Financiële regelingen en kortingen voor ouderen in 2026

Na je pensionering verandert vaak niet alleen je inkomen, maar ook de regelingen waarvoor je in aanmerking kunt komen. Denk aan AIO, belastingkortingen, huurtoeslag, zorgtoeslag en ondersteuning vanuit de gemeente.

Sommige regelingen hangen af van je AOW-leeftijd. Bij andere zijn vooral je inkomen, vermogen, woonsituatie of zorgbehoefte bepalend. Ze worden bovendien niet allemaal automatisch toegepast.

In dit artikel vind je de belangrijkste financiële regelingen en kortingen voor ouderen in 2026.

Financiële regelingen voor ouderen in één overzicht

1. AOW: het basispensioen van de overheid

Vanaf je persoonlijke AOW-leeftijd ontvang je mogelijk AOW van de Sociale Verzekeringsbank. Hoeveel je krijgt, hangt onder meer af van je woonsituatie en het aantal jaren dat je voor de AOW verzekerd bent geweest.

Heb je een periode buiten Nederland gewoond of gewerkt? Dan kan je AOW lager zijn. Voor ieder jaar waarin je niet verzekerd was, kan je AOW-opbouw met 2% dalen.

Bekijk de actuele bedragen en voorwaarden in AOW in 2026: dit zijn de regels en bedragen.

2. AIO-aanvulling bij weinig inkomen

Heb je geen volledige AOW en weinig andere inkomsten? Dan kan de Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen je inkomen aanvullen tot het sociaal minimum.

Voor de AIO kijkt de SVB naar:

• je AOW, pensioen en andere inkomsten;
• het inkomen van je partner;
• je woonsituatie;
• je vermogen.

In 2026 mag je vermogen voor de AIO maximaal € 8.000 zijn. Woon je met een partner of een kind jonger dan 18 jaar? Dan geldt een grens van € 16.000. Schulden kunnen van je vermogen worden afgetrokken.

3. Ouderenkorting en alleenstaandeouderenkorting

Bereik je uiterlijk op 31 december 2026 de AOW-leeftijd? Dan heb je mogelijk recht op ouderenkorting. Dit is een korting op de belasting die je betaalt, niet een aftrekpost van je inkomen.

De ouderenkorting bedraagt in 2026:

• maximaal € 2.067 bij een verzamelinkomen tot en met € 46.002;
• een aflopend bedrag bij een inkomen tussen € 46.003 en € 59.782;
• € 0 vanaf een verzamelinkomen van € 59.783.

Krijg je AOW voor een alleenstaande? Dan kun je daarnaast recht hebben op de alleenstaandeouderenkorting van € 540.

Doe aangifte als je meerdere pensioenen ontvangt

Krijg je AOW en één of meer kleinere pensioenen? Dan kan er gedurende het jaar te veel of juist te weinig belasting zijn ingehouden. Iedere uitkeringsinstantie kent namelijk niet automatisch je totale inkomen.

Vul daarom je belastingaangifte in om te controleren of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen. Laat de loonheffingskorting in principe maar bij één inkomstenbron toepassen.

4. Zorgtoeslag en huurtoeslag

Daalt je inkomen na je pensionering? Dan kun je mogelijk voor het eerst recht krijgen op zorgtoeslag of huurtoeslag. Ook als je hier tijdens je werkende leven geen recht op had.

Zorgtoeslag

In 2026 kun je zorgtoeslag krijgen als je jaarinkomen niet hoger is dan € 40.857. Met een toeslagpartner geldt een gezamenlijke inkomensgrens van € 51.142.

Ook je vermogen telt mee. Op 1 januari 2026 mag dat maximaal € 146.011 zijn zonder toeslagpartner en € 184.633 met toeslagpartner.

Huurtoeslag

Sinds 2026 kun je ook bij een hogere huur mogelijk huurtoeslag aanvragen. Over het deel van de kale huur boven € 932,93 wordt geen toeslag berekend, maar de hogere huur sluit je niet meer automatisch uit.

Je vermogen mag op 1 januari 2026 maximaal € 38.479 zijn. Met een toeslagpartner geldt gezamenlijk een grens van € 76.958. Bij huurtoeslag kan ook het vermogen van medebewoners meetellen.

5. Mogelijk belastingaftrek voor zorgkosten

Maak je door ziekte of een beperking zorgkosten die niet worden vergoed? Dan kun je een deel daarvan mogelijk aftrekken in je belastingaangifte.

Daarvoor gelden voorwaarden:

• het moeten specifieke, noodzakelijke zorgkosten zijn;
• je moet de kosten zelf hebben betaald;
• je mag geen vergoeding voor de kosten kunnen krijgen;
• kosten binnen het verplichte of vrijwillige eigen risico zijn niet aftrekbaar;
• alleen het bedrag boven je persoonlijke drempel is aftrekbaar.

Denk bijvoorbeeld aan bepaalde medische behandelingen, voorgeschreven hulpmiddelen, extra vervoerskosten of extra uitgaven voor kleding en beddengoed door langdurige ziekte.

Heb je door de aftrek weinig of geen belasting verschuldigd? Dan kun je onder voorwaarden ook een tegemoetkoming specifieke zorgkosten krijgen.

6. Wmo, pgb en ondersteuning vanuit de gemeente

Heb je hulp nodig om zelfstandig thuis te blijven wonen? Dan kun je bij je gemeente ondersteuning aanvragen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Dat kan bijvoorbeeld gaan om:

• huishoudelijke hulp;
• begeleiding of dagbesteding;
• een scootmobiel of ander vervoermiddel;
• een woningaanpassing, zoals een traplift;
• ondersteuning voor mantelzorgers.

In 2026 betaal je voor de meeste Wmo-ondersteuning maximaal € 21,80 per maand. Gemeenten kunnen een lagere bijdrage vragen of bepaalde inwoners vrijstellen.

Je kunt de gemeente soms vragen om een persoonsgebonden budget. Daarmee koop je de toegekende ondersteuning zelf in. Je moet dan wel kunnen uitleggen waarom een pgb geschikt is en hoe je de zorg organiseert.

Controleer ook lokale minimaregelingen

Gemeenten hebben daarnaast eigen regelingen. Denk aan bijzondere bijstand, een collectieve zorgverzekering, een bijdrage voor maatschappelijke activiteiten of korting op sport en cultuur.

De voorwaarden verschillen per gemeente. Zoek op de website van je woonplaats naar termen als minimaregelingen, bijzondere bijstand en meedoenregeling.

7. OV-korting en andere seniorenkortingen

Vanaf 65 jaar krijg je bij reizen op saldo met een persoonlijke OV-chipkaart automatisch 34% leeftijdskorting in bus, tram en metro.

De korting geldt niet automatisch voor treinreizen. Daarvoor kun je bij NS of een andere vervoerder bekijken welke abonnementen en dalurenkortingen beschikbaar zijn.

Sommige gemeenten bieden daarnaast gratis of goedkoper lokaal openbaar vervoer voor ouderen met een laag inkomen. Ook musea, theaters en andere organisaties kunnen een eigen seniorentarief hanteren. Dit is geen landelijk recht: controleer de voorwaarden bij de aanbieder.

8. Nog geen AOW? Controleer regelingen voor oudere werklozen

Ben je vóór je AOW-leeftijd werkloos geworden of gestopt met je onderneming? Dan kun je in een specifieke situatie mogelijk recht hebben op:

• IOW: na afloop van WW of een loongerelateerde WGA-uitkering, als je aan de leeftijds- en overige voorwaarden voldoet;
• IOAW: voor bepaalde oudere werknemers die na hun 50e werkloos zijn geworden en vóór 1 januari 1965 zijn geboren;
• IOAZ: voor zelfstandigen van 55 jaar en ouder die door onvoldoende bedrijfsinkomsten stoppen.

Deze regelingen zijn geen algemeen vroegpensioen. Er gelden voorwaarden en vaak ook sollicitatieverplichtingen. Wil je IOAZ aanvragen? Doe dat voordat je je onderneming beëindigt.

Lees ook waar je mogelijk recht op hebt als je vóór je AOW stopt met werken.

Controleer deze regelingen ieder jaar

1. Bekijk je totale jaarinkomen.
   Tel AOW, pensioen, lijfrente, loon en andere inkomsten bij elkaar op.
2. Controleer je vermogen op 1 januari.
   Voor toeslagen en AIO gelden verschillende vermogensgrenzen.
3. Maak een proefberekening voor toeslagen.
   Doe dit opnieuw bij pensionering, verhuizing of samenwonen.
4. Vul je belastingaangifte in.
   Controleer heffingskortingen en mogelijke aftrekbare zorgkosten.
5. Bekijk je gemeentelijke regelingen.
   Wmo, bijzondere bijstand en lokale kortingen verschillen per woonplaats.
6. Bewaar bewijsstukken.
   Denk aan zorgnota’s, inkomensoverzichten en beschikkingen.

Veel regelingen moet je zelf controleren

Een lagere AOW of een bescheiden pensioen betekent niet automatisch dat alle aanvullingen vanzelf worden toegekend. Vooral AIO, toeslagen, zorgkostenaftrek en gemeentelijke regelingen vragen vaak om een aanvraag of belastingaangifte.

Controleer daarom jaarlijks opnieuw waar je recht op hebt. Een verandering in inkomen, vermogen, wonen of gezondheid kan direct gevolgen hebben.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal, juridisch, financieel of pensioenadvies. Bedragen, voorwaarden en gemeentelijke regelingen kunnen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie bij de uitvoerende organisatie.