Ook in 2026 geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid
Zzp’ers en opdrachtgevers krijgen ook in 2026 extra lucht bij de handhaving op schijnzelfstandigheid. Het kabinet heeft toegezegd dat de Belastingdienst in 2026 geen verzuimboetes oplegt als schijnzelfstandigheid wordt vastgesteld.
Dat betekent niet dat de handhaving stilligt. De Belastingdienst blijft controleren en kan nog steeds correcties en naheffingen loonheffingen opleggen. Ook vergrijpboetes blijven in 2026 mogelijk bij opzet of grove schuld.
In het kort
In 2026 legt de Belastingdienst geen verzuimboetes op bij schijnzelfstandigheid. Wel blijft de Belastingdienst handhaven. Naheffingen loonheffingen blijven mogelijk, in principe niet verder terug dan 1 januari 2025. Bij opzet of grove schuld kunnen in 2026 wél vergrijpboetes worden opgelegd.
Snel naar
Wat is er precies besloten?
Staatssecretaris Heijnen heeft de Tweede Kamer laten weten dat de zogenoemde zachte landing in 2026 gedeeltelijk wordt verlengd. De Belastingdienst handhaaft dus wel, maar doet dat met een aantal verzachtende maatregelen.
Voor 2026 betekent dit:
Geen verzuimboetes
Bij schijnzelfstandigheid legt de Belastingdienst in 2026 geen verzuimboetes op.
Wel vergrijpboetes mogelijk
Bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst in 2026 wél een vergrijpboete opleggen.
Eerst bedrijfsbezoek
De Belastingdienst start in beginsel met een bedrijfsbezoek. Bij zwaardere signalen kan een boekenonderzoek volgen.
Naheffingen blijven mogelijk
Als sprake is van schijnzelfstandigheid, kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen.
De Belastingdienst kan sinds 1 januari 2025 weer met terugwerkende kracht naheffen. In principe gaat dat niet verder terug dan 1 januari 2025. Alleen bij kwaadwillendheid of het niet opvolgen van een eerdere aanwijzing kan de Belastingdienst verder teruggaan.
Waarom deze draai?
De Tweede Kamer drong aan op verlenging van de zachte landing. De belangrijkste reden: opdrachtgevers en zzp’ers ervaren nog steeds onzekerheid over de regels rond schijnzelfstandigheid.
Het kabinet wilde de zachte landing niet volledig verlengen. Volgens het kabinet moet de beweging naar betere naleving van de regels doorgaan. Ook wil het kabinet voorkomen dat partijen die al stappen hebben gezet, worden ontmoedigd.
Daarom is gekozen voor een tussenweg. De Belastingdienst blijft handhaven, maar zonder verzuimboetes in 2026 en in beginsel met een bedrijfsbezoek als eerste stap.
Handhaving verdwijnt niet
Belangrijk: dit besluit betekent geen pauze op de handhaving. Sinds 1 januari 2025 geldt het handhavingsmoratorium niet meer. De Belastingdienst kan dus weer controleren of een arbeidsrelatie in de praktijk echt zelfstandig is.
Stelt de Belastingdienst schijnzelfstandigheid vast? Dan kunnen correcties en naheffingsaanslagen loonheffingen volgen. In 2026 komen daar geen verzuimboetes bij. Maar bij opzet of grove schuld kan wel een vergrijpboete worden opgelegd.
Kort gezegd
De kans op een standaardboete wordt kleiner, maar het financiële risico is niet weg. Vooral opdrachtgevers kunnen nog steeds te maken krijgen met naheffingen loonheffingen.
Wat betekent dit voor zzp’ers?
Voor zzp’ers en opdrachtgevers betekent dit vooral meer tijd en iets meer rust. De Belastingdienst zet in 2026 minder snel een zwaar middel in en legt geen verzuimboetes op bij schijnzelfstandigheid.
Tegelijk blijft het belangrijk om kritisch naar je opdrachten te kijken. De Belastingdienst kijkt naar de feiten en omstandigheden. Dus niet alleen naar wat er in je contract staat, maar vooral naar hoe je in de praktijk werkt.
Let onder meer op vragen als:
Bepaalt de opdrachtgever hoe, waar en wanneer je werkt?
Werk je vooral zelfstandig of lijk je sterk op een werknemer binnen de organisatie?
Loop je ondernemersrisico, bijvoorbeeld bij ziekte, fouten of het wegvallen van opdrachten?
Werk je voor meerdere opdrachtgevers of langdurig bijna volledig voor één opdrachtgever?
Wat kun je nu doen?
De verlenging van de zachte landing is geen reden om achterover te leunen. Zie 2026 vooral als extra tijd om je samenwerking goed in te richten.
Als zzp’er kun je samen met je opdrachtgever controleren of de opdracht nog past bij zelfstandig ondernemerschap. Leg afspraken duidelijk vast, maar kijk vooral of de praktijk daarbij aansluit. Want de manier waarop je werkt, is uiteindelijk doorslaggevend.
Check je contract én de praktijk
Een goed contract helpt, maar is niet genoeg. Kijk of je in de praktijk ook echt zelfstandig werkt. Denk aan vrijheid in uitvoering, ondernemersrisico en het ontbreken van gezagsverhouding.
Voorkom dat je te veel opgaat in de organisatie
Werk je langdurig bij één opdrachtgever, draai je volledig mee in teams en word je hetzelfde aangestuurd als werknemers? Dan kan het risico op schijnzelfstandigheid groter worden.
Bespreek twijfel op tijd
Twijfel je of een opdracht goed is ingericht? Bespreek dit met je opdrachtgever, boekhouder of juridisch adviseur. Wacht niet tot er vragen komen van de Belastingdienst.
Meer rust, maar geen vrijbrief
Het besluit geeft zzp’ers en opdrachtgevers in 2026 wat extra ademruimte. Geen verzuimboetes betekent minder directe boetedruk, zeker voor partijen die hun samenwerking serieus willen verbeteren.
Maar de kern blijft hetzelfde: schijnzelfstandigheid kan nog steeds financiële gevolgen hebben. Zorg dus dat je opdrachten goed zijn ingericht, dat je werkafspraken duidelijk zijn en dat de praktijk past bij zelfstandig ondernemerschap.
Bronnen
Voor dit artikel gebruikten we onder meer de Kamerbrief Gedeeltelijke verlenging zachte landing handhaving schijnzelfstandigheid, de Belastingdienst-pagina Arbeidsrelaties en handhaving door de Belastingdienst, het Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026 en berichtgeving van ZiPconomy.
Over Knab Zzp Nieuws
Met Knab Zzp Nieuws bundelt Knab actuele berichten voor ondernemers. We vatten het nieuws samen, voegen context toe en verwijzen naar de oorspronkelijke bron, zodat jij snel weet wat er speelt en wat dit betekent voor jouw bedrijf.
Casper Zwart
Casper is Lead Thought Leadership & Customer Insights bij Knab. Op basis van onderzoek en data helpt hij ondernemers financieel slimmer te ondernemen en draagt hij bij aan de kennispositie van Knab op het gebied van zelfstandig ondernemerschap.
