Alles wat zzp'ers moeten weten over de verplichte AOV (Update 2026)

De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zzp’ers wordt al jaren besproken. Lange tijd leek invoering in 2027 het uitgangspunt, maar eind 2024 gaf de minister aan dat het wetsvoorstel in die vorm onuitvoerbaar was. Inmiddels is duidelijk dat de verplichting er waarschijnlijk wél komt, maar in aangepaste vorm en met een latere invoeringsdatum, naar verwachting rond 2030.

Dat maakt de vragen niet minder relevant. Voor wie gaat de verplichting straks gelden? Wat als je al iets geregeld hebt? En hoe hoog kunnen de kosten uitvallen? Op basis van honderden vragen van zzp’ers zetten we de belangrijkste punten voor je op een rij, gebaseerd op de meest recente plannen.

Webinar: Slim omgaan met de aanstaande AOV-verplichting

In september 2024 volgden ruim 700 zzp’ers ons webinar over dit onderwerp. Je kunt het webinar nog steeds terugkijken of alleen de slides downloaden. Houd er rekening mee dat de plannen sindsdien op onderdelen zijn bijgesteld.

1. Wat is de verplichte AOV voor zzp’ers?

De overheid werkt aan een publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandig ondernemers. Het doel is dat alle zzp’ers verzekerd zijn tegen inkomensverlies door ziekte of een ongeval. De uitvoering zou bij het UWV komen te liggen.

Aanleiding is dat een groot deel van de zzp’ers nu geen vangnet heeft. Uit onderzoek van Knab blijkt dat ongeveer 40% niets heeft geregeld voor arbeidsongeschiktheid.

2. Voor wie gaat de verplichting gelden?

De verplichting is bedoeld voor iedereen die door de Belastingdienst wordt gezien als ondernemer voor de inkomstenbelasting, inclusief meewerkende partners. Wanneer je precies als ondernemer wordt aangemerkt, lees je in het artikel wanneer ben je als zzp’er ondernemer voor de inkomstenbelasting.

Waarschijnlijk komen er uitzonderingen:

• directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) van een bv vallen buiten de verplichting
• zzp’ers die al een private AOV hebben, kunnen mogelijk worden vrijgesteld als die verzekering minimaal gelijkwaardig is aan de publieke AOV

Over die gelijkwaardigheid moet een toekomstig kabinet nog definitieve keuzes maken.

Alternatieven zoals een schenkkring of broodfonds, en ook crowdsurance, tellen waarschijnlijk niet mee als vervanging. Deze oplossingen keren meestal maximaal twee jaar uit en bieden daardoor onvoldoende dekking. Wel kunnen ze aanvullend zijn. In verplichte AOV en crowdsurance: gaat dat samen? lees je hoe die combinatie eruit kan zien.

Werk je parttime als ondernemer en daarnaast in loondienst, dan is nog niet duidelijk hoe de verplichting precies zal uitpakken. Dat punt wordt nog uitgewerkt.

3. Wat gaat de verplichte AOV kosten?

Zelfstandig ondernemers gaan voor de verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid 5,4% van hun inkomen aan bruto-premie betalen met een maximum van € 171 per maand. Bij een lager inkomen is de premie ook lager.

De premie is uitsluitend inkomensafhankelijk. Leeftijd, beroep en medische achtergrond spelen geen rol. Dat maakt de publieke AOV relatief gunstig voor ondernemers met een zwaar beroep of een medische geschiedenis.

De premie is bovendien fiscaal aftrekbaar, wat de netto kosten verlaagt.

4. Word je altijd geaccepteerd?

Volgens de laatste plannen geldt er een acceptatieplicht. Dat betekent dat het UWV je niet mag weigeren, ook niet als je al klachten hebt of een hoger risico loopt. Die factoren hebben ook geen invloed op de premie of dekking.

5. Wanneer en hoeveel keert de verplichte AOV uit?

De publieke AOV kent een standaard wachttijd van twee jaar. In die periode ontvang je geen uitkering. Mogelijk kun je deze wachttijd tegen een hogere premie verkorten of tegen een lagere premie verlengen.

Na de wachttijd ontvang je bij volledige arbeidsongeschiktheid 70% van je laatste inkomen, met als absoluut maximum het wettelijk minimumloon. De uitkering loopt door tot de AOW-leeftijd, tenzij je eerder (gedeeltelijk) herstelt.

Het UWV bepaalt het arbeidsongeschiktheidspercentage. Daarbij geldt het criterium ‘gangbare arbeid’: als je met jouw vaardigheden ander werk kunt doen, ook buiten je eigen vakgebied, kan dat gevolgen hebben voor je recht op een uitkering.

6. Welke AOV past bij jou?

Welke oplossing het beste bij je past, hangt sterk af van je situatie. Alles in dit artikel is bedoeld als informatie, niet als persoonlijk advies.

In grote lijnen geldt:

• ben je jong, gezond en kun je een periode zonder inkomen overbruggen, dan kan een private AOV aantrekkelijk zijn omdat je die flexibel kunt samenstellen
• heb je een zwaar beroep, ben je ouder of heb je medische klachten, dan kan een publieke AOV juist gunstig uitpakken door de acceptatieplicht en inkomensonafhankelijke premie

Ontdek de Knab AOV

Wil je niet wachten tot de verplichte AOV er is en nu al iets regelen? Dan kun je kijken naar een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers via Knab.

Je las een artikel uit de Knab Bieb, met praktische uitleg om je geldzaken als zzp’er slim te regelen.