste btw-aangifte onder het oude btw-nummer;
  • eventuele btw-correcties voor privégebruik;
  • de inkomstenbelasting over de laatste ondernemersperiode;
  • stakingswinst bij een activa-passivatransactie of ruisende inbreng;
  • een eventuele desinvesteringsbijtelling;
  • afwikkeling van openstaande debiteuren en crediteuren;
  • de bewaarplicht van de oude administratie.

Controleer daarna de openingsbalans van de bv. Die moet aansluiten op de gekozen omzettingsmethode en de eindbalans van de eenmanszaak.

Bij geruisloze omzetting lopen de fiscale boekwaarden in beginsel door. Bij een activa-passivatransactie en ruisende inbreng start de bv doorgaans met de overeengekomen actuele waarden.

Complete overstapchecklist

Fiscale voorbereiding
  • Eenmanszaak en bv laten doorrekenen.
  • Eén bv of holdingstructuur kiezen.
  • Activa-passiva, ruisend of geruisloos kiezen.
  • Overgangsdatum vaststellen.
  • Intentieverklaring tijdig aangetekend versturen.
  • Verzendbewijs bewaren.
  • Stille reserves, goodwill en fiscale reserves berekenen.
Notaris en registratie
  • Oprichtingsakte en statuten opstellen.
  • Inbrengbalans en inbrengomschrijving aanleveren als dat nodig is.
  • Aandelen en bestuur vastleggen.
  • Bv en UBO laten inschrijven bij KVK.
  • Nieuw KVK-nummer en belastingnummers controleren.
  • eHerkenning regelen.
Operationele overstap
  • Contracten en opdrachten aanpassen.
  • Klanten en leveranciers informeren.
  • Verzekeringen en vergunningen wijzigen.
  • Bankrekening en betaalstromen overzetten.
  • Facturen, website en algemene voorwaarden aanpassen.
  • Boekhouding en salarisadministratie starten.
Afronding eenmanszaak
  • Laatste btw-aangifte controleren.
  • Eindbalans en aangifte inkomstenbelasting opstellen.
  • Openstaande bedragen afwikkelen.
  • Zakelijke rekening niet te vroeg sluiten.
  • Basisadministratie minimaal zeven jaar bewaren.
  • Gegevens over onder meer onroerende zaken tien jaar bewaren.
  • Controleren of de openingsbalans van de bv aansluit.

Veelgestelde vragen over de overstap naar een bv

Wat zijn de drie manieren om een eenmanszaak om te zetten?

Je kunt kiezen voor een activa-passivatransactie, ruisende inbreng of geruisloze omzetting. Bij de eerste twee wordt in beginsel fiscaal afgerekend. Bij geruisloze omzetting schuift de belastingclaim onder voorwaarden door.

Kun je een eenmanszaak zelf omzetten naar een bv?

Je kunt zelf veel voorbereiden, maar voor de oprichting van de bv heb je een notaris nodig. Laat de omzettingsmethode, waardering en overgangsdatum bovendien controleren door een accountant of fiscalist.

Blijft je KVK-nummer hetzelfde?

Nee. De bv is een nieuwe rechtspersoon en krijgt een eigen KVK-nummer. Ook belastingnummers en contractgegevens kunnen veranderen.

Gaan bestaande contracten automatisch over?

Niet altijd. Controleer per contract of overdracht is toegestaan en of toestemming van de andere partij nodig is. Leg belangrijke contractsovernames schriftelijk vast.

Moet je btw rekenen over de bezittingen die naar de bv gaan?

Niet altijd. Bij de overdracht van een volledige onderneming of zelfstandig bedrijfsonderdeel dat wordt voortgezet, kan de overdracht buiten de btw vallen. Laat beoordelen of sprake is van een algemeenheid van goederen.

Wanneer begin je jezelf dga-loon te betalen?

De gebruikelijkloonregeling geldt vanaf de juridische oprichting van de bv. Bij fiscale terugwerkende kracht geldt de regeling niet automatisch over de eerdere voorperiode waarin de bv nog niet bestond.

Hoe lang duurt het om een eenmanszaak om te zetten naar een bv?

De notariële oprichting kan relatief snel worden geregeld, maar de volledige voorbereiding en overstap kosten vaak meer tijd. Vooral waardering, terugwerkende kracht, contracten en het openen van de bankrekening kunnen de doorlooptijd bepalen.

Een bv oprichten is één stap

De notariële oprichting maakt de bv juridisch mogelijk. Daarmee zijn je klanten, contracten, administratie, bezittingen en geldstromen nog niet automatisch verhuisd.

Maak daarom vóór de oprichting één gezamenlijk draaiboek met je fiscalist, notaris en boekhouder. Leg per onderdeel vast wie verantwoordelijk is, welke datum geldt en welke documenten nodig zijn.

Zo voorkom je dat je na de oprichting met twee onvolledige administraties, verkeerde facturen of contracten op naam van de oude eenmanszaak blijft zitten.

Je zakelijke rekening voor de bv regelen

Houd voor iedere bv een afzonderlijke zakelijke rekening en administratie aan. Bij Knab open je voor iedere bv een eigen zakelijk bankpakket.

Bekijk de mogelijkheden van Knab Zakelijk voor bv’s. Bankier je al met je eenmanszaak bij Knab? Neem dan via de Knab Chat contact op voordat je de oude onderneming uitschrijft.

Handig artikel? Deel het met een andere ondernemer

Overweeg je samen met iemand de overstap naar een bv? Stuur dit praktische stappenplan door of bewaar het voor later.

Dit artikel is algemeen informatief en geen persoonlijk fiscaal, juridisch of financieel advies. De juiste omzettingsmethode hangt af van je onderneming en persoonlijke situatie.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met honderden praktische artikelen over hoe je je geldzaken als zzp'er slim kunt regelen.