Beleggingsrisico’s: de 8 belangrijkste risico’s uitgelegd

Beleggen brengt altijd risico met zich mee. De waarde kan dalen door ontwikkelingen op de hele markt, problemen bij één bedrijf, een veranderende rente of bijvoorbeeld wisselkoersen.

Niet ieder risico werkt hetzelfde. Sommige risico’s kun je verkleinen door breed te spreiden. Andere horen bij beleggen en blijven ook in een goed gespreide portefeuille bestaan.

In dit artikel lees je wat de acht belangrijkste beleggingsrisico’s betekenen en waar je zelf op kunt letten.

Wat betekent risico bij beleggen?

Beleggingsrisico is de onzekerheid over de uitkomst van je belegging. Je werkelijke rendement kan lager zijn dan verwacht en ook negatief uitvallen.

Bij risico spelen twee vragen:

Hoe groot is de kans dat iets misgaat?
Een koersdaling komt bijvoorbeeld vaker voor dan het volledige faillissement van een groot, financieel gezond bedrijf.

Wat zijn de gevolgen als het gebeurt?
Een daling van 10% heeft een andere impact als je het geld over twintig jaar nodig hebt dan wanneer je er volgend jaar een woning mee wilt kopen.

Hoeveel risico bij je past, hangt daarom niet alleen af van het product. Ook je doel, looptijd, buffer en afhankelijkheid van het eindbedrag tellen mee.

1. Markt- en koersrisico

Marktrisico is het risico dat een groot deel van de financiële markt tegelijk daalt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door een recessie, snel veranderende rente, geopolitieke onrust of onverwachte economische cijfers.

Koersrisico is de kans dat de prijs van een specifieke belegging daalt. Een aandeel kan bijvoorbeeld minder waard worden door tegenvallende bedrijfsresultaten. Een obligatie kan dalen als de marktrente stijgt.

Brede spreiding kan de gevolgen van een tegenvaller bij één belegging verkleinen. Tijdens een brede marktcrisis kunnen veel aandelen, fondsen en andere beleggingen toch tegelijkertijd dalen.

2. Bedrijfs- en concentratierisico

Beleg je een groot deel van je vermogen in één onderneming? Dan ben je sterk afhankelijk van de prestaties van dat bedrijf.

Een onderneming kan te maken krijgen met:

• tegenvallende omzet of winst;

• hoge schulden;

• nieuwe concurrentie;

• fraude of slecht bestuur;

• veranderende regelgeving;

• een faillissement.

Concentratierisico bestaat ook als je veel verschillende aandelen bezit die allemaal uit dezelfde sector, regio of index komen.

Een technologie- of duurzaamheidsfonds kan bijvoorbeeld tientallen aandelen bevatten en toch sterk afhankelijk zijn van één thema. Ook een nationale index kan zwaar leunen op enkele grote ondernemingen.

3. Kredietrisico

Koop je een obligatie? Dan leen je in feite geld uit aan een bedrijf of overheid. Kredietrisico is de kans dat deze partij de afgesproken rente of lening niet volledig terugbetaalt.

Hoe minder kredietwaardig de uitgevende partij is, hoe hoger de aangeboden rente vaak wordt. Die hogere rente is een vergoeding voor het grotere risico en geen gratis extra rendement.

Ook obligatiefondsen hebben kredietrisico. Hoe groot dat risico is, hangt onder meer af van de kwaliteit en spreiding van de obligaties in het fonds.

Lees meer in wat zijn obligaties?

4. Renterisico

Veranderingen in de marktrente kunnen de waarde van beleggingen beïnvloeden.

Vooral bestaande obligaties zijn gevoelig. Stijgt de marktrente? Dan worden nieuw uitgegeven obligaties met een hogere rente aantrekkelijker. De koers van bestaande obligaties met een lagere rente kan daardoor dalen.

Hoe langer de resterende looptijd van de obligatie, hoe sterker deze doorgaans op een renteverandering reageert.

Ook aandelen en vastgoed kunnen last hebben van een hogere rente. Financiering wordt duurder en toekomstige winsten kunnen door beleggers lager worden gewaardeerd.

5. Valutarisico

Beleg je buiten de eurozone? Dan kan de wisselkoers je rendement verhogen of verlagen.

Stel dat een Amerikaans aandeel in dollars 5% stijgt. Daalt de dollar tegelijkertijd sterk ten opzichte van de euro? Dan kan je rendement omgerekend in euro’s lager zijn of zelfs negatief uitvallen.

Ook een fonds dat in euro’s wordt gekocht, kan valutarisico bevatten als de onderliggende ondernemingen, obligaties of grondstoffen in andere valuta zijn genoteerd.

Sommige fondsen dekken een deel van het valutarisico af. Dat kost geld en voorkomt niet altijd alle invloed van wisselkoersen.

6. Liquiditeitsrisico

Liquiditeitsrisico is het risico dat je een belegging niet snel kunt verkopen tegen een redelijke prijs.

Bij veel grote beursgenoteerde aandelen zijn doorgaans veel kopers en verkopers actief. Bij kleine aandelen, bepaalde obligaties, vastgoedbeleggingen of minder gangbare fondsen kan dat anders zijn.

Is er weinig handel? Dan kan:

• verkoop langer duren;

• het verschil tussen koop- en verkoopprijs groter zijn;

• de uiteindelijke verkoopprijs tegenvallen;

• opname tijdelijk beperkt worden.

Liquiditeitsrisico wordt vooral belangrijk als je het geld op een onverwacht moment nodig hebt.

7. Inflatie- en koopkrachtrisico

Niet alleen verlies op papier is een risico. Ook een rendement dat lager is dan de inflatie kan je vermogen aantasten.

Stijgt je belegging bijvoorbeeld 2% terwijl prijzen gemiddeld 3% stijgen? Dan is je vermogen in euro’s toegenomen, maar kun je er minder mee kopen.

Aandelen, vastgoed en andere beleggingen kunnen op langere termijn bescherming tegen inflatie bieden, maar doen dat niet ieder jaar en niet onder alle omstandigheden.

Ook beleggingen met een vast rendement kunnen gevoelig zijn voor onverwacht hoge inflatie.

8. Product- en tegenpartijrisico

Niet ieder beleggingsproduct werkt hetzelfde. Sommige producten gebruiken derivaten, hefboomwerking, leningen of ingewikkelde voorwaarden.

Daardoor kan het resultaat anders uitpakken dan je op basis van de naam of onderliggende belegging verwacht.

Controleer daarom:

• waarin het product daadwerkelijk belegt;

• of er geleend geld of hefboomwerking wordt gebruikt;

• welke partij verplichtingen moet nakomen;

• wanneer je kunt verkopen of opnemen;

• wat er gebeurt bij uitzonderlijke marktomstandigheden;

• of je meer dan je oorspronkelijke inleg kunt verliezen.

Kosten zijn geen onzeker risico, maar wel een zekere aftrekpost

Beheer-, fonds-, transactie- en valutakosten worden van je vermogen of rendement afgetrokken. Dat gebeurt ook wanneer het rendement tegenvalt.

Kosten kunnen daardoor vergroten hoe ver je uiteindelijke resultaat achterblijft bij je doel.

Vergelijk bij een beleggingsproduct daarom niet alleen het verwachte rendement en risico, maar ook:

• eenmalige kosten;

• jaarlijkse product- en fondskosten;

• beheerkosten;

• transactiekosten;

• kosten voor opnemen of overstappen.

Hoe kun je beleggingsrisico’s beperken?

Beleggingsrisico’s verdwijnen nooit helemaal. Je kunt wel voorkomen dat je onnodig kwetsbaar bent.

Spreid breed.
Verdeel je geld over meerdere bedrijven, sectoren, landen en eventueel verschillende beleggingscategorieën.

Kies een passende portefeuille.
Een offensieve portefeuille kan meer rendementspotentieel hebben, maar ook veel sterker dalen.

Beleg alleen geld dat je kunt missen.
Zo verklein je de kans dat je tijdens een daling gedwongen moet verkopen.

Controleer het product en de kosten.
Koop geen belegging waarvan je de werking, voorwaarden of risico’s niet begrijpt.

Houd je plan actueel.
Veranderen je doel, horizon, inkomen of financiële verplichtingen? Controleer dan opnieuw welk risico past.

Verwar periodiek beleggen niet met brede risicospreiding.
Periodieke inleg spreidt je aankoopmomenten. Het beschermt niet tegen een langdurige marktdaling, faillissement, valutaverlies of een verkeerd gekozen product.

Bekijk voor concrete maatregelen onze acht tips om beleggingsrisico’s te beperken.

Wat doet een risicoprofiel?

Een risicoprofiel helpt bepalen welke verhouding tussen risicovollere en defensievere beleggingen bij je situatie kan passen.

Daarvoor wordt onder meer gekeken naar:

• je doel en beleggingshorizon;

• je inkomen, vermogen en verplichtingen;

• hoeveel verlies je financieel kunt dragen;

• hoeveel koersschommeling je bereid bent te accepteren;

• je kennis en ervaring.

Een risicoprofiel voorkomt geen verlies. Het kan ook niet garanderen dat je emoties tijdens een echte beursdaling precies overeenkomen met je antwoorden vooraf.

Controleer daarom regelmatig of je profiel nog aansluit. Lees meer in wat is een risicoprofiel bij beleggen?

Hoe gaat Knab om met beleggingsrisico?

Bij Knab Beheerd Beleggen wordt je portefeuille samengesteld en beheerd op basis van je risicoprofiel. Je geld wordt daarbij verdeeld over brede fondsen met verschillende beleggingscategorieën en markten.

De fondsbeheerder bewaakt de portefeuille en kan binnen de vastgestelde strategie aanpassingen doen. Ook kan de verhouding worden hersteld wanneer koersbewegingen ervoor zorgen dat je portefeuille te veel van het afgesproken profiel afwijkt.

Professioneel beheer, spreiding en herbalanceren verkleinen bepaalde risico’s, maar voorkomen geen verlies.

Deze informatie is algemeen van aard en niet bedoeld als persoonlijk beleggingsadvies. Spreiding, een passende horizon, een risicoprofiel of professioneel beheer biedt geen garantie op rendement. De waarde van beleggingen kan stijgen, maar ook dalen. Je kunt een deel of zelfs je volledige inleg verliezen.

Je las zojuist een artikel uit de Knab Bieb. Dé online verzamelplek met praktische artikelen over beleggen, sparen, pensioen en hoe je als zzp’er je geldzaken slimmer regelt.